ciasta ucierane, drożdżowe, muffinki
Roztopione masło
Proporcja: 1:1 (1 szklanka oleju = 1 szklanka roztopionego masła)
Daje maślany smak i bardziej kruchą strukturę. Roztop je i przestudź przed dodaniem do ciasta.
Czym zastąpić olej?
Olej w cieście najprościej zastąpisz roztopionym i przestudzonym masłem w proporcji 1:1: zamiast 1 szklanki oleju daj 1 szklankę roztopionego masła. Lżejszą wersję zrobisz z jogurtu naturalnego lub musu jabłkowego, również w tej samej ilości.
Olej to czysty tłuszcz, który otacza cząsteczki mąki, zatrzymuje wilgoć i sprawia, że ciasto długo pozostaje świeże. Masło zawiera około 15-20% wody, więc wypiek wyjdzie odrobinę bardziej zwarty i kruchy, za to z maślanym aromatem. Musy owocowe i jogurt dodają wilgoci i obniżają kaloryczność, ale zmieniają smak i strukturę.
Do smażenia wybieraj tłuszcze odporne na wysoką temperaturę, a oleje tłoczone na zimno, jak lniany, zostaw do sałatek.
Zamienniki oleju
Do ciast ucieranych, muffinek i ciasta drożdżowego najlepsze jest roztopione masło lub margaryna. Do wilgotnych ciast, jak marchewkowe czy bananowe, wybierz jogurt, mus jabłkowy albo puree z banana, a do brownie awokado. Do smażenia sprawdzi się olej rzepakowy, oliwa, masło klarowane lub rafinowany olej kokosowy. Olej arachidowy zastąpisz olejem z pestek winogron.
ciasta, babki
Margaryna do pieczenia
Proporcja: 1:1, po roztopieniu
Działa jak masło, jest mniej aromatyczna. Wybieraj margarynę z co najmniej 80% tłuszczu.
muffinki, ciasto marchewkowe, gofry
Jogurt naturalny lub grecki
Proporcja: 1:1, przy dużych ilościach 3/4 szklanki na 1 szklankę oleju
Ciasto jest wilgotne, puszyste i lżejsze. Grecki daje gęstszą masę niż naturalny.
ciasta owocowe, babeczki
Mus jabłkowy
Proporcja: 1:1
Obniża kaloryczność i utrzymuje wilgoć. Wybieraj mus bez cukru, żeby kontrolować słodycz.
ciasto bananowe, czekoladowe
Puree z banana
Proporcja: 1:1
Dodaje słodyczy i wyraźnego aromatu, więc możesz ograniczyć cukier. Im dojrzalszy banan, tym słodsze ciasto.
brownie, ciasta czekoladowe
Awokado
Proporcja: 1:1, zblendowane na gładko
Daje kremową konsystencję i zdrowe tłuszcze. Może zabarwić ciasto, dlatego najlepiej sprawdza się w ciemnych wypiekach.
smażenie mięs, warzyw, ryb
Oliwa lub olej rzepakowy
Proporcja: 1:1
Oba dobrze znoszą wysoką temperaturę. Oliwa ma wyraźniejszy smak niż neutralny olej.
smażenie, pieczenie
Masło klarowane (ghee)
Proporcja: 1:1
Bez wody i kazeiny, nie przypala się tak łatwo jak zwykłe masło. Nadaje lekko orzechowy aromat.
smażenie, kuchnia azjatycka
Olej z pestek winogron
Proporcja: 1:1 za olej arachidowy
Lekki i neutralny, ma wysoką temperaturę dymienia. Dobry wybór przy alergii na orzeszki ziemne.
Jak zastąpić olej: proporcje
Na 1 szklankę oleju daj 1 szklankę roztopionego masła albo 1 szklankę jogurtu lub musu jabłkowego. Przy dużych ilościach, powyżej 3/4 szklanki, zamień na jogurt tylko 60-70% oleju, a resztę uzupełnij innym tłuszczem, żeby ciasto nie wyszło zbyt mokre. Rafinowane oleje roślinne zamieniaj między sobą 1:1.
| Zamiennik | Proporcja | Najlepiej do |
|---|---|---|
| Roztopione masło | 1:1 (1 szklanka oleju = 1 szklanka roztopionego masła) | ciasta ucierane, drożdżowe, muffinki |
| Margaryna do pieczenia | 1:1, po roztopieniu | ciasta, babki |
| Jogurt naturalny lub grecki | 1:1, przy dużych ilościach 3/4 szklanki na 1 szklankę oleju | muffinki, ciasto marchewkowe, gofry |
| Mus jabłkowy | 1:1 | ciasta owocowe, babeczki |
| Puree z banana | 1:1 | ciasto bananowe, czekoladowe |
| Awokado | 1:1, zblendowane na gładko | brownie, ciasta czekoladowe |
| Oliwa lub olej rzepakowy | 1:1 | smażenie mięs, warzyw, ryb |
| Masło klarowane (ghee) | 1:1 | smażenie, pieczenie |
| Olej z pestek winogron | 1:1 za olej arachidowy | smażenie, kuchnia azjatycka |
Porady
- Masło roztop i lekko przestudź, zanim wlejesz je do masy z jajkami, żeby ich nie ściąć.
- Ciasto z masłem szybciej czerstwieje niż na oleju, bo masło zawiera wodę. Przechowuj je szczelnie przykryte.
- Neutralny smak zachowasz z musem jabłkowym lub rafinowanym olejem kokosowym. Banan i masło będą wyczuwalne.
- Do smażenia nie używaj olejów tłoczonych na zimno, jak lniany: wybierz rzepakowy, oliwę albo masło klarowane.
- Przy alergii na orzeszki ziemne sprawdzaj etykiety: olej arachidowy bywa ukryty w gotowych daniach azjatyckich i frytkach.
Najczęstsze pytania
Czym zastąpić olej w cieście?
Roztopionym masłem lub margaryną w proporcji 1:1. Lżejszą wersję dadzą jogurt naturalny, mus jabłkowy albo puree z banana w tej samej ilości co olej.
Ile masła zamiast oleju do ciasta?
Najczęściej podaje się proporcję 1:1, czyli 1 szklanka roztopionego masła za 1 szklankę oleju. Niektóre źródła zalecają nieco więcej masła, około 100 g na 80-90 ml oleju, bo masło zawiera wodę.
Czym zastąpić olej w cieście marchewkowym?
Najlepiej jogurtem naturalnym lub musem jabłkowym w proporcji 1:1. Ciasto pozostanie wilgotne, a będzie lżejsze.
Czym zastąpić olej do smażenia?
Oliwą z oliwek, olejem rzepakowym, masłem klarowanym, smalcem albo rafinowanym olejem kokosowym. Wszystkie dobrze znoszą wysoką temperaturę.
Czym zastąpić olej rzepakowy?
Każdym rafinowanym olejem roślinnym, na przykład słonecznikowym, w proporcji 1:1, a w cieście także roztopionym masłem. Do smażenia sprawdzi się też oliwa.
Czym zastąpić olej arachidowy?
Olejem z pestek winogron, olejem z awokado albo rafinowanym olejem kokosowym w tej samej ilości. Mają wysoką temperaturę dymienia, więc nadają się do smażenia w woku.
Czym zastąpić olej w gofrach i babeczkach?
Roztopionym masłem 1:1, które da chrupiące brzegi i maślany smak, albo jogurtem naturalnym w tej samej ilości dla lżejszej wersji.
