Tłuszcz i kalorie
379 kcal, 35,4 g tłuszczu
Na minus
Tyle zawiera 100 g kaszanki, w tym 17,86 g tłuszczów nasyconych. W kiszce ziemniaczanej tłuszcz pochodzi głównie z boczku, więc jego ilość zależy od ilości boczku.
Czy kiszka jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: kiszka, czyli kaszanka albo pieczona kiszka ziemniaczana z boczkiem, jest sycąca, ale tłusta i słona, więc lepiej jeść ją od święta niż regularnie.
Kiszka ma w polskiej kuchni dwa znaczenia. Potocznie to kaszanka, czyli kiszka kaszana z kaszy, krwi i podrobów, znana też jako krupniok. Na Podlasiu kiszką nazywa się kiszkę ziemniaczaną: pieczone w jelicie starte ziemniaki z boczkiem i cebulą.
Obie wersje są sycące i tradycyjne, ale też tłuste i słone, dlatego wątpliwości są uzasadnione. Rozdzielamy oba znaczenia i mówimy, kiedy kiszka szkodzi, a kiedy bywa dodatkiem do jadłospisu.
Spis treści
Kiszka: co jest na plus, a co na minus
Przeważają zastrzeżenia: kiszka jest kaloryczna, tłusta i słona, choć kaszanka dostarcza też żelaza. Liczby poniżej dotyczą kaszanki, bo dla kiszki ziemniaczanej nie ma jednej ustalonej tabeli składu.
Żelazo
6,4 mg w 100 g kaszanki
Na plus
Kaszanka zawiera żelazo z krwi i podrobów. NCEZ zaznacza, że żelazo z mięsa jest hemowe i bardzo dobrze się przyswaja, w odróżnieniu od żelaza z roślin.
Sód
680 mg w 100 g kaszanki
Na minus
To znaczna ilość sodu, zwłaszcza że zalecany limit soli to 5 g dziennie.
Kiszka ziemniaczana
ziemniaki, boczek, cebula
Z umiarem
To jelito wieprzowe wypełnione startymi surowymi ziemniakami, skwarkami z boczku i cebulą, pieczone w piekarniku. Jest sycąca, a kaloryczność zależy od ilości boczku.
Puryny
wysoka zawartość w kaszance
Na minus
Kaszanka zawiera dużo puryn z podrobów i krwi, dlatego unikać jej muszą osoby z dną moczanową.
Ile kiszki dziennie i jak jeść z głową
- Jedz kiszkę okazjonalnie, w małej porcji, razem z warzywami albo kiszonkami zamiast z kolejną porcją tłuszczu.
- Kiszkę ziemniaczaną piecz w piekarniku w temperaturze 180-190 °C, bez dodatkowego smażenia na tłuszczu.
- Kaszankę podgrzewaj bez dodatkowego tłuszczu, na patelni bez smalcu lub w piekarniku, i podawaj z kiszoną kapustą.
- Pamiętaj o ogólnej zasadzie: mięso czerwone i przetworzone ogranicz do 500 g tygodniowo.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kiszka
Kiszka szkodzi głównie osobom z chorobami serca, wysokim cholesterolem, dną moczanową, nadciśnieniem, nadwagą i otyłością. Szkodliwa bywa też w nadmiarze, bo to produkt tłusty, słony i przetworzony.
- Choroby serca i hipercholesterolemia: kaszanki nie powinny jeść osoby z tymi chorobami, bo zawiera dużo tłuszczu i cholesterolu z podrobów.
- Dna moczanowa: kaszanka ma wysoką zawartość puryn, więc osoby z dną powinny jej unikać.
- Nadciśnienie, nadwaga i otyłość: kaszanka nie powinna zbyt często pojawiać się w diecie tych osób, bo ma dużo tłuszczu.
- Nadmiar przetworzonego mięsa: IARC zaklasyfikowała przetworzone mięso do grupy 1, czyli rakotwórczych dla człowieka, dlatego kiszkę jedz rzadko.
Porady
- Jeśli masz niedobór żelaza, ilość kaszanki w diecie skonsultuj z dietetykiem lub lekarzem, zamiast traktować ją jak lek.
- Kiszkę ziemniaczaną możesz zastąpić lżejszą babką ziemniaczaną, bo składniki są te same, a ty decydujesz o ilości boczku.
- Szukaj produktów z oznaczeniem pochodzenia, na przykład krupnioki śląskie mają europejski certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne.
- Czytaj etykietę kaszanki: sprawdź udział mięsa i podrobów oraz zawartość soli.
Najczęstsze pytania
Czy kiszka jest zdrowa?
Jest sycąca i kaszanka dostarcza żelaza, ale to tłusty i słony przetwór. Traktuj ją okazjonalnie, w małych porcjach.
Czy kiszka szkodzi?
Szkodzi osobom z chorobami serca, wysokim cholesterolem, dną moczanową i nadciśnieniem. Zdrowym dorosłym szkodzi przede wszystkim nadmiar.
Co to jest kiszka: kaszanka czy kiszka ziemniaczana?
Oba znaczenia są prawidłowe. Kiszka kaszana to kaszanka z kaszy i krwi, a kiszka ziemniaczana to pieczone w jelicie ziemniaki z boczkiem, typowe dla Podlasia.
Czy kiszka ma dużo żelaza?
Kaszanka tak, bo zawiera krew i podroby. W 100 g jest około 6,4 mg żelaza, ale to nie zastępuje konsultacji z lekarzem przy niedoborze.
Czy kiszka ziemniaczana jest zdrowa?
Jest bardziej sycąca niż kaloryczna, ale zawiera boczek, więc jedz ją rzadko. Piecz w piekarniku, bez dodatkowego smażenia.
Czy kiszka jest kaloryczna?
Kaszanka ma 379 kcal w 100 g, a w kiszce ziemniaczanej wiele zależy od ilości boczku. W obu przypadkach liczy się wielkość porcji.
