Kalorie
bez kalorii
Na plus
Glikozydy stewiolowe są trawione dopiero w jelicie grubym przy udziale bakterii, dlatego zalicza się je do słodzików bezkalorycznych.
Czy słodzik stewia jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: słodzik stewia nie ma kalorii i praktycznie nie podnosi glukozy we krwi, ale to dodatek do żywności, który najlepiej stosować świadomie, a nie bez ograniczeń.
Słodzik stewia to ekstrakt glikozydów stewiolowych z liści rośliny Stevia rebaudiana, pochodzącej z Brazylii i Paragwaju. W Unii Europejskiej jest dopuszczonym dodatkiem do żywności oznaczanym symbolem E960 i służy między innymi jako słodzik stołowy.
Ta strona dotyczy gotowego słodzika, czyli oczyszczonego ekstraktu, a nie sproszkowanych liści, które słodzą słabiej. Wątpliwości budzi to, czy słodzik jest lepszy od cukru i jak wpływa na jelita. Polskie stanowiska naukowe uznają słodziki za bezpieczne przy stosowaniu zgodnym z przepisami, ale nie bezrefleksyjnie.
Spis treści
Słodzik stewia: co jest na plus, a co na minus
Na plus działa brak kalorii i brak wpływu na glukozę, na minus gorzki posmak, wciąż niepewne dane o jelitach i to, że wiele słodzików trafia do żywności wysoko przetworzonej, w której jest tylko dodatkiem.
Glukoza i insulina
praktycznie bez wpływu
Na plus
Słodziki w przeciwieństwie do cukrów prostych nie wpływają na stężenie glukozy i insuliny we krwi praktycznie w ogóle lub wpływają w minimalnym stopniu.
Siła słodzenia
ok. 300 razy słodsza od cukru
Z umiarem
Dotyczy to ekstraktu, a sproszkowane liście są słodsze od cukru zaledwie około 20-30 razy. Do osłodzenia wystarcza więc niewielka ilość.
Dopuszczalne spożycie
4 mg/kg masy ciała
Z umiarem
EFSA i WHO określiły dopuszczalne dzienne spożycie glikozydów stewiolowych na 4 mg na kilogram masy ciała, w przeliczeniu na steviol.
Posmak
gorzki, lukrecjowy
Z umiarem
Niektóre z tych związków mają nieco gorzki, lukrecjowy posmak, dlatego nie dodawaj dużych ilości naraz.
Jelita
dane niejednoznaczne
Z umiarem
Wyniki badań nad wpływem słodzików na mikrobiotę jelit bywają sprzeczne, a większość przeprowadzono na gryzoniach, dlatego potrzebne są badania z udziałem ludzi.
Ile słodzika stewia dziennie i jak jeść z głową
- Używaj słodzika zamiast cukru do napojów i deserów, jeśli chcesz ograniczyć kalorie i cukry proste, ale nie dodawaj go do wszystkiego.
- Nie przekraczaj dopuszczalnego dziennego spożycia, czyli 4 mg glikozydów stewiolowych na kilogram masy ciała; zalecaną dawkę słodzika stołowego sprawdzisz na opakowaniu.
- Zaczynaj od mniejszej ilości, bo gorzki posmak narasta wraz z dawką.
- Stewia jest stabilna w wysokiej temperaturze, więc można nią słodzić wypieki i przetwory pasteryzowane.
- Pamiętaj, że napoje i desery słodzone stewią to nadal żywność wysoko przetworzona, którą traktuj jako niewielki element diety.
Szkodliwość i przeciwwskazania: słodzik stewia
Słodzik stewia nie szkodzi większości zdrowych dorosłych w dawkach zgodnych z zaleceniami. Szkodliwe bywa przekraczanie dopuszczalnego spożycia, zastępowanie nim zdrowej diety i sięganie po wysoko przetworzone produkty, w których jest tylko dodatkiem.
- Słodziki mogą wpływać na mikrobiotę jelit, a wyniki badań są sprzeczne, dlatego przy chorobach jelit zapytaj lekarza, zanim zaczniesz je stosować.
- W gotowych słodzikach stołowych sprawdź skład: jeśli stewia jest zmieszana z poliolami, takimi jak erytrytol, duże dawki mogą działać przeczyszczająco.
- Osoby z cukrzycą mogą używać słodzików zamiast cukru, ale dobór produktów i ilość omów z lekarzem lub dietetykiem.
- W ciąży i u małych dzieci ilość słodzików omów z lekarzem.
Porady
- Czytaj etykietę: sprawdź, ile jest glikozydów stewiolowych i czy obok nie ma innych słodzików, na przykład erytrytolu.
- Nie myl słodzika, czyli oczyszczonego ekstraktu, ze sproszkowanymi liśćmi stewii, które słodzą dużo słabiej.
- Jeśli odstawiasz cukier, zmniejszaj ilość słodkiego stopniowo, zamiast po prostu zastępować go słodzikiem w każdej potrawie.
Najczęstsze pytania
Czy słodzik stewia jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem: nie ma kalorii i praktycznie nie podnosi glukozy, ale nadal jest dodatkiem do żywności, który najlepiej stosować świadomie.
Czy słodzik stewia jest szkodliwy?
W dawkach do dopuszczalnego spożycia nie wykazano szkody u ogółu ludzi, a dwa przeglądy z 2010 roku nie stwierdziły obaw. Warto jednak pamiętać o niejednoznacznych danych dotyczących jelit.
Ile razy stewia jest słodsza od cukru?
Ekstrakt jest około 300 razy słodszy od sacharozy, a sproszkowane liście około 20-30 razy.
Czy stewia podnosi cukier we krwi?
Praktycznie nie. Słodziki w przeciwieństwie do cukrów prostych nie wpływają na stężenie glukozy i insuliny we krwi lub robią to w minimalnym stopniu.
Czy słodzik stewia ma kalorie?
Jest bezkaloryczny, bo glikozydy stewiolowe są trawione dopiero w jelicie grubym przy udziale bakterii.
Czy stewia jest zdrowsza od cukru?
Pod względem kalorii i wpływu na glukozę tak, bo słodziki zmniejszają wartość energetyczną i indeks glikemiczny żywności. To jednak nie czyni napojów i deserów produktami zdrowymi.
