W skrócieOkazjonalnie: boczek wędzony to w ponad połowie tłuszcz, a do tego mięso przetworzone, które WHO zalicza do rakotwórczych dla człowieka, więc jedz go rzadko i w niewielkiej ilości.
Boczek wędzony to część półtuszy wieprzowej, którą peklowano, a następnie wędzono i zwykle parzono. W surowym boczku jest 36,5% wody, 10,1% białka i aż 53% tłuszczu.
Dym daje smak, ale też budzi wątpliwości: mięso przetworzone, czyli solone, peklowane i wędzone, jest w badaniach wiązane z większym ryzykiem chorób serca i raka jelita grubego. Stąd pytanie, czy da się je jeść bez wyrzutów.
Na minus przeważają tłuszcz, sól i przetworzenie mięsa, a na plus niemal tylko smak i białko. Dlatego boczek wędzony to dodatek na okazje, a nie produkt do codziennej kanapki.
Tłuszcz
53% w surowym boczku
Na minus
Surowy boczek to według tabeli składu 53% tłuszczu przy 10,1% białka. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że boczek należy do przetworów mięsnych z największą ilością tłuszczu, a więc cholesterolu i tłuszczów nasyconych.
Mięso przetworzone
grupa 1 według IARC
Na minus
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaklasyfikowała mięso przetworzone, w tym wędzone, do grupy 1, czyli rakotwórczych dla człowieka. Dowody dotyczą przede wszystkim raka jelita grubego.
Ryzyko przy porcji dziennej
18% wyższe przy 50 g dziennie
Na minus
Badania, na których oparła się ta klasyfikacja, wiązały 50 g mięsa przetworzonego dziennie z wyższym o 18% ryzykiem raka jelita grubego. To wynik badań w populacjach, a nie wyrok na pojedynczy plasterek.
Peklowanie i sól
peklowany nastrzykowo
Na minus
Boczek wędzony jest peklowany nastrzykowo, a mieszanki peklujące zawierają azotany i azotyny. Sól oraz substancje konserwujące wymienia się wśród możliwych przyczyn niekorzystnego wpływu wędlin na zdrowie.
Dym wędzarniczy
węglowodory aromatyczne w dymie
Na minus
W dymie wędzarniczym są rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Część producentów zamiast wędzenia stosuje preparat dymu wędzarniczego, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wybierać wędliny bez takich aromatów.
Smak
mała ilość doprawia danie
Z umiarem
Wędzenie nadaje produktowi specyficzny zapach, smak i zabarwienie, więc niewielki dodatek boczku potrafi doprawić całe danie.
Ile boczku wędzonego dziennie i jak jeść z głową
Traktuj boczek wędzony jak przyprawę do dania, a nie samodzielne mięso: Międzynarodowy Fundusz Badań Światowych nad Rakiem zaleca ograniczyć przetworzone mięso do minimum.
Mieść boczek, wędliny i mięso czerwone razem w 500 g tygodniowo, bo tyle wynosi polskie zalecenie.
Wybieraj boczek bez dodatków, takich jak glutaminian sodu, fosforany, karageny, cukier, aromaty dymu wędzarniczego i białka sojowe.
Jedz go z dużą ilością warzyw, bo dieta powinna zawierać więcej warzyw i owoców, a mniej czerwonego i przetworzonego mięsa.
Nie ustalono bezpiecznej ilości mięsa przetworzonego, a ryzyko rośnie z jego ilością, więc im rzadziej i mniej, tym lepiej.
Szkodliwość i przeciwwskazania: boczek wędzony
Zdrowemu dorosłemu pojedyncza porcja boczku wędzonego nie zaszkodzi, ale regularne jedzenie jest szkodliwe dla jelit i serca. Ostrożność dotyczy osób z nadciśnieniem, chorobami serca, wysokim cholesterolem i cukrzycą.
Częste jedzenie boczku wędzonego szkodzi jelitom: dowody wskazują, że mięso przetworzone powoduje raka jelita grubego, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
Boczek jest szkodliwy przy nadciśnieniu i chorobach serca, bo sól, tłuszcze nasycone i cholesterol należą do możliwych przyczyn niekorzystnego wpływu mięsa przetworzonego.
Przy podwyższonym cholesterolu boczek szkodzi, bo ma wysoką zawartość cholesterolu i tłuszczów nasyconych.
Przy cukrzycy oraz chorobach nerek i wątroby ogranicz boczek maksymalnie, bo duże spożycie mięsa przetworzonego jest wymieniane wśród czynników zwiększających ryzyko tych schorzeń.
Porady
Czytaj etykietę i wybieraj boczek bez glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów, cukru, aromatów dymu wędzarniczego i białek sojowych. Przy zakupie na wagę poproś sprzedawcę o skład.
Zamiast boczku do zup i potraw dołóż chude mięso albo nasiona roślin strączkowych.
Jeśli już sięgasz po boczek, użyj kilku cienkich plasterków do doprawienia dania, a nie grubych kawałków.
Najczęstsze pytania
Czy boczek wędzony jest zdrowy?
Okazjonalnie. To tłusty produkt i mięso przetworzone, które zaleca się ograniczać, a nie jeść codziennie.
Czy boczek wędzony szkodzi?
Częste jedzenie szkodzi jelitom i sercu, a ryzyko rośnie z ilością. Pojedyncza niewielka porcja zdrowemu dorosłemu zwykle nie zaszkodzi.
Czy boczek wędzony jest rakotwórczy?
Mięso przetworzone zaklasyfikowano do grupy 1, czyli rakotwórczych dla człowieka, a dowody dotyczą raka jelita grubego. Nie oznacza to, że każda porcja jest równie groźna, ale ryzyko rośnie z ilością.
Ile boczku wędzonego można jeść?
Nie ustalono bezpiecznej ilości mięsa przetworzonego. Polskie zalecenie to nie więcej niż 500 g mięsa czerwonego i przetworzonego tygodniowo łącznie, a im mniej boczku, tym lepiej.
Czy boczek wędzony jest tłusty?
Tak, surowy boczek to 53% tłuszczu, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza go do przetworów mięsnych z największą ilością tłuszczu.
Czy wędzenie szkodzi?
W dymie wędzarniczym są rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, dlatego wędzone mięso zalicza się do przetworzonego, które warto ograniczać.