Węglowodany
74,7 g w 100 g
Na minus
Większość to cukry, a Światowa Organizacja Zdrowia wlicza do wolnych cukrów także te naturalnie obecne w syropach.
Czy melasa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: melasa ma więcej minerałów niż biały cukier, ale nadal jest syropem cukrowym, więc stosuj ją łyżeczkami zamiast cukru, a nie obok niego.
Melasa to ciemnobrązowy, gęsty syrop, który powstaje jako produkt uboczny przy produkcji cukru. Jest to pozostałość po wykrystalizowaniu sacharozy, z której nie opłaca się już odzyskiwać więcej cukru. Wyróżnia się melasę buraczaną, trzcinową i karobową.
Ludzie pytają o nią, bo słyszą, że jest bogatsza w żelazo i magnez niż cukier. To prawda, ale jednocześnie jest to nadal skoncentrowany cukier, który zalecenia każą ograniczać.
Spis treści
Melasa: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa bogactwo składników mineralnych, których w cukrze rafinowanym nie znajdziesz. Na minus liczy się wysoka zawartość cukrów i kaloryczność, więc ewentualny zysk dla zdrowia zależy od tego, że sięgasz po niewielką ilość.
Energia
290 kcal w 100 g
Z umiarem
To mniej niż w czystym cukrze, ale nadal dużo, więc nie warto jej dokładać do dotychczasowego słodzenia.
Magnez
242 mg w 100 g
Na plus
To jeden z minerałów, których melasa dostarcza więcej niż rafinowany cukier. Łyżka daje do 20% dziennej wartości kilku składników mineralnych.
Potas
1464 mg w 100 g
Na plus
Blackstrap, czyli najciemniejsza melasa, jest dobrym źródłem potasu. Przy chorobach nerek zapytaj jednak lekarza o ilość.
Żelazo
4,72 mg w 100 g
Na plus
Melasa jest źródłem żelaza niehemowego, które wchłania się słabiej niż żelazo z mięsa.
Wapń
205 mg w 100 g
Na plus
Wapń dopełnia zestaw minerałów, jednak przy łyżce syropu jego ilość będzie niewielka.
Ile melasy dziennie i jak jeść z głową
- Stosuj melasę jako zamiennik cukru w wypiekach, nie jako dodatek, bo wolne cukry mają stanowić mniej niż 10% dziennej energii.
- Używaj jej tam, gdzie pasuje głęboki smak: w piernikach, ciemnym pieczywie żytnim i sosach typu barbecue.
- Wybieraj melasę blackstrap, jeśli lubisz wyraźną goryczkę, i pamiętaj, że jest gorzka znacznie bardziej niż zwykła melasa.
- Dla żelaza łącz melasę z witaminą C, na przykład w owsiance z owocami.
Szkodliwość i przeciwwskazania: melasa
Melasa nie szkodzi zdrowym osobom w łyżeczce, ale bywa szkodliwa dla chorych na cukrzycę i przy chorobach nerek. Pilnuj też, żeby kupować wyrób przeznaczony do jedzenia.
- Cukrzyca i insulinooporność: melasa to prawie 75 g węglowodanów w 100 g, więc nawet łyżeczka podnosi poziom cukru.
- Choroby nerek i leki podnoszące potas: dużo potasu w melasie może szkodzić, gdy nerki nie wydalają go prawidłowo, więc zapytaj lekarza.
- Zęby: lepki syrop z cukrami sprzyja próchnicy, jeśli jest spożywany często i bez dokładnego mycia zębów.
- Melasa buraczana zawiera szczawiany, które mogą szkodzić osobom z kamicą nerkową.
- Melasa przeznaczona na paszę lub do produkcji alkoholu: kupuj tylko tę oznaczoną jako spożywcza.
Porady
- Szukaj melasy o prostym składzie, bez dodatku cukru czy aromatów.
- Trzymaj ją w szczelnym słoiku, aby nie zasychała, i odmierzaj łyżeczką.
- Jeśli lubisz słodycze, melasa nie zastąpi całej zmiany nawyków, ale pomaga ograniczyć biały cukier.
Najczęstsze pytania
Czy melasa jest zdrowa?
Zdrowa z umiarem: ma więcej minerałów niż cukier, ale to nadal skoncentrowane cukry, więc zamiast cukru możesz ją stosować w łyżeczkach.
Czy melasa szkodzi?
W małych ilościach zdrowym osobom nie szkodzi. Szkodzić może przy cukrzycy i chorobach nerek, a w dużych ilościach także zębom.
Czy melasa zastępuje cukier?
Można nią zastąpić cukier w wypiekach, ale jest nadal kaloryczna, więc nie używaj jej więcej, niż wynosiła dotychczasowa porcja cukru.
Z czego powstaje melasa?
Z odpadu po produkcji cukru: zawiera około 40% sacharozy lub mniej, bo dalsze jej odzyskiwanie jest nieopłacalne. Używa się jej też do produkcji alkoholu i drożdży.
Czy melasa trzcinowa jest zdrowsza od buraczanej?
W naszych materiałach nie ma porównania. Obie są syropami cukrowymi z minerałami, a buraczana zawiera około 50% cukru w suchej masie i szczawiany.
