Sałata: jak jeść, jak smakuje i jak obrać?

Jak jeść
Sałatę je się głównie na surowo, porwaną na kawałki i polaną sosem, a rzymską także grillowaną, a łodygową obraną i pokrojoną w słupki.
Smak
Sałata smakuje świeżo, wodniście i łagodnie; rzymska jest chrupiąca i lekko słodka, a roszponka delikatna z wyraźnie orzechową nutą.

Sałata siewna to jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, wyhodowana z dzikiej sałaty kompasowej tak, by straciła gorycz i kolce. Znano ją już w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie. Dziś uprawia się wiele jej typów: masłową, kruchą zwaną lodową, długolistną rzymską, dębolistną oraz sałatę łodygową, nazywaną też szparagową albo głąbikami krakowskimi.

Roszponka, choć sprzedawana obok sałat, należy do zupełnie innej rodziny, kozłkowatych, i pochodzi z basenu Morza Śródziemnego. Wszystkie te warzywa kupisz przez cały rok, ale krajowe sałaty gruntowe są najsmaczniejsze od maja do października, a roszponka lubi chłód i rośnie jesienią oraz wczesną wiosną.

Spis treści

Jak jeść sałatę?

Liście sałaty wystarczy umyć, dokładnie osuszyć i porwać rękami na kęsy, bo nóż sprawia, że brzegi szybciej ciemnieją. Sos dodawaj tuż przed podaniem, inaczej liście więdną. Roszponkę je się w całych rozetkach, tylko z odciętą nasadą korzenia. Twarde połówki sałaty rzymskiej dobrze znoszą krótkie grillowanie, a łodygę sałaty łodygowej je się jak ogórka albo smaży jak szparagi.

Sałatka Cezar

Liście sałaty rzymskiej wymieszaj z sosem z parmezanem, czosnkiem i anchois, dodaj grzanki i grillowanego kurczaka.

Grillowana rzymska

Przekrój główkę wzdłuż, skrop oliwą i przypiecz 1-2 minuty stroną przeciętą do rusztu. Podawaj z parmezanem i cytryną.

Roszponka z owocami

Połącz roszponkę z gruszką, orzechami włoskimi i kozim serem albo z truskawkami, a całość polej sosem miodowo-musztardowym.

Na kanapce i w wrapie

Chrupiące liście rzymskiej lub lodowej dodają świeżości kanapkom, burgerom i tortillom, a całe liście mogą zastąpić placek.

Łodyga w słupkach i z woka

Obraną łodygę sałaty łodygowej pokrój w słupki do sałatki albo szybko podsmaż z czosnkiem i sosem sojowym.

Z sosem śmietanowym

Sałata masłowa ze śmietaną, cukrem i sokiem z cytryny to klasyczny dodatek do młodych ziemniaków z koperkiem.

Jak smakuje sałata?

Sałata ma łagodny, świeży i wodnisty smak, a różne typy dzielą się głównie konsystencją. Rzymska jest chrupiąca, soczysta, z lekko słodkawymi żeberkami i odrobinę goryczkowatymi zewnętrznymi liśćmi. Masłowa jest miękka i delikatna, lodowa trzeszczy jak ogórek. Roszponka ma drobne, miękkie listki o delikatnym, orzechowym smaku, znacznie subtelniejszym od pikantnej rukoli. Łodyga sałaty łodygowej jest chrupka, soczysta i łagodnie orzechowa.

Świeżość

Wodnista, orzeźwiająca, dlatego sałata dobrze równoważy tłuste i słone dodatki.

Goryczka

Lekka, obecna w zewnętrznych liściach rzymskiej i dębolistnej, mocniejsza w przerośniętych roślinach.

Konsystencja

Od miękkiej i maślanej w sałacie masłowej po twardą i chrupiącą w rzymskiej i lodowej.

Roszponka

Orzechowa i łagodna, im ciemniejsze listki, tym smak wyrazistszy.

Jak obrać sałatę?

Sałat liściowych się nie obiera, usuwa się tylko zwiędłe zewnętrzne liście i głąb. Obierania wymaga jedynie sałata łodygowa, której gruba łodyga ma twardą, włóknistą skórkę, podobnie jak brokuł.

  1. Oderwij z łodygi wszystkie liście, młode i jasne możesz zjeść osobno w sałatce.
  2. Odetnij twardą, zdrewniałą nasadę łodygi.
  3. Obierz łodygę obieraczką albo nożem, zdejmując całą zieloną, włóknistą warstwę, aż pokaże się jasnozielony, półprzezroczysty środek.
  4. Pokrój obraną łodygę w słupki, plasterki albo cienkie wstążki.

Porady

Najczęstsze pytania

Jak smakuje roszponka?

Roszponka ma delikatny, lekko orzechowy smak i miękkie, aksamitne listki. Jest łagodniejsza od rukoli, która jest ostra i pikantna.

Jak jeść roszponkę?

Na surowo, w całych rozetkach, z lekkim sosem winegret, owocami, orzechami i serem. Nadaje się też na kanapki i do pesto, a do gorących dań dodawaj ją na sam koniec.

Jak jeść sałatę rzymską?

Najczęściej na surowo, porwaną w sałatce Cezar, na kanapce albo jako liście do nadziewania. Połówki rzymskiej możesz też krótko zgrillować.

Jak jeść sałatę łodygową?

Obraną łodygę jedz na surowo w słupkach i sałatkach, marynuj albo smaż krótko w woku. Młode liście je się jak zwykłą sałatę.

Czy sałatę trzeba myć?

Tak, każdą sałatę trzeba dokładnie opłukać, bo między liśćmi zostaje piasek, szczególnie w roszponce. Myj ją w misce z zimną wodą i kilka razy zmieniaj wodę.

Inne produkty

Wszystkie produkty

Sprawdź też