Glicyryzyna
5-14% w korzeniu
Z umiarem
To związek nadający słodki smak, około 40 razy słodszy od cukru. Przy nadmiarze to on odpowiada za działania niepożądane.
Czy lukrecja jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: lukrecja daje charakterystyczny słodki smak, ale zawarta w niej glicyryzyna przy nadmiarze podnosi ciśnienie i obniża poziom potasu, więc jedz ją od święta i omijaj w ciąży.
Lukrecja to korzeń lukrecji gładkiej, byliny z rodziny bobowatych, znanej od wieków jako roślina lecznicza. Używa się jej do aromatyzowania cukierków, napojów i leków, a słodycz zawdzięcza glicyryzynie.
Wątpliwości budzi to, że ten sam składnik, który słodzi, w dużych ilościach wpływa na gospodarkę potasu i ciśnienie krwi. Dlatego lukrecja jest przykładem produktu, przy którym liczy się nie tylko to, co jesz, ale i to, ile.
Spis treści
Lukrecja: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa glicyryzyna, która przy nadmiarze działa na ciśnienie i potas, a na plus to, że w rozsądnej ilości lukrecja jest uznawana za dopuszczalny składnik żywności. Kafle pokazują, gdzie leży granica.
Ciśnienie i potas
może podnosić ciśnienie
Na minus
Nadmierne spożycie lukrecji wiąże się z nadciśnieniem, niskim poziomem potasu i osłabieniem mięśni. Szczególnie ostrożne powinny być osoby z nadciśnieniem oraz chorobami serca lub nerek.
Dzienna granica
100-200 mg glicyryzyny
Z umiarem
Niektóre kraje sugerują, by nie przekraczać tej ilości dziennie, co odpowiada około 70-150 g cukierków lukrecjowych.
Cukierki lukrecjowe
lukrecja zmieszana z cukrem
Z umiarem
Współczesny słodycz lukrecjowy powstał z lukrecji zmieszanej z cukrem, więc oprócz glicyryzyny dostajesz też cukier.
Ocena bezpieczeństwa
dopuszczalna, jeśli nie w nadmiarze
Na plus
Amerykańska FDA uznaje żywność z lukrecją i jej pochodnymi za ogólnie uznaną za bezpieczną jako składnik, o ile nie jest jedzona w nadmiarze.
Ile lukrecji dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj lukrecję jako okazjonalny dodatek, nie codzienną przekąskę: granica sugerowana przez niektóre kraje to 100-200 mg glicyryzyny dziennie, czyli około 70-150 g cukierków.
- Czytaj skład, bo lukrecja może występować jako korzeń, kwas glicyryzynowy albo jego sól amonowa.
- Nie jedz lukrecji codziennie przez wiele tygodni, bo wzrost ciśnienia opisywano po 50-200 g dziennie przez cztery tygodnie.
- Jeśli masz nadciśnienie, choroby serca lub nerek, zrezygnuj z lukrecji albo skonsultuj jej ilość z lekarzem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: lukrecja
Lukrecja szkodzi przy nadmiarze, bo glicyryzyna może podnosić ciśnienie, obniżać poziom potasu i powodować obrzęki, a szczególnie ryzykowna jest dla osób z nadciśnieniem oraz kobiet w ciąży.
- Lukrecja jest szkodliwa dla osób z nadciśnieniem, bo glicyryzyna może jeszcze podnosić ciśnienie, a przed tym ostrzega się także na etykietach żywności.
- Osoby z chorobami serca lub nerek powinny unikać nadmiaru lukrecji, bo organizm zatrzymuje wtedy sód i traci potas.
- W ciąży unikaj wyciągu z korzenia lukrecji.
- Przy dużych ilościach lukrecja szkodzi też w inny sposób: opisywano obrzęki, przyrost masy ciała, zaburzenia gospodarki elektrolitowej i osłabienie.
Porady
- Nie traktuj lukrecji jak produktu bez limitu tylko dlatego, że to roślina, bo liczy się ilość glicyryzyny.
- Sprawdzaj etykiety słodyczy lukrecjowych, bo skład wyciągów jest bardzo zróżnicowany, więc trudno wskazać jedną pewną bezpieczną porcję.
- Słodycze lukrecjowe jedz w małych porcjach i nie łącz ich z ziołowymi wyciągami z korzenia lukrecji.
Najczęstsze pytania
Czy lukrecja jest zdrowa?
Nie jest produktem do codziennej dawki: FDA uznaje ją za bezpieczną, o ile nie jest spożywana nadmiernie, więc liczy się porcja i częstotliwość.
Czy lukrecja szkodzi?
Przy dużych ilościach tak, a przy okazjonalnej porcji zwykle nie. O tym, czy konkretny produkt jest bezpieczny, decyduje ilość glicyryzyny, a ta bywa bardzo różna.
Czy cukierki lukrecjowe mają dużo lukrecji?
W większości z nich smak wzmacnia olejek anyżowy, więc rzeczywista zawartość lukrecji jest niska. W Holandii popularne są słone cukierki z salmiakiem, czyli chlorkiem amonu.
Czy lukrecja leczy?
Jest używana w ziołolecznictwie, a w 2007 roku Europejska Agencja Leków dodała ją do listy środków ziołowych na łagodne dolegliwości oddechowe i pokarmowe. To nie znaczy, że nadaje się do codziennego jedzenia.
Dlaczego lukrecja jest tak słodka?
Za słodycz odpowiada glicyryzyna, której zawartość w korzeniu zależy od uprawy i wynosi od 7 do 10%.
