Witamina C
35,0 mg w 100 g
Na plus
Liście i młode pędy szczawiu są bogate w witaminę C i mają wyraźnie cytrynowy smak.
Czy szczaw jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: szczaw ma witaminę C i mało kalorii, ale dużo kwasu szczawiowego, który w nadmiarze sprzyja kamicy nerkowej, więc jedz go w małych porcjach i nie codziennie.
Szczaw zwyczajny to wieloletnia roślina, której kwaśne liście jemy jako warzywo liściaste: w zupie szczawiowej, sosach i sałatkach. Młode liście są delikatne i mają cytrynowy smak, a z wiekiem twardnieją, dlatego warto zbierać młode.
Kwaśny smak zawdzięcza kwasowi szczawiowemu, który budzi największe wątpliwości, zwłaszcza przy chorobach nerek. Sprawdzamy, co w szczawiu jest na plus, ile go zjeść i komu może zaszkodzić.
Spis treści
Szczaw: co jest na plus, a co na minus
Plusy i minusy się równoważą: niska kaloryczność, witamina C i błonnik stoją naprzeciw kwasu szczawiowego, który wiąże wapń i w nadmiarze sprzyja kamicy nerkowej, dlatego szczaw najlepiej jeść w małych porcjach.
Kalorie
26 kcal w 100 g
Na plus
To warzywo lekkie, które nie obciąża bilansu energii nawet w większej porcji zupy.
Błonnik
2,6 g w 100 g
Na plus
Dokłada trochę błonnika do posiłku, ale nie jest jego głównym źródłem.
Kwas szczawiowy
dużo szczawianów
Na minus
Z jonami wapnia kwas szczawiowy tworzy trudno rozpuszczalny szczawian wapnia, który może osadzać się w nerkach jako kamienie.
Wapń
80 mg w 100 g
Z umiarem
Szczaw ma wapń, ale w zestawieniu dla osób z osteoporozą znajduje się wśród produktów niewskazanych jako warzywo bogate w szczawiany.
Ile szczawiu dziennie i jak jeść z głową
- Jedz szczaw jako dodatek, na przykład kilka liści do zupy czy sałatki, a nie jako główne warzywo codziennego obiadu.
- Pij dużo płynów i dbaj o odpowiednią ilość wapnia w diecie, bo przy skłonności do kamicy te dwie rzeczy pomagają ograniczać ryzyko.
- Jeśli masz skłonność do kamicy nerkowej, szczaw omiń albo zapytaj lekarza o dopuszczalną ilość.
- Gdy brakuje ci kwaśnego akcentu, dodaj do zupy sok z cytryny zamiast kolejnej porcji szczawiu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: szczaw
Szczaw szkodzi głównie osobom z kamicą nerkową lub skłonnością do niej, a także tym, którzy jedzą go często i w dużych ilościach. Ostrożność zalecana jest także w osteoporozie.
- Szczaw szkodzi nerkom osób z kamicą szczawianowo-wapniową, bo kwas szczawiowy z wapniem tworzy kamienie.
- Częste jedzenie dużych ilości warzyw z kwasem szczawiowym, w tym szczawiu, może być szkodliwe, bo sprzyja powstawaniu kamieni w nerkach.
- W osteoporozie szczaw należy do produktów niewskazanych, więc ogranicz go albo ustal jadłospis z dietetykiem.
- Szczawianów jest dużo także w burakach, botwinie, rabarbarze i szpinaku, więc przy kamicy nie zestawiaj ich w jednym dniu w dużych ilościach.
Porady
- Wybieraj młode liście szczawiu, bo starsze twardnieją.
- Liście szczawiu pasują też do sosów do ryb, cielęciny i wołowiny, ale i tu traktuj je jako dodatek.
- Przy zupie szczawiowej pilnuj całej listy składników, bo o jej wartości decydują także dodatki, na przykład śmietana.
Najczęstsze pytania
Czy szczaw jest zdrowy?
Z umiarem tak: ma witaminę C i mało kalorii. Dużo kwasu szczawiowego sprawia jednak, że nie jest warzywem na każdy dzień ani dla osób z kamicą nerkową.
Czy szczawiowa jest zdrowa?
Zupa szczawiowa ma te same zalety i ograniczenia co szczaw: jest lekka, ale zawiera szczawiany. O jej wartości decydują też dodatki, więc jedz ją od czasu do czasu.
Czy szczaw szkodzi?
Zdrowym osobom w niewielkiej ilości zwykle nie. Szkodzi osobom z kamicą nerkową oraz przy częstym jedzeniu dużych porcji.
Czy szczaw jest zdrowy dla nerek?
Nie dla osób z kamicą szczawianową. Mniej więcej połowa szczawianów w moczu pochodzi z diety, a przy kamicy zaleca się unikanie produktów bogatych w szczawiany, picie płynów i odpowiednią ilość wapnia.
Czy szczaw jest zdrowy na odchudzanie?
Jest lekki, więc nie przeszkadza w redukcji, ale sam nie odchudza. Liczy się cały jadłospis, a nie jedno warzywo.
