Mięso przetworzone
IARC: grupa 1
Na minus
Wędliny zalicza się do mięsa przetworzonego, co do którego istnieją przekonujące dowody, że jest rakotwórcze dla człowieka.
Czy szynka wieprzowa jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: szynka wieprzowa jako wędlina to mięso czerwone i przetworzone, więc jedz ją rzadko; surowa szynka pieczona w domu jest lepszym wyborem, ale też mieści się w tygodniowym limicie.
Szynka wieprzowa to dwie różne rzeczy pod jedną nazwą. Może to być surowy kawałek mięsa z tylnej nogi świni, który kupujesz do pieczenia lub duszenia, albo wędlina, czyli szynka konserwowana na sucho solą i azotynami albo na mokro solanką.
Od tego, o którą chodzi, zależy ocena. Wędlina należy do mięsa przetworzonego, a surowa szynka do mięsa czerwonego, które też wymaga umiaru. Poniżej sprawdzamy plusy, minusy i to, jak jeść szynkę z głową.
Spis treści
Szynka wieprzowa: co jest na plus, a co na minus
Przeważa ostrożność, bo zarówno mięso czerwone, jak i przetwory mięsne mają ograniczone miejsce w zdrowej diecie. Na plus jest wartościowe białko, żelazo i witamina B12, zwłaszcza w prostych, dobrej jakości kawałkach mięsa.
Mięso czerwone
IARC: grupa 2A
Z umiarem
Wieprzowina to mięso czerwone, zaliczane do czynników prawdopodobnie rakotwórczych, i zawiera więcej nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu niż mięso drobiowe.
Limit tygodniowy
350-500 g mięsa i przetworów
Z umiarem
To łączny limit dla całego mięsa czerwonego i przetworów mięsnych, więc szynka dzieli go z kotletami, kiełbasą i parówkami.
Ryzyko jelita grubego
o 18% wyższe przy 50 g dziennie
Na minus
Tak wynikało z badań, na których oparto rekomendacje IARC, przy codziennym jedzeniu przetworów, na przykład dwóch dużych plastrów szynki wędzonej. Na poziomie jednej osoby wiele zależy od jakości wędliny, częstości i porcji.
Składniki odżywcze
białko, żelazo, witamina B12
Na plus
Mięso czerwone dostarcza pełnowartościowego białka, dobrze przyswajalnego żelaza i witaminy B12.
Sól i dodatki
sól, azotyny, fosforany
Na minus
Wiele wędlin ma dużo soli, fosforanów i azotynów oraz wody przy niskim udziale mięsa, a szynkę konserwuje się solą albo solanką.
Ile szynki wieprzowej dziennie i jak jeść z głową
- Wliczaj szynkę w tygodniowy limit mięsa czerwonego i przetworów, razem z kotletami, pieczenią i kiełbasą.
- Wybieraj wędliny z całego kawałka mięsa, takie jak szynka, polędwica, schab czy filet, zamiast mielonych.
- Zwracaj uwagę na rodzaj mięsa i widoczny tłuszcz, bo wieprzowina należy do tłustszych mięs, które warto ograniczać.
- Część wędliny zastępuj mięsem przyprawionym i przygotowanym w domu, na przykład upieczonym w piekarniku.
- Na kanapkę sięgaj też po pasty z ciecierzycy, soczewicy, jajek, twarogu albo awokado, a do posiłku dodawaj jak najwięcej warzyw.
Szkodliwość i przeciwwskazania: szynka wieprzowa
Szynka wieprzowa szkodzi głównie wtedy, gdy jest jedzona często, w dużych ilościach i w postaci wysoko przetworzonych wędlin. Najwięcej ostrożności wymagają osoby z nadciśnieniem, chorobami serca i nerek oraz z podwyższonym cholesterolem.
- Duże spożycie mięsa przetworzonego szkodzi, bo jest jednym z czynników zwiększających ryzyko nowotworów, chorób serca, nerek, wątroby i cukrzycy.
- Przy nadciśnieniu i chorobach nerek uważaj na sól, której wędliny mają sporo, i ustal jej ilość z lekarzem.
- Przy podwyższonym cholesterolu i chorobach serca ograniczaj tłuste mięsa i przetwory, bo są bogate w nasycone kwasy tłuszczowe.
- Wędliny z dodatkiem glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów, cukru i aromatów dymu wędzarniczego są gorszym wyborem niż proste składy.
Porady
- Czytaj skład wędlin, a przy produktach na wagę poproś sprzedawcę o jego udostępnienie.
- Szukaj wędlin tradycyjnych z listy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które mają więcej białka, mniej soli i wody i nie zawierają fosforanów.
- Jeśli kupujesz szynkę jako surowe mięso, wybieraj kawałki z mniejszą ilością widocznego tłuszczu.
- Kanapkę wzbogać warzywami, żeby szynka była dodatkiem, a nie głównym składnikiem.
Najczęstsze pytania
Czy szynka wieprzowa jest zdrowa?
Okazjonalnie. Jako wędlina to mięso przetworzone i czerwone, więc jedz ją rzadko, a częściej wybieraj prostsze białko i warzywa.
Czy szynka wieprzowa szkodzi?
Pojedyncza kanapka zdrowej osobie nie szkodzi, ale częste jedzenie szynki i innych wędlin wiąże się z wyższym ryzykiem chorób, dlatego liczą się ilość i częstotliwość.
Czy szynka wieprzowa to mięso przetworzone?
Szynka z wędliniarni, konserwowana solą albo solanką, tak. Świeża, niepeklowana szynka wieprzowa kupiona jako mięso do pieczenia jest mięsem czerwonym nieprzetworzonym.
Czy szynka wieprzowa jest zdrowsza od drobiowej?
Mięso czerwone, w tym wieprzowe, ma więcej nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu niż mięso drobiowe, więc pod tym względem drobiowa wypada lepiej. To wciąż wędlina, więc czytaj skład.
Ile szynki można jeść w tygodniu?
Zalecenia podają łączny limit dla mięsa czerwonego i przetworów, więc szynka dzieli go z innym mięsem. Przy codziennej kanapce z szynką limit szybko się wyczerpuje.
