Ryby ugotowane i pieczone
tak, dobrze ugotowane
Można
Ugotowana ryba jest w ciąży bezpieczna. Gotowanie na parze, pieczenie i grillowanie wypadają zdrowiej niż smażenie, zwłaszcza w panierce.
Czy można jeść ryby w ciąży?
W skrócie Można, ale ostrożnie: ryby są w ciąży zalecane, najlepiej dobrze ugotowane, z limitem ryb tłustych i tuńczyka, a bez surowych oraz bez rekina, miecznika i marlina.
O rybach w ciąży słyszy się sprzeczne rady: raz, że trzeba je jeść, raz, że lepiej wcale. Prawda leży pośrodku. Ryby dostarczają białka i długołańcuchowych kwasów omega-3, które pomagają rozwijać się układowi nerwowemu dziecka.
Wątpliwości dotyczą rtęci i innych zanieczyszczeń gromadzących się w rybach drapieżnych i tłustych oraz bakterii w rybach surowych i wędzonych na zimno. Dlatego liczy się gatunek, ilość i sposób przygotowania, a nie samo słowo „ryba”.
Spis treści
Ryby w ciąży: co jest bezpieczne, a czego unikać
Przeważa „tak, ale z głową”: ryby są w ciąży zalecane, o ile są dobrze ugotowane, a tłuste i tuńczyka ograniczasz, gatunki bogate w rtęć pomijasz. Kafle rozdzielają wersje bezpieczne od ryzykownych.
Ryby tłuste
do 2 porcji tygodniowo
Ostrożnie
Chodzi o łososia, pstrąga, makrelę, sardynki i śledzia, a porcja to około 140 g. Są najbogatsze w omega-3, ale mają więcej zanieczyszczeń.
Tuńczyk
do 4 puszek lub 2 steków
Ostrożnie
To tygodniowy limit według NHS. Polskie poradniki zalecają ograniczać ryby drapieżne, do których zaliczają tuńczyka, więc ostrożniej jest jeść go rzadziej.
Rekin, miecznik, marlin
unikaj
Unikaj
Te ryby zawierają więcej rtęci niż inne, dlatego w ciąży lepiej ich nie jeść wcale.
Sushi z surową rybą
unikaj
Unikaj
Surowa ryba i owoce morza mogą zawierać listerię, a wcześniejsze zamrożenie ryzyka nie usuwa. Bezpieczne jest sushi z rybą lub skorupiakami po obróbce cieplnej.
Ryby wędzone na zimno
tylko po dogrzaniu
Ostrożnie
Wędzonego łososia z opakowania nie jedz na zimno, tylko ugotuj do momentu, gdy będzie parujący, na przykład w zapiekance czy makaronie.
Jak bezpiecznie jeść ryby w ciąży
- Staraj się jeść 2 porcje ryb tygodniowo, w tym 1 porcję ryby tłustej, na przykład łososia, sardynek albo makreli.
- Rybę gotuj, duś, piecz lub grilluj, aż będzie dobrze ugotowana w środku, i wybieraj to częściej niż smażenie w panierce.
- Różnicuj gatunki: sięgaj po mintaja, dorsza atlantyckiego, pstrąga tęczowego, śledzia czy sardynki, zamiast jeść w kółko ten sam rodzaj.
- Sushi zamów z rybą po obróbce cieplnej albo wegetariańskie, a wędzoną rybę przed zjedzeniem dogotuj.
Kiedy uważać: ryby w ciąży
Główne ryzyka to rtęć i zanieczyszczenia w rybach drapieżnych oraz tłustych, a także listerioza po rybach surowych i wędzonych na zimno. Przy rozsądnym wyborze można ich uniknąć.
- Rtęć bardzo szybko przedostaje się do łożyska i może uszkadzać rozwijający się mózg oraz układ nerwowy dziecka, dlatego ryby drapieżne ogranicza się najmocniej.
- Listeria w rybach surowych i wędzonych na zimno wywołuje listeriozę, która w ciąży może skończyć się poronieniem lub martwym urodzeniem.
- Surowe skorupiaki i mięczaki mogą zawierać bakterie lub toksyny wywołujące zatrucie pokarmowe, więc jedz je tylko dobrze ugotowane.
- Brązowe mięso kraba zawiera kadm, który w nadmiarze może szkodzić kościom i nerkom.
- Jeśli po rybie masz wymioty i biegunkę dłużej niż 48 godzin albo objawy listeriozy, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
- W razie wątpliwości lub chorób w ciąży decyzję o rybach warto skonsultować z lekarzem prowadzącym albo położną.
Porady
- Kupuj ryby od sprawdzonych sprzedawców, a przy dorszu zwracaj uwagę na pochodzenie.
- Makrelę atlantycką wybieraj zamiast bałtyckiej, bo w tej drugiej częściej stwierdza się podwyższony poziom metali ciężkich.
- Sardynki i łosoś w puszce mają jadalne ości, które są źródłem wapnia i fosforu.
- Krewetki i inne gotowe do zjedzenia owoce morza z lodówki ugotuj do momentu, aż będą parujące.
Najczęstsze pytania
Czy w ciąży można jeść ryby?
Tak. Ryby są zalecane także w ciąży, ale ugotowane, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wyeliminować z diety surowe lub niedogotowane ryby.
Ile ryb tygodniowo można jeść w ciąży?
Ogólna rada to 2 porcje tygodniowo, a polskie poradniki mówią o 2-3 razach w tygodniu, najlepiej morskich. Wybierz niższą liczbę, jeśli nie jesteś pewna.
Dlaczego w ciąży nie można jeść sushi z surową rybą?
Surowa ryba może zawierać listerię, która w ciąży grozi poronieniem lub martwym urodzeniem. Bezpieczne jest sushi z rybą po obróbce cieplnej.
Czy wędzona ryba jest bezpieczna w ciąży?
Ryby wędzone na zimno, jak łosoś z opakowania, powinny być ugotowane do momentu, aż będą parujące. Polskie poradniki zalecają zrezygnować z wędzonych ryb lub mocno je ograniczyć.
Które ryby mają najwięcej rtęci?
Najwięcej rtęci mają rekin, miecznik i marlin, które trzeba pomijać. Polskie poradniki dodają inne ryby drapieżne, na przykład szczupaka, sandacza i okonia.
Czy w ciąży można jeść krewetki i inne owoce morza?
Tak, jeśli są ugotowane, na przykład krewetki, kraby, małże czy kalmary. Surowych owoców morza unikaj.
