Alkohol
7 kcal w 1 g alkoholu
Na minus
Alkohol hamuje wykorzystanie kwasów tłuszczowych jako źródła energii, a przy jego piciu zwykle rośnie ilość zjadanego jedzenia. Wiele drinków zawiera też cukier lub inne kaloryczne dodatki.
Czy grzaniec jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: grzaniec to gorące wino lub piwo z cukrem i przyprawami, więc niesie alkohol i cukier, a korzenne przyprawy nie zmieniają faktu, że alkohol jest czynnikiem ryzyka chorób.
Grzaniec to gorący napój alkoholowy z czerwonego wina, a tym słowem nazywa się też grzane piwo. Zwykle doprawia się go przyprawami korzennymi, takimi jak cynamon, goździki czy imbir, i dosładza cukrem lub miodem. Domowa wersja różni się od kupnej ilością wina i cukru, a właśnie one decydują o ocenie.
Wątpliwości budzi to, że alkohol jest kaloryczny i uznany za czynnik rakotwórczy, a cukier lub miód dodają energii. Wersja bezalkoholowa na soku wygląda łagodniej, lecz soki owocowe także zawierają cukry wolne, o których pisze WHO. Poniżej porównuję oba warianty, w tym grzaniec galicyjski.
Spis treści
Grzaniec: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają alkohol i cukier, więc grzaniec to napój na specjalną okazję. Plusem są przyprawy korzenne, które nadają smak, ale nie zmieniają bilansu zdrowotnego napoju.
Ryzyko nowotworów
uznany czynnik rakotwórczy
Na minus
Według WHO alkohol jest uznanym czynnikiem rakotwórczym i zwiększa ryzyko kilku nowotworów, między innymi piersi, wątroby, przełyku i jelita grubego.
Wino czerwone w składzie
85 kcal i 10,6 g alkoholu
Na minus
Tyle ma w 100 g samo czerwone wino stołowe, zanim dodasz cukier, wodę czy sok. W kubku grzańca ilość alkoholu zależy od receptury.
Cukier i miód
liczą się do cukrów wolnych
Na minus
WHO zaleca ograniczyć cukry wolne do mniej niż 10% energii dziennie. Cukry wolne obejmują także te w miodzie, syropach i sokach owocowych.
Przyprawy korzenne
cynamon, goździki, imbir
Na plus
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza cynamon, imbir i goździki do przypraw korzennych, a o goździkach pisze, że są bogate w przeciwutleniacze. Ilość przypraw w kubku niewiele jednak zmienia ocenę napoju z alkoholem.
Wersja bezalkoholowa
sok i cukry wolne
Z umiarem
Grzaniec na soku pomija ryzyko związane z alkoholem, ale większość soków, także bez dodanego cukru, zawiera znaczące ilości cukrów wolnych, które warto ograniczać.
Ile grzańca dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj grzaniec jako napój okazjonalny i pij go powoli, w małym kubku.
- Dosładzaj oszczędnie, bo cukier, miód i syropy liczą się do cukrów wolnych.
- Jeśli chcesz uniknąć alkoholu, ugotuj sok z cynamonem, goździkami i imbirem, pamiętając o cukrach wolnych w soku.
- Przygotuj grzaniec w domu, żeby samodzielnie ustalić ilość wina i cukru.
Szkodliwość i przeciwwskazania: grzaniec
Grzaniec szkodzi przede wszystkim przez alkohol, szczególnie w ciąży, przy chorobach wątroby i serca oraz przy lekach. Szkodliwy bywa też nadmiar cukru w wersjach bezalkoholowych, zwłaszcza u dzieci.
- Kobiety w ciąży nie powinny pić grzańca z alkoholem, bo picie alkoholu w ciąży zwiększa ryzyko płodowego spektrum zaburzeń alkoholowych i powikłań przedwczesnego porodu.
- Alkohol szkodzi wątrobie i sercu, a WHO wiąże jego picie także z depresją, lękiem i uzależnieniem od alkoholu.
- Osoby przyjmujące leki lub chorujące przewlekle powinny zapytać lekarza, czy mogą pić alkohol.
- Dzieciom podawaj tylko okazjonalnie wersję bezalkoholową, bo cukry wolne trzeba ograniczać przez całe życie.
Porady
- Dodawaj przyprawy korzenne, takie jak cynamon, goździki i imbir, bo nadają smak, a nie dodają cukru.
- Do grzańca nie sięgaj po dużo przekąsek, bo spożyciu alkoholu zwykle towarzyszy zwiększona konsumpcja jedzenia.
- Pamiętaj, że alkohol może niekorzystnie oddziaływać na wydolność organizmu, więc przed treningiem go odpuść.
Najczęstsze pytania
Czy grzaniec jest zdrowy?
Nie jest produktem prozdrowotnym: zawiera alkohol, który jest czynnikiem ryzyka chorób, oraz cukier. Okazjonalnie, w małej porcji, nie jest problemem dla zdrowej osoby dorosłej.
Czy grzaniec galicyjski jest zdrowy?
To jedna z odmian grzańca, więc oceniasz go tak samo: liczy się ilość wina i cukru. Przyprawy nadają smak, ale nie czynią napoju zdrowszym.
Czy grzaniec szkodzi?
Szkodzi głównie przez alkohol, który zwiększa ryzyko kilku nowotworów i chorób wątroby i serca. Dochodzi do tego cukier lub miód dodawane dla smaku.
Czy grzaniec bezalkoholowy jest zdrowy?
Jest łagodniejszy, bo nie zawiera alkoholu, ale sok i dosładzanie dostarczają cukrów wolnych. Traktuj go jak okazjonalny napój, a nie wodę.
Czy grzaniec jest kaloryczny?
Tak, bo wnosi energię z alkoholu i z cukru, a dokładna wartość zależy od ilości wina i dodatków. Nie ma jednej liczby dla wszystkich receptur.
Czy grzaniec można pić w ciąży?
Nie z alkoholem, bo picie alkoholu w ciąży zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń rozwojowych u dziecka. Bezalkoholowa wersja na soku jest dopuszczalna okazjonalnie, ale poradź się lekarza.
