Rola w żywności
hamuje pleśnie i drożdże
Na plus
Kwas sorbowy i jego sole hamują rozwój pleśni i drożdży w pH 3-6, dlatego są bardzo użyteczne przy produkcji serów.
Czy sorbinian potasu jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: sorbinian potasu to konserwant, który w dopuszczalnych ilościach uchodzi za bezpieczny, ale nie wnosi nic odżywczego i u nielicznych osób wywołuje reakcje alergiczne.
Sorbinian potasu, oznaczany na etykietach jako E202, to sól potasowa kwasu sorbowego. Dodaje się go do żywności jako środek konserwujący, zwłaszcza do pieczywa, serów, serników i innych wypieków, wina, napojów gazowanych oraz czekolady. Hamuje rozwój pleśni i drożdży, dzięki czemu produkty dłużej zachowują świeżość.
Wątpliwości biorą się z samego symbolu E na opakowaniu i z pojedynczych badań nad skutkami zdrowotnymi. Poniżej znajdziesz, jaką dawkę uznaje się za dopuszczalną, kogo może uczulać i jak ograniczyć go w diecie, jeśli ktoś tego chce.
Spis treści
Sorbinian potasu: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa kontrolowane użycie i niska ilość w typowej porcji jedzenia, na minus nieliczne reakcje alergiczne oraz niejednoznaczne badania nad długotrwałym, wysokim spożyciem.
Dawka dopuszczalna
25 mg na kg masy ciała
Z umiarem
Dla dorosłego o masie 70 kg odpowiada to 1,75 g dziennie.
Zawartość w jedzeniu
25-100 mg w 100 g
Na plus
Stosuje się go w stężeniach 0,025-0,1%, więc w porcji 100 g to ilość kilkanaście razy mniejsza niż dzienna dawka dopuszczalna dla dorosłego o masie 70 kg.
Narażenie z dietą
163% ADI w modelu
Z umiarem
W analizie z lat 2003-2016, w której przyjęto maksymalne dozwolone prawnie dawki, średnie narażenie na sorbiniany E 200-203 wyniosło 163% akceptowalnego dziennego pobrania. Najbardziej narażone na dodatki w diecie są dzieci i młodzież oraz mężczyźni w wieku 18-75 lat.
Alergie i podrażnienia
u nielicznych osób
Z umiarem
U niektórych osób może wywoływać reakcje alergiczne, podrażnienia skóry i astmę, choć najczęściej dotyczy to kontaktu ze skórą, a rzadziej przyjęcia doustnego.
Badania nad ryzykiem
wyniki niejednoznaczne
Z umiarem
Przy wysokich stężeniach albo razem z azotynami wykazywał działanie genotoksyczne w badaniach laboratoryjnych, trzy badania z lat siedemdziesiątych nie wykazały działania rakotwórczego u szczurów, a duża francuska kohorta powiązała wysokie spożycie z wyższym ryzykiem nowotworów. To dane obserwacyjne, które nie rozstrzygają sprawy.
Ile sorbinianu potasu dziennie i jak jeść z głową
- Czytaj etykiety: sorbinian potasu może być zapisany jako E202 albo pełną nazwą i często występuje razem z benzoesanem sodu.
- Nie unikaj go za wszelką cenę: każda substancja dodatkowa musi być wcześniej przebadana pod względem bezpieczeństwa, a prawo UE określa, do jakich produktów i w jakich ilościach można ją stosować.
- Jeśli chcesz zjeść mniej konserwantów, wybieraj produkty świeże i o krótkim składzie, a pieczywo i wypieki piecz od czasu do czasu w domu.
- Gdy po konserwowanym jedzeniu pojawia się wysypka albo kłopoty z oddychaniem, skonsultuj to z lekarzem alergologiem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sorbinian potasu
Sorbinian potasu szkodzi głównie osobom uczulonym, a czysty proszek jest szkodliwy dla skóry, oczu i dróg oddechowych. W jedzeniu, w typowych ilościach, uchodzi za bezpieczny.
- Osobom z alergią kontaktową lub astmą sorbinian potasu może szkodzić, wywołując podrażnienia skóry i rumień, najczęściej po bezpośrednim kontakcie, na przykład w kosmetykach.
- Czysty proszek jest szkodliwy dla skóry, oczu i dróg oddechowych, więc nie nadaje się do domowego dosypywania na oko.
- Dzieci i młodzież są najbardziej narażone na dodatki w diecie, dlatego rodzice mogą ograniczać mocno przetworzone słodycze i napoje, w których jest wiele substancji dodatkowych.
- W połączeniu z azotynami przy wysokich stężeniach wykazano w badaniach laboratoryjnych działanie genotoksyczne, więc rozsądna jest ostrożność przy jedzeniu przetworów z wieloma konserwantami.
Porady
- Sprawdzaj skład pieczywa, serów, serników, napojów gazowanych i czekolady, bo tam konserwant występuje najczęściej.
- Wybieraj produkty z krótkim składem, a napoje gazowane i słodycze ograniczaj.
- Jeśli masz alergię kontaktową na konserwanty, sprawdzaj także kosmetyki, bo sorbiniany dodaje się do nich tak samo jak do żywności.
- Przy winie pamiętaj, że sorbinian potasu bywa stosowany jako stabilizator, który nie pozwala drożdżom ponownie fermentować.
Najczęstsze pytania
Czy sorbinian potasu jest zdrowy?
Nie jest składnikiem odżywczym, więc nie wnosi nic do wartości odżywczej. W dopuszczalnych ilościach uchodzi jednak za bezpieczny konserwant, a jego rola to hamowanie pleśni i drożdży.
Czy sorbinian potasu jest szkodliwy?
Uważa się, że jest nieszkodliwy dla zdrowia w ilościach stosowanych w żywności. Może szkodzić osobom uczulonym, a czysty proszek podrażnia skórę, oczy i drogi oddechowe.
Gdzie występuje sorbinian potasu?
Najczęściej w pieczywie, serach, wypiekach, winie, napojach gazowanych i czekoladzie. Spotkasz go także w jogurcie, cydrze, suszonych owocach, a poza jedzeniem w kosmetykach.
Czy sorbinian potasu jest rakotwórczy?
Trzy badania z lat siedemdziesiątych nie wykazały działania rakotwórczego u szczurów, ale francuska kohorta powiązała wysokie spożycie z wyższym ryzykiem nowotworów. Jest to badanie obserwacyjne, więc nie dowodzi związku przyczynowego.
Czy sorbinian potasu jest naturalny?
Kwas sorbowy występuje naturalnie w owocach jarzębiny i rokitnika, ale prawie cały stosowany w przemyśle jest wytwarzany syntetycznie.
Czy sorbinian potasu to to samo co E202?
Tak, E202 to jego symbol na etykiecie, a sam kwas sorbowy jest oznaczany jako E200.
