Czy napoje zero są zdrowe?

W skrócie Okazjonalnie: napoje zero nie mają cukru i prawie nie mają kalorii, ale Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca słodzików do kontroli masy ciała, więc na co dzień lepiej wybierać wodę.

Napoje zero to napoje bez dodatku cukru, w których słodki smak dają substancje intensywnie słodzące, takie jak aspartam, acesulfam K czy sukraloza. Dzięki temu mają bardzo mało kalorii. Bezpieczeństwo takich dodatków przed dopuszczeniem do obrotu ocenia w Unii Europejskiej EFSA.

Wątpliwości dotyczą tego, czy takie zamienniki naprawdę pomagają i czy słodziki są bezpieczne. Poniżej zebraliśmy, co na ten temat mówią EFSA, WHO i Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.

Spis treści

Napoje zero: co jest na plus, a co na minus

Wyniki są podzielone: napoje zero nie mają cukru i prawie nie mają kalorii, ale długoterminowe korzyści słodzików dla masy ciała nie zostały potwierdzone. Poniżej plusy i minusy po kolei, razem z tym, co mówią EFSA i WHO.

Cukier

brak dodanego cukru

Na plus

Jedna szklanka (200 ml) napoju słodzonego cukrem lub syropem glukozowo-fruktozowym zawiera od 14 do 26 g cukru, co odpowiada od 3 do ponad 5 łyżeczek. Napoje słodzone samymi substancjami intensywnie słodzącymi tego cukru nie mają.

Kalorie

prawie zerowe

Na plus

Cukier stołowy dostarcza 4 kcal w gramie, a syntetyczne substancje intensywnie słodzące, ze względu na dużą siłę słodzenia i specyficzny metabolizm, można uznać za bezkaloryczne.

Aspartam

dopuszczalnie 40 mg/kg dziennie

Na plus

EFSA uznaje to dzienne pobranie za ochronne dla ogółu populacji, a narażenie konsumentów szacuje wyraźnie poniżej tej wartości.

Masa ciała

brak długoterminowej korzyści

Na minus

Przegląd systematyczny, na którym oparła się WHO, nie wykazał długoterminowej redukcji tkanki tłuszczowej po słodzikach. Wskazał też możliwy wzrost ryzyka cukrzycy typu 2, chorób serca i śmiertelności przy długim stosowaniu, choć zalecenie ma status warunkowego.

Mikrobiota jelit

możliwy wpływ

Z umiarem

Słodziki, zwłaszcza syntetyczne, jak sukraloza i sacharyna, mogą zmniejszać liczebność korzystnych bakterii jelitowych, takich jak Bifidobacterium i Lactobacillus.

Ile napojów zero dziennie i jak jeść z głową

  1. Traktuj napój zero jako etap przejściowy: WHO radzi stopniowo zmniejszać słodycz diety w ogóle, zaczynając jak najwcześniej.
  2. Na co dzień pij wodę, a po napój zero sięgaj od czasu do czasu; WHO podpowiada też owoce z naturalnie występującym cukrem i niesłodzone napoje.
  3. Pamiętaj, że to produkty wysokoprzetworzone, które mają być niewielkim elementem diety, a nie jej podstawą.

Szkodliwość i przeciwwskazania: napoje zero

W ilościach mieszczących się w dopuszczalnym pobraniu napoje zero zwykle nie szkodzą zdrowemu dorosłemu, ale bywają sytuacje, w których trzeba uważać, a nadmiar słodzików może niekorzystnie wpływać na jelita.

Porady

Najczęstsze pytania

Czy napoje zero są zdrowe?

Nie są zalecane jako codzienny wybór. Nie mają cukru, ale WHO nie widzi dla słodzików długoterminowych korzyści w kontroli masy ciała, więc lepsza jest woda.

Czy napoje zero szkodzą?

W ilościach mieszczących się w dopuszczalnym dziennym pobraniu EFSA uznaje ich składniki za bezpieczne dla ogółu. Szkodzą osobom z fenyloketonurią, a nadmiar słodzików bywa niekorzystny dla jelit.

Czy aspartam jest rakotwórczy?

EFSA po ocenie badań na szczurach uznała, że nie ma wskazań, by aspartam był genotoksyczny lub rakotwórczy, i nie zmieniła dopuszczalnego dziennego pobrania.

Czy napoje zero są dla cukrzyków?

Zalecenie WHO nie obejmuje osób z już rozpoznaną cukrzycą. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne rekomenduje zastępowanie cukru słodzikami, ale dobór napojów omów z lekarzem lub dietetykiem.

Czy słodziki podnoszą poziom glukozy?

Spożycie słodzików praktycznie nie podnosi stężenia glukozy i insuliny we krwi, w przeciwieństwie do cukrów prostych.

Inne produkty

Wszystkie produkty