Czy ćwikła jest zdrowa?

W skrócie Zdrowa z umiarem: ćwikła z chrzanem ma niewiele kalorii i dużo potasu z buraków, ale sklepowe wersje bywają słone i dosładzane, a przy kamicy nerkowej buraki wymagają ostrożności.

Ćwikła to sałatka z ugotowanych, utartych buraków ćwikłowych, doprawiona tartym chrzanem, cukrem, solą, octem lub sokiem z cytryny. Podaje się ją jako dodatek do mięs, a pierwszy polski przepis zapisał w 1567 roku Mikołaj Rej.

Wątpliwości biorą się stąd, że warzywo jest zdrowe, a przetwór ze słoika ma sól, cukier i ocet. Poniżej sprawdzam, co daje burak, co dokłada przepis, a przy jakich chorobach lepiej zachować ostrożność.

Spis treści

Ćwikła: co jest na plus, a co na minus
Ile ćwikły dziennie i jak jeść z głową
Szkodliwość i przeciwwskazania: ćwikła
Porady
Najczęstsze pytania

Ćwikła: co jest na plus, a co na minus

Przeważają plusy buraków, ale ćwikła z chrzanem jest przetworem, więc ważne są sól i cukier. Wartości zależą od przepisu, a liczby poniżej dotyczą buraka i etykiety jednej ćwikły ze słoika.

Potas

348 mg w 100 g buraka

Na plus

Burak jest dobrym dodatkiem potasu, który pomaga w pracy mięśni i serca.

Betanina

128,7 mg w 100 g buraka

Na plus

To czerwony barwnik buraka z grupy flawonoidów, który nadaje ćwikle kolor.

Kalorie

60 kcal w 100 g

Na plus

Tyle energii podaje etykieta ćwikły z chrzanem. To niewiele jak na dodatek do mięs.

Sól

1,0 g w 100 g

Z umiarem

Maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g, a ćwikła ze słoika to dodatkowy przetwór, który się do niego wlicza.

Cukier

7,1 g w 100 g

Z umiarem

To część cukru buraka, a część dodaje przepis. W domowej wersji możesz sam zmniejszyć jego ilość.

Szczawiany

uwaga przy kamicy

Na minus

Osoby z kamicą nerkową lub problemami układu moczowego powinny ograniczyć ćwikłę ze względu na szczawiany w burakach i skonsultować to z lekarzem.

Ile ćwikły dziennie i jak jeść z głową

Jedz ćwikłę jako dodatek do obiadu w kilku łyżkach, a nie jako samodzielną sałatkę w dużej misce.
Wybieraj ćwikłę z krótkim składem: burak ćwikłowy, korzeń chrzanu, ocet, a cukier i sól na końcu listy. W jednej etykiecie burak stanowi 67%, a chrzan 28% składu.
Robiąc ćwikłę w domu, dodawaj cukier, sól i sok z cytryny stopniowo i próbuj, a chrzan dodawaj porcjami, żeby dopasować ostrość.
Buraki jedz też w innej formie: ugotowane, w sałatkach albo na surowo po obraniu, bo to także dobry sposób na warzywa.

Szkodliwość i przeciwwskazania: ćwikła

Ćwikła nie szkodzi większości zdrowych osób, ale kilka grup powinno uważać na szczawiany, sól i ostry chrzan. Zwróć uwagę na te sytuacje.

Szkodzi osobom z kamicą nerkową, bo buraki zawierają szczawiany. Przy chorobach nerek zapytaj lekarza także o potas.
Nadmiar soli prowadzi między innymi do nadciśnienia, udaru i zawału serca, więc osoby z nadciśnieniem powinny czytać etykiety ćwikły.
Chrzan zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, dlatego przy dolegliwościach żołądka zacznij od małej porcji i zapytaj lekarza.
Ćwikła nie leczy żadnej choroby i nie zastępuje leków ani zaleceń lekarza.

Porady

Sprawdź na etykiecie, ile ćwikła ma soli i cukru, i porównaj kilka produktów przed zakupem.
Po otwarciu słoika przechowuj ćwikłę w lodówce i trzymaj się daty przydatności.
Dobrze smakuje z wędlinami, pieczonym mięsem i w kanapkach, ale możesz podać ją także do kaszy lub ziemniaków.
Jeśli robisz ćwikłę sam, zrób ją dzień wcześniej, bo smaki się wtedy połączą.

Najczęstsze pytania

Czy ćwikła z chrzanem jest zdrowa?

Jest zdrowa z umiarem. Burak i chrzan dostarczają wartościowych składników, ale ćwikła ze słoika ma sól i cukier, więc jedz ją w niewielkich ilościach.