W skrócieOkazjonalnie: lemoniada to zwykle woda z cukrem i sokiem cytrusowym, czyli słodzony napój, który lepiej zostawić na upalne dni, a pragnienie na co dzień gasić wodą.
Lemoniada to chłodzący, kwaskowaty napój z wody, cukru i soku cytrynowego, niekiedy gazowany. Domową robi się ze słodzonej, przegotowanej wody lub wody sodowej z sokiem z cytrusów i startą skórką, a podaje z lodem i plasterkiem owocu.
Brzmi niewinnie, bo w składzie jest cytryna, jednak o jej wartości decyduje ilość cukru. Sprawdzamy, co mówią o słodzonych napojach zalecenia żywieniowe i jak zrobić lemoniadę, która nie zepsuje bilansu całego dnia.
Na minus przeważa cukier, bo słodzone napoje dostarczają głównie energii bez innych składników. Plusem jest to, że domową lemoniadę możesz zrobić po swojemu, z mniejszą ilością cukru i większą ilością soku, wody oraz owoców.
Cukier
wolne cukry, limit 10% energii
Na minus
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by wolne cukry stanowiły mniej niż 10% dziennej energii, czyli około 50 g przy 2000 kcal. Do wolnych cukrów zalicza się też cukry z soków owocowych, więc sam sok cytrynowy również się liczy.
Puste kalorie
energia bez sytości
Na minus
Słodkie napoje dostarczają tak zwanych pustych kalorii, czyli dużo energii z cukrów prostych przy znikomej zawartości innych składników odżywczych. Regularnie pite mogą zwiększać apetyt.
Domowa receptura
sam dozujesz cukier
Na plus
Przy domowej lemoniadzie z wody, soku z cytrusów i skórki to ty decydujesz, ile cukru trafi do dzbanka. Sklepowej nie da się tak łatwo dopasować, więc czytaj etykietę.
Słodziki
nie są zalecanym rozwiązaniem
Z umiarem
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ograniczać wolne cukry bez używania słodzików niecukrowych. Wersja zero nie jest więc dobrym nawykiem na co dzień.
Nawodnienie
woda ma pierwszeństwo
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi, by w pierwszej kolejności sięgać po wodę, a nie gasić pragnienia słodkimi napojami.
Ile lemoniady dziennie i jak jeść z głową
Pragnienie gaś na co dzień wodą, a lemoniadę traktuj jak napój na upalny dzień czy spotkanie z bliskimi.
Robiąc ją w domu, odmierzaj cukier: wolne cukry z całej diety mają stanowić mniej niż 10% dziennej energii, czyli około 50 g przy 2000 kcal.
Smak buduj sokiem z cytrusów, startą skórką i plasterkami owoców, a nie dodatkową łyżką cukru.
Rozcieńczaj sok wodą lub wodą sodową i podawaj z lodem w wysokiej szklance, żeby wypić mniej słodkiego napoju.
Dzieciom podawaj ją okazjonalnie i w małych porcjach, nie zamiast wody.
Szkodliwość i przeciwwskazania: lemoniada
Dla zdrowej osoby szklanka lemoniady od czasu do czasu nie jest problemem. Szkodzi wtedy, gdy staje się codziennym napojem, a także gdy za nazwą kryje się wersja z alkoholem.
Osobom z nadwagą, insulinoopornością i cukrzycą słodzona lemoniada szkodzi, bo regularne picie słodkich napojów może zaburzać metabolizm glukozy, działanie insuliny i zwiększać apetyt.
Napoje o nazwie lemoniada bywają dodatkiem do piwa, jak radler czy shandy, a według WHO nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, więc nie są dla dzieci ani kobiet w ciąży.
Wersje bez cukru nie rozwiązują problemu, bo zaleca się ograniczać wolne cukry bez używania słodzików niecukrowych.
Szkodliwe jest popijanie słodkich napojów między posiłkami, bo zdaniem dietetyków wpływa to niekorzystnie na stężenie glukozy i insuliny.
Porady
Na etykiecie sklepowej lemoniady sprawdź, ile jest cukru, czy napój zawiera sok, czy tylko aromat, oraz czy nie jest to napój z alkoholem.
Do domowej lemoniady użyj mniej cukru, niż podaje przepis, bo miód i syropy też liczą się do wolnych cukrów.
Dolewaj wody gazowanej lub niegazowanej, by obniżyć słodycz i zwiększyć objętość napoju.
Przygotowuj świeżo i pij w ciągu dnia, bo napój z dodatkiem soku i owoców lepiej smakuje schłodzony.
Najczęstsze pytania
Czy lemoniada jest zdrowa?
Okazjonalnie jest w porządku, ale to słodzony napój, więc nie nadaje się na codzienne picie. Lepszym wyborem na co dzień jest woda.
Czy lemoniada szkodzi?
Szkodzić może regularne picie słodzonej wersji, bo dostarcza dużo energii z cukrów prostych bez innych składników. Szczególnie uważać powinny osoby z cukrzycą i insulinoopornością.
Czy domowa lemoniada jest zdrowsza od sklepowej?
Zwykle łatwiej ją kontrolować, bo sam odmierzasz cukier i dodajesz prawdziwy sok. Skład sklepowej sprawdzaj na etykiecie.
Ile cukru dziennie można zjeść?
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by wolne cukry stanowiły mniej niż 10% dziennej energii, czyli około 50 g przy diecie 2000 kcal. Lemoniada jest jednym z napojów, które łatwo to zużywają.
Czy lemoniada bez cukru jest zdrowa?
Nie jest szczególnie polecana, bo zalecenia mówią, by ograniczać cukier bez zastępowania go słodzikami. Lepsza jest woda z cytryną bez dodatków.
Czy lemoniada ma alkohol?
Klasyczna lemoniada jest napojem bezalkoholowym, jednak bywa składnikiem napojów z piwem, takich jak radler czy shandy. Zawsze czytaj nazwę i etykietę.