Czy makaron pełnoziarnisty jest zdrowy?

W skrócie Zdrowy: makaron pełnoziarnisty to dobry wybór na co dzień, bo zawiera więcej składników z pełnego ziarna niż biały i ma średnio niski indeks glikemiczny, choć zawiera gluten, a różnica w indeksie jest niewielka.

Makaron pełnoziarnisty powstaje z mąki lub semoliny z pełnego ziarna pszenicy. Dzięki temu zachowuje części ziarna, które w zwykłym makaronie z oczyszczonej mąki są usuwane, a pod okrywą ziarna znajduje się większość składników mineralnych.

Wątpliwości dotyczą tego, czy rzeczywiście jest zdrowszy od białego, jak wypada pod względem indeksu glikemicznego i czy zawsze warto go wybierać. Odpowiedź jest dość życzliwa, ale z kilkoma zastrzeżeniami, które opisujemy niżej.

Spis treści

Makaron pełnoziarnisty: co jest na plus, a co na minus

Przeważają zalety pełnego ziarna i niski do średniego indeks glikemiczny, a minusy to gluten oraz to, że po ugotowaniu nadal jest to produkt skrobiowy. Jakość zależy od tego, czy na opakowaniu naprawdę jest mąka pełnoziarnista.

Pełne ziarno

błonnik, witaminy z grupy B, minerały

Na plus

Produkty z pełnego ziarna są dobrym dostawcą błonnika, węglowodanów złożonych, witamin z grupy B oraz magnezu, cynku i żelaza, których większość znajduje się tuż pod okrywą ziarna, usuwaną przy oczyszczaniu.

Indeks glikemiczny

średnio 52 w przeglądzie

Na plus

Makaron ogółem to produkt o średnio niskim indeksie glikemicznym i ma niższy indeks niż wiele innych podstaw diety, takich jak pieczywo, ziemniaki i ryż.

Pełne zboża w badaniach

90 g pełnych zbóż dziennie

Na plus

W przeglądzie badań obserwacyjnych każde dodatkowe 90 g produktów pełnoziarnistych dziennie wiązało się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, względne ryzyko wyniosło 0,78, choć badania dotyczyły zbóż ogółem, nie samego makaronu.

Gluten

zawiera

Z umiarem

Makaron pełnoziarnisty z pszenicy zawiera gluten, bo białka glutenowe są głównym składnikiem białkowym pszenicy durum, więc nie jest dla osób z celiakią.

Etykieta

pełnoziarnisty to nie wieloziarnisty

Z umiarem

Przy pieczywie Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej ostrzega, że ciemny kolor nie zawsze oznacza produkt pełnoziarnisty, a ta sama zasada dotyczy makaronu, więc czytaj skład.

Ile makaronu pełnoziarnistego dziennie i jak jeść z głową

  1. Wybieraj go jak najczęściej zamiast makaronu z oczyszczonej mąki, bo Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi, by spośród produktów zbożowych jak najczęściej sięgać po pełnoziarniste.
  2. Pamiętaj o proporcjach na talerzu: produkty zbożowe zajmują jedną czwartą, a połowę talerza zajmują warzywa i owoce.
  3. Łącz makaron z warzywami, nasionami roślin strączkowych, rybą lub chudym mięsem zamiast ciężkich sosów śmietanowych.
  4. Jeśli smak jest dla ciebie nowy, przechodź stopniowo i mieszaj makaron pełnoziarnisty z białym w jednym daniu.

Szkodliwość i przeciwwskazania: makaron pełnoziarnisty

Makaron pełnoziarnisty nie szkodzi większości osób. Szkodliwy bywa przy celiakii i nadwrażliwości na gluten, a przy chorobach jelit warto ustalić jego ilość z lekarzem lub dietetykiem.

Porady

Najczęstsze pytania

Czy makaron pełnoziarnisty jest zdrowy?

Tak, to dobry wybór na co dzień. Ma więcej składników z pełnego ziarna niż makaron z oczyszczonej mąki, ale zawiera gluten i nadal jest produktem kalorycznym, więc dopasuj porcję do potrzeb.

Czy makaron pełnoziarnisty szkodzi?

Zdrowej osobie nie szkodzi. Zaszkodzić może przy celiakii i nadwrażliwości na gluten oraz gdy jest zjadany w zbyt dużych porcjach.

Czy makaron pełnoziarnisty ma niższy indeks glikemiczny?

Nieznacznie. W przeglądzie badań średni indeks makaronu pełnoziarnistego wyniósł 52, a z oczyszczonej pszenicy 55, więc obie wersje mają średnio niski indeks.

Czy makaron pełnoziarnisty jest dla osób z celiakią?

Nie, jeśli jest z pszenicy. Zawiera gluten, więc wybieraj produkty z oznaczeniem bezglutenowym.

Czy można jeść makaron pełnoziarnisty codziennie?

Tak, jako zbożową część posiłku, jeśli smakuje ci i dobrze go tolerujesz. Zbożowa część talerza to tylko jedna czwarta, resztę zajmują warzywa i białko.

Inne produkty

Wszystkie produkty