Warzywa
marchew, pietruszka, seler
Na plus
Bazą jest włoszczyzna, czyli korzenie marchwi, pietruszki i selera oraz liście pora i kapusty włoskiej. Do jednego garnka trafia więc kilka rodzajów warzyw naraz.
Czy zupa jarzynowa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa: zupa jarzynowa to danie z wielu warzyw, które dostarcza błonnika i potasu, pod warunkiem że pilnujesz soli i nie opierasz jej na gotowych mieszankach przyprawowych.
Zupa jarzynowa to jedna z najbardziej domowych zup, ugotowana na włoszczyźnie z dodatkiem ziemniaków, kaszy lub innych sezonowych warzyw. Zwykle trafia na stół jako pierwsze danie obiadu, a z dodatkiem kaszy lub pieczywa staje się lekką kolacją.
Wątpliwości dotyczą nie samych warzyw, lecz sposobu doprawiania. Wersja domowa i wersja z proszku lub kostki mogą bardzo się różnić ilością soli oraz tym, ile warzyw naprawdę trafia do talerza.
Spis treści
Zupa jarzynowa: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają warzywa, błonnik i potas, a na minus wpływa głównie sól z gotowych dodatków i półproduktów. Dobrze zrobiona zupa jarzynowa jest więc jednym z prostszych sposobów na dołożenie warzyw do dnia.
Błonnik
rozpuszczalny z warzyw
Na plus
Warzywa mają wyższy udział rozpuszczalnej frakcji błonnika, a dorośli powinni jeść około 25 g błonnika dziennie. Dobrym dodatkiem do zupy są groszek, ciecierzyca lub soczewica.
Potas
z warzyw i ziemniaków
Na plus
Dieta bogata w potas jest związana z niższym ciśnieniem tętniczym, a jednym z jego źródeł są warzywa. Przetwarzanie obniża zawartość potasu, więc lepiej gotować ze świeżych warzyw niż z mocno przetworzonych dodatków.
Gotowanie
wywar z warzyw
Na plus
Podczas gotowania z warzyw uwalnia się znaczna ilość składników, które trafiają do wywaru, dlatego warto zjeść zupę razem z warzywami, a nie tylko sam płyn.
Sól
limit 5 g dziennie
Na minus
Maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g, czyli płaska łyżeczka do herbaty. Istotnym źródłem soli są dania gotowe, sosy i niektóre mieszanki przyprawowe, więc zupa z gotowych dodatków szybko ją podnosi.
Wersje gotowe
mało warzyw, dużo soli
Na minus
Dania gotowe i zupy z proszku zawierają zwykle niewiele warzyw, a więc mało błonnika, za to często więcej cukrów prostych, soli i tłuszczów.
Ile zupy jarzynowej dziennie i jak jeść z głową
- Jedz zupę jarzynową jako pierwsze danie lub lekką kolację, na przykład z pieczywem pełnoziarnistym albo kaszą.
- Gotuj ją na świeżej włoszczyźnie i dołóż sezonowe warzywa, na przykład kalafior, groszek lub fasolkę, żeby w talerzu było ich jak najwięcej.
- Doprawiaj ziołami, pieprzem i sokiem z cytryny zamiast dosalania, bo dzienna ilość soli nie powinna przekraczać 5 g.
- Dla sytości dodaj kaszę, ziemniaki, soczewicę lub ciecierzycę, a zamiast śmietany użyj łyżki jogurtu naturalnego.
Szkodliwość i przeciwwskazania: zupa jarzynowa
Zupa jarzynowa nie jest szkodliwa dla zdrowych osób, ale potrafi szkodzić, gdy jest mocno posolona albo przygotowana z gotowych mieszanek. Ostrożność zalecana jest przy chorobach nerek i nadciśnieniu.
- Nadmiar soli szkodzi, bo prowadzi do nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu i innych chorób, zwłaszcza gdy zupę doprawiasz gotowymi mieszankami przyprawowymi.
- Przy chorobach nerek zupa z dużą ilością warzyw może dostarczać sporo potasu, dlatego zapytaj lekarza o dopuszczalną ilość.
- Przy alergii pokarmowej sprawdź, czy w zestawie warzyw nie ma składnika, na który reagujesz, i omów jadłospis z lekarzem.
Porady
- Kupuj włoszczyznę świeżą lub mrożoną, bez dodatku soli.
- Gotuj większy garnek i porcjuj zupę do zamrożenia, żeby w tygodniu nie sięgać po zupę w proszku.
- Dodaj natkę pietruszki na sam koniec, żeby zupa miała więcej świeżego smaku.
- Jeśli kupujesz gotową zupę, wybieraj taką z najkrótszym i najprostszym składem oraz małą ilością soli.
Najczęstsze pytania
Czy zupa jarzynowa jest zdrowa?
Tak, jeśli jest zrobiona z wielu warzyw i słabo solona. To prosty sposób na dołożenie warzyw, błonnika i potasu do obiadu.
Czy zupa jarzynowa szkodzi?
Zdrowym osobom zwykle nie. Szkodzić może nadmiar soli, szczególnie z mieszanek przyprawowych, oraz potas przy chorobach nerek.
Z czego się gotuje zupę jarzynową?
Zwykle z włoszczyzny, czyli marchwi, pietruszki, selera, pora i kapusty włoskiej, a często także z cebuli i natki pietruszki.
Czy zupa jarzynowa z kostki jest zdrowa?
Gorzej niż domowa, bo mieszanki przyprawowe zwiększają ilość soli, a gotowe dania zawierają zwykle mniej warzyw i błonnika. Lepiej doprawić zupę ziołami.
Ile zupy jarzynowej można jeść dziennie?
Nie ma jednego limitu, bo to danie warzywne. Pilnuj tylko, by w ciągu dnia nie przekroczyć 5 g soli.
