Ocena bezpieczeństwa
brak obaw według EFSA
Na plus
Panel ekspertów EFSA uznał, że nie ma potrzeby ustalania liczbowego dopuszczalnego dziennego pobrania. Przy zgłoszonych zastosowaniach i ilościach nie stwierdził obaw o bezpieczeństwo.
Czy guma gellan jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności nie widzi obaw o bezpieczeństwo gumy gellan w stosowanych ilościach, ale to dodatek bez wartości odżywczej, a w bardzo dużych ilościach może działać przeczyszczająco.
Guma gellan to rozpuszczalny w wodzie wielocukier wytwarzany przez bakterię Sphingomonas elodea. Spotkasz ją na etykietach pod symbolem E 418 jako zagęstnik, stabilizator i środek żelujący. Dodaje się ją między innymi do roślinnych napojów, żeby białko nie opadało na dno, oraz do wegańskich żelek zamiast żelatyny.
Wątpliwości budzi sama nazwa, bo brzmi jak chemia, a pochodzi z fermentacji bakteryjnej. Sprawdzamy, co o jej bezpieczeństwie mówią europejscy eksperci, kto powinien być ostrożny i dlaczego sam dodatek nie decyduje o tym, czy produkt jest zdrowy.
Spis treści
Guma gellan: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa wynik oceny bezpieczeństwa, bo eksperci nie znaleźli powodu do obaw. Na minus liczą się brak wartości odżywczej, możliwy efekt przeczyszczający przy dużych dawkach i zakaz stosowania w żywności dla niemowląt.
Ilość w żywności
zwykle 0,1-1%
Na plus
Jako środek żelujący, stabilizujący lub zagęszczający dodaje się ją w bardzo małej ilości. W typowym produkcie to ułamek składu, a nie jego podstawa.
Wchłanianie
nie wchłania się w całości
Na plus
Ekspertom wydaje się mało prawdopodobne, by guma gellan była wchłaniana w całości, i uznali, że ludzka mikrobiota jelitowa jej nie fermentuje.
Badania na ludziach
do 200 mg/kg masy ciała
Na plus
Wielokrotne przyjmowanie dawki do 200 mg/kg masy ciała dziennie przez 3 tygodnie nie dawało u ludzi działań niepożądanych.
Działanie przeczyszczające
możliwe przy dużych ilościach
Z umiarem
Komitet ekspertów FAO i WHO zwrócił uwagę, że przy dużym spożyciu guma gellan może działać przeczyszczająco.
Żywność dla niemowląt
niedozwolona
Na minus
Przepisy unijne nie dopuszczają gumy gellan w żywności dla niemowląt i małych dzieci. Sprawdzaj etykietę, zanim sięgniesz po roślinny napój lub deser dla najmłodszych.
Ile gumy gellan dziennie i jak jeść z głową
- Nie ma ustalonej dziennej porcji gumy gellan, bo EFSA nie wyznaczyła liczbowego limitu. Nie musisz jej liczyć, ale oceniaj cały produkt, do którego została dodana.
- Jeśli kupujesz roślinne napoje albo wegańskie żelki, patrz przede wszystkim na cukier, białko i tłuszcz. Sam dodatek niewiele mówi o wartości odżywczej.
- Gdy wolisz krótsze składy, wybieraj produkty z mniejszą liczbą dodatków, ale nie rezygnuj z napoju roślinnego tylko dlatego, że zawiera ten zagęstnik.
- Dla niemowląt i małych dzieci wybieraj produkty przeznaczone dla tej grupy wiekowej, w których ten dodatek nie występuje.
Szkodliwość i przeciwwskazania: guma gellan
Dla większości zdrowych dorosłych guma gellan w ilościach z żywności nie szkodzi. Ostrożność dotyczy niemowląt, osób ze skłonnością do biegunek i sytuacji, gdy zjadasz ją w dużych ilościach, na przykład w suplementach.
- Niemowlęta i małe dzieci nie powinny jeść produktów z gumą gellan, bo przepisy unijne nie dopuszczają jej w żywności dla tej grupy. Dla nich ten dodatek może być szkodliwy tam, gdzie nie przeprowadzono oceny.
- Przy dużych ilościach guma gellan może działać przeczyszczająco, więc osobom ze skłonnością do biegunek może zaszkodzić duża ilość produktów z tym dodatkiem.
- Niepokój budzi czasem to, że dodatek jest wytwarzany przez bakterie. EFSA zaleca dokładniejsze określenie specyfikacji, w tym brak żywych komórek bakterii, więc kupuj produkty od sprawdzonych producentów.
- Gdy masz chorobę przewodu pokarmowego i zauważasz, że po produktach zagęszczanych dodatkami pojawiają się dolegliwości, porozmawiaj z lekarzem lub dietetykiem zamiast eliminować produkty na własną rękę.
Porady
- Czytaj całą etykietę, nie tylko listę dodatków. O wartości napoju roślinnego decyduje skład, a nie obecność gumy gellan.
- Wybieraj napoje roślinne bez dodatku cukru, nawet jeśli zawierają zagęstnik.
- Do domowych deserów możesz użyć agaru albo żelatyny, jeśli nie chcesz kupować produktów z dodatkami, ale to kwestia smaku i diety, a nie bezpieczeństwa.
- Produkty dla niemowląt kupuj tylko z oznaczeniem przeznaczenia dla tej grupy wiekowej.
Najczęstsze pytania
Czy guma gellan jest zdrowa?
To dodatek bez wartości odżywczej, który nie jest ani zdrowy, ani szkodliwy sam w sobie. EFSA nie stwierdziła obaw o bezpieczeństwo przy stosowanych ilościach.
Czy guma gellan jest szkodliwa?
Dla większości osób nie. Eksperci nie znaleźli powodu do obaw, choć przy dużych ilościach może działać przeczyszczająco, a w żywności dla niemowląt jest niedozwolona.
Czym jest guma gellan?
To wielocukier wytwarzany przez bakterię Sphingomonas elodea. Stosuje się go jako zagęstnik, stabilizator i środek żelujący.
Czy guma gellan jest wegańska?
Jest pochodzenia bakteryjnego, więc nie pochodzi ze zwierząt. Stosuje się ją zamiast żelatyny w wegańskich żelkach.
Czy guma gellan jest bezpieczna dla dzieci?
W żywności dla niemowląt i małych dzieci nie jest dopuszczona. Starszym dzieciom ten dodatek w zwykłych produktach nie powinien szkodzić.
Czy guma gellan to to samo co żelatyna?
Nie. Żelatyna jest białkiem zwierzęcym, a guma gellan wielocukrem z bakterii. Obie żelują, ale mają inny skład i inne zastosowanie.
