Cukry w daktylach
70% węglowodanów w owocu
Na minus
Owoc, z którego powstaje syrop, składa się w 70% z węglowodanów, głównie cukrów, i zawiera ponad 50% cukrów, więc nie licz na słodzik bezcukrowy.
Czy syrop daktylowy jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: syrop daktylowy to płynny słodzik z owoców, ale dla organizmu nadal jest cukrem wolnym, który trzeba liczyć do dziennego limitu, więc nie stosuj go bez ograniczeń.
Syrop daktylowy to gęsty, słodki produkt z daktyli, owoców palmy daktylowej, używany zamiast cukru do owsianki, wypieków i napojów. Często trafia na półki ze zdrową żywnością jako naturalna alternatywa dla białego cukru.
Wątpliwości biorą się stąd, że naturalne pochodzenie nie oznacza braku cukru, a Światowa Organizacja Zdrowia zalicza syropy do cukrów wolnych. Dlatego pytanie nie brzmi, czy syrop jest lepszy od cukru, ale ile go zmieścisz w dziennym limicie.
Spis treści
Syrop daktylowy: co jest na plus, a co na minus
Przeważa strona cukrowa: syrop to skoncentrowany słodzik, który liczy się do limitu cukrów wolnych. Na plus można mu zapisać pochodzenie z owocu, ale nie wiadomo, ile cennych składników zostaje po przetworzeniu.
Cukry wolne
syropy liczą się do limitu
Na minus
WHO zalicza do cukrów wolnych także cukry naturalnie obecne w miodzie, syropach i sokach owocowych, więc zamiana cukru na syrop nie wyprowadza go z limitu.
Limit dzienny
około 25 g wolnych cukrów
Z umiarem
Obniżenie cukrów wolnych do poniżej 5% energii, czyli około 25 g (6 łyżeczek) dziennie, przynosi według WHO dodatkowe korzyści zdrowotne, a do tej puli wlicza się cukier, miód i napoje.
Błonnik owocu
gubi się przy przetwarzaniu
Na minus
Przy wyciskaniu i obróbce owoców często tracony jest błonnik pokarmowy, przez co cukier szybciej przedostaje się do krwi, a owoc zjedzony w całości syci na dłużej.
Przeciwutleniacze
w owocu, w syropie brak danych
Z umiarem
Daktyle są dobrym źródłem przeciwutleniaczy i w badaniach in vitro wykazywały właściwości przeciwmutagenne, ale dane dotyczą owocu, więc nie wiadomo, ile z tego zostaje w syropie.
Ile syropu daktylowego dziennie i jak jeść z głową
- Wlicz syrop do dziennego limitu cukrów wolnych, który według WHO powinien być mniejszy niż 10% energii.
- Gdy chcesz słodzić naturalnie, sięgnij po owoc w całości, bo owoce spożywane w całości zapewniają uczucie sytości na dłużej niż płynne słodziki.
- Przy zaburzeniach gospodarki węglowodanowej priorytetem jest kontrola cukrów prostych, więc syrop traktuj jak inne cukry i ustal porcję z lekarzem lub dietetykiem.
- Nie słodź nim napojów, bo w badaniach amerykańskich właśnie napoje gazowane i energetyzujące były największym źródłem cukru dodanego.
Szkodliwość i przeciwwskazania: syrop daktylowy
Syrop daktylowy nie szkodzi, gdy używasz go rzadko i w małych ilościach, ale jego nadmiar jest szkodliwy tak jak każdego cukru wolnego. Największe znaczenie ma to przy cukrzycy, nadwadze i u dzieci.
- Wysokie spożycie cukru dodanego prowadzi do otyłości i cukrzycy, podwyższa ciśnienie krwi i zaburza lipidy, więc częste słodzenie syropem szkodzi sercu i naczyniom.
- Przy cukrzycy i insulinooporności szkodzi dodatek cukrów prostych, w tym syropów, dlatego porcję uzgodnij z lekarzem lub dietetykiem.
- Częste spożywanie produktów słodzonych wiąże się z ryzykiem próchnicy, a u dzieci, które jedzą słodycze kilka razy dziennie, próchnica pojawia się wcześniej.
- Duże spożycie produktów bogatych w cukier może wypierać z diety witaminy i składniki mineralne, więc syrop nie powinien zastępować pełnowartościowych posiłków.
Porady
- Czytaj etykiety jogurtów, batonów i płatków: syrop dodany przez producenta jest cukrem dodanym, nawet jeśli nazwa brzmi naturalnie.
- Łyżeczka miodu waży 12 g i dostarcza prawie 40 kcal, a łyżeczka cukru 5 g i 20 kcal, więc zamiana cukru na płynny słodzik nie obniża kalorii.
- Jeśli ograniczasz cukier, patrz nie tylko na słodycze: łyżka keczupu zawiera około 4 g cukrów wolnych, a puszka słodzonego napoju do 40 g.
Najczęstsze pytania
Czy syrop daktylowy jest zdrowy?
Nie w sensie słodzika bez ograniczeń. To cukier wolny z owocu, więc używaj go oszczędnie i licz do dziennego limitu.
Czy syrop daktylowy jest szkodliwy?
W małych ilościach nie, ale nadmiar szkodzi jak każdy cukier wolny: sprzyja otyłości, cukrzycy i próchnicy.
Czy syrop daktylowy jest lepszy od cukru?
WHO nie rozróżnia ich w limicie, bo do cukrów wolnych zalicza także syropy. Różnicę robi głównie ilość, a nie nazwa słodzika.
Czy syrop daktylowy jest dla cukrzyków?
W rekomendacjach z 2025 roku eksperci Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego podkreślają, że nie ma jednej diety dla wszystkich chorych na cukrzycę, a wśród założeń jest maksymalne ograniczenie cukrów prostych. Porcję ustal z lekarzem.
Czym syrop daktylowy różni się od daktyli?
Owoc zjedzony w całości syci na dłużej, a syrop to płynny słodzik. W samych daktylach cukry to ponad 50% masy.
