Czerwone mięso
grupa 2A wg IARC
Na minus
Wieprzowina należy do mięsa czerwonego, które Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznała za prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi.
Czy galareta wieprzowa jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: galareta wieprzowa to tradycyjna zimna przekąska z czerwonego mięsa, więc traktuj ją jako potrawę od święta, a nie stały element jadłospisu.
Galareta wieprzowa, zwana też zimnymi nóżkami, auszpikiem, galartem czy zylcem, to zimna przekąska z nóżek wieprzowych lub wołowych i warzyw, tradycyjnie podawana z octem lub sokiem z cytryny. Pojawia się na stole przy imieninach, w Boże Narodzenie i Wielkanoc.
Wątpliwości budzi to, że wieprzowina należy do czerwonego mięsa, którego dietetycy radzą jeść mniej, a żelatyna bywa przedstawiana jako pomoc dla stawów, choć badania są niejednoznaczne. Poniżej sprawdzisz, co przeważa.
Spis treści
Galareta wieprzowa: co jest na plus, a co na minus
Przeważa strona na minus: galareta opiera się na czerwonym mięsie i wieprzowinie bogatej w nasycone kwasy tłuszczowe. Atuty, czyli warzywa i dodatek octu lub cytryny, nie równoważą limitów dla mięsa.
Limit mięsa
350-500 g tygodniowo
Z umiarem
Tyle mięsa i przetworów mięsnych łącznie zaleca się jeść najwyżej, więc galareta wlicza się do tej puli.
Tłuszcz nasycony
ograniczaj
Na minus
Wieprzowina i inne tłuste mięsa są bogate w kwasy tłuszczowe nasycone, których spożycie ma być jak najniższe.
Żelatyna
białko z kolagenu
Z umiarem
To białko powstałe z częściowej hydrolizy kolagenu ze skóry, kości i ścięgien zwierząt. Jej działanie na stawy nie jest potwierdzone, bo badania są niejednoznaczne.
Warzywa i cytryna
dodatki na plus
Na plus
Galareta zawiera tradycyjnie warzywa i bywa podawana z octem lub sokiem z cytryny. WHO zaleca co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie.
Ile galarety wieprzowej dziennie i jak jeść z głową
- Jeśli jesz galaretę, w tym samym tygodniu ogranicz inne mięso czerwone i przetwory, żeby nie przekroczyć zalecanego limitu.
- Część mięsa zamieniaj na drób, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych, orzechy, nasiona i pestki, jak radzi Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.
- Podawaj galaretę z dużą porcją warzyw, na przykład z surówką z kiszonej kapusty lub marchewki.
- Przed jedzeniem usuń widoczny tłuszcz z wierzchu, bo ograniczanie tłuszczów nasyconych jest zalecane.
Szkodliwość i przeciwwskazania: galareta wieprzowa
Galareta wieprzowa szkodzi głównie przy częstym jedzeniu, bo opiera się na czerwonym mięsie i tłuszczu nasyconym. Szczególnie uważać powinny osoby z chorobami serca, wysokim cholesterolem i dną moczanową.
- Ograniczenie czerwonego mięsa wiąże się z mniejszym ryzykiem chorób układu krążenia, miażdżycy, nowotworów i dny moczanowej, więc częsta galareta wieprzowa może szkodzić.
- Przy hipercholesterolemii, miażdżycy i dnie moczanowej zapytaj lekarza lub dietetyka, ile czerwonego mięsa możesz zjeść.
- Osoby na diecie wegetariańskiej i wegańskiej nie jedzą żelatyny, bo jest produktem pochodzenia zwierzęcego.
- Przy odchudzaniu i podwyższonym cholesterolu wybieraj lżejsze wersje z chudym mięsem, bo wieprzowina jest bogata w kwasy tłuszczowe nasycone.
Porady
- Najlepiej przygotuj domową galaretę, w której sam decydujesz o rodzaju mięsa i ilości warzyw.
- Spróbuj lżejszej wersji z chudego drobiu bez skóry i warzyw zamiast tradycyjnych nóżek.
- Traktuj galaretę jak świąteczny dodatek, a w codziennym jadłospisie stawiaj na warzywa i produkty pełnoziarniste.
Najczęstsze pytania
Czy galareta wieprzowa jest zdrowa?
Tradycyjna galareta to raczej potrawa od święta niż zdrowy wybór, bo opiera się na czerwonym mięsie i wieprzowinie bogatej w nasycone kwasy tłuszczowe.
Czy galaretka wieprzowa to to samo co galareta?
W mowie potocznej tak: to zimna przekąska z nóżek, zwana też auszpikiem, galartem, zylcem, studzieniną albo drygle, zależnie od regionu.
Czy galareta wieprzowa szkodzi?
Zjedzona od czasu do czasu nie. Częste jedzenie czerwonego mięsa wiąże się z większym ryzykiem chorób układu krążenia, więc wtedy może szkodzić.
Czy żelatyna z galarety jest dobra na stawy?
Badania na ten temat są niejednoznaczne, a właściwości żelatyny wymagają dodatkowego potwierdzenia.
Z czego robi się galaretę wieprzową?
Z nóżek wieprzowych lub wołowych i warzyw, a podaje się ją tradycyjnie z octem albo sokiem z cytryny.
Czym zastąpić galaretę wieprzową?
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi zamieniać mięso czerwone na drób, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych oraz orzechy, nasiona i pestki.
