Jajka świeże: kurze, przepiórcze, kacze
Nie ma glutenu
Gotowane, sadzone czy w jajecznicy nie zawierają glutenu, jeśli nie dodasz nic z mąką.
Czy jajka mają gluten?
Nie ma glutenu Nie, jajka są naturalnie bezglutenowe, a gluten pojawia się dopiero w potrawach z jajkiem, takich jak jajka w panierce, pasty czy makaron jajeczny.
Jajko nie ma glutenu. Gluten to białka zbóż, a jaja kurze, przepiórcze czy kacze nie mają ze zbożem nic wspólnego, dlatego celiakia.pl zalicza świeże jaja do produktów dozwolonych bez ograniczeń.
Nie ma też znaczenia, czym karmiono kury. Nawet jeśli w paszy była pszenica, białka glutenu nie przechodzą do żółtka ani białka jaja.
Uważać trzeba na to, co dzieje się z jajkiem w kuchni i w fabryce. Jajko zapieczone w panierce, zmieszane z majonezem o nieznanym składzie albo usmażone na patelni po kotletach przestaje być pewnym wyborem dla osoby z celiakią.
Spis treści
Jajka: odmiany i produkty z glutenem i bez
Jajko w skorupce zawsze jest bezpieczne, ale w sklepie i restauracji spotykasz je w wielu przetworzonych postaciach. Część z nich nadal nie zawiera glutenu, inne mają go w składzie z definicji, bo jajko jest tylko dodatkiem do mąki. Kafle pokazują najczęstsze formy jajek na talerzu.
Jajka w proszku i płynne masy jajeczne
Nie ma glutenu
Zwykle to samo jajko suszone lub pasteryzowane; mieszanki z dodatkami, np. do omletów, wymagają czytania składu.
Pasta jajeczna i jajka faszerowane
Może zawierać
Bezpieczne, gdy majonez, musztarda i przyprawy są bez glutenu; gotowe pasty sklepowe mogą mieć zagęstniki.
Jajka po szkocku i w panierce
Ma gluten
Obtoczone w mące i bułce tartej, więc zawierają gluten w klasycznym przepisie.
Makaron jajeczny
Ma gluten
Jajko jest tu dodatkiem do mąki pszennej, dlatego nazwa nie oznacza braku glutenu.
Jak kupić jajka bez glutenu
- Jajka w skorupce kupuj bez obaw: nie wymagają znaku przekreślonego kłosa, bo nie są przetworzone.
- Przy jajkach w proszku, masach jajecznych i gotowych omletach przeczytaj listę składników i szukaj wyróżnionych zbóż.
- Gotowe pasty i sałatki z jajkiem odkładaj, jeśli pod składem jest ostrzeżenie „może zawierać gluten”.
- Jeśli nie masz pewności, wybierz przetwór z napisem „bezglutenowy”, który potwierdza zawartość glutenu poniżej 20 mg/kg.
Jajka a celiakia: na co uważać
Jajka są jednym z najprostszych i najtańszych źródeł białka w diecie bezglutenowej, a w wypiekach bez glutenu pełnią ważną rolę spoiwa. Warto tylko rozdzielić dwie sprawy: celiakię, przy której jajka są dozwolone, i alergię na białko jaja, która wymaga zupełnie innej diety.
- Alergia na jajko jest częsta u małych dzieci i nie ma związku z glutenem ani z celiakią.
- W restauracji omlet czy jajecznica bywają smażone na patelni, na której wcześniej były naleśniki pszenne, dlatego warto poprosić o czystą.
- Do niektórych gotowych jajecznic i omletów w hotelach dodaje się mąkę, żeby były puszyste, więc przy bufecie zapytaj o skład.
Porady
- W bezglutenowym cieście dodaj jedno jajko więcej niż w przepisie pszennym, bo zastąpi część spoiwa, którego brakuje bez glutenu.
- Do panierowania zamiast bułki tartej użyj zmielonych płatków kukurydzianych lub bułki tartej bezglutenowej, a jajko roztrzep w osobnej misce.
- Jajka faszerowane przygotuj z majonezem, na którego etykiecie nie ma zbóż, i podpisz półmisek na świątecznym stole.
Najczęstsze pytania
Czy białko jaja ma gluten?
Nie, białko jaja to głównie owoalbumina, a gluten to białka zbóż. Nazwa „białko” oznacza tu tylko część jajka, a nie gluten.
Czy babka jajowata ma gluten?
Babka jajowata, czyli psyllium, to nasiona rośliny z rodziny babkowatych, a nie jajko ani zboże, więc z natury nie ma glutenu. Łuski psyllium często wiążą bezglutenowe pieczywo, ale przy celiakii kupuj je z oznaczeniem bezglutenowym, bo pakuje się je obok zbóż.
Czy jajka mogą zastąpić gluten w wypiekach?
Częściowo tak, bo ścinające się białko jaja trzyma strukturę ciasta. W chlebie bezglutenowym zwykle łączy się je jeszcze z łuskami babki jajowatej albo gumą ksantanową.
Czy pisanki i jajka wielkanocne są bezpieczne przy celiakii?
Same jajka i barwniki spożywcze nie zawierają glutenu. Uważaj na czekoladowe jajka i dodatki do święconki, np. kiełbasę czy chleb, które mogą leżeć w jednym koszyku.
