Białko
pełnowartościowe, wzorcowe
Na plus
Jajka są źródłem bogatego we wszystkie niezbędne aminokwasy białka o wysokiej jakości, które uznaje się za białko wzorcowe.
Czy jajka gęsie są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: jajka gęsie, jak inne jaja, dostarczają pełnowartościowego białka, witamin i żelaza, ale są bogate w cholesterol i muszą być w pełni ścięte, bo mogą przenosić salmonellę.
Jajka gęsie to jaja gęsi, jednego z trzech ptaków, których jaja jada się najczęściej obok kurzych i kaczych. W kuchni traktuje się je podobnie jak inne jajka: gotuje, piecze, dodaje do ciast i potraw.
W materiałach Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, które sprawdziliśmy, nie ma osobnych zaleceń dla jaj gęsich, dlatego opieramy się na wiedzy o jajkach w ogóle: to pełnowartościowe białko i witaminy, ale także cholesterol i ryzyko salmonelli. Liczą się więc porcja, stan zdrowia i sposób przygotowania.
Spis treści
Jajka gęsie: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa wartość odżywcza jajka: pełnowartościowe białko, witaminy i żelazo. Na minus liczą się cholesterol i ryzyko salmonelli, dlatego jajka gęsie jedz dokładnie ugotowane i w rozsądnej ilości.
Witaminy i żelazo
witaminy A, D, z grupy B i żelazo
Na plus
Jajka zawierają witaminy A i D, kilka witamin z grupy B oraz żelazo.
Cholesterol
dużo, głównie w żółtku
Z umiarem
Jajka są bogate w cholesterol, ale nie wszyscy reagują na niego jednakowo wzrostem cholesterolu we krwi, bo zależy to od czynników genetycznych.
Energia
wysoka wartość energetyczna
Z umiarem
Jajka są produktem o wysokiej wartości energetycznej, więc wlicz je w bilans kalorii.
Bezpieczeństwo
ryzyko salmonelli przy surowych
Na minus
Głównym źródłem salmonellozy są jaja i mięso drobiowe, a bakterie mogą być też na skorupce. Najlepiej gotować jaja na twardo do pełnego ścięcia żółtka i białka.
Sposób przygotowania
gotowane lepsze niż smażone
Z umiarem
Jajka smażone na maśle lub bekonie dostarczają więcej cholesterolu niż jajko gotowane.
Ile jajek gęsich dziennie i jak jeść z głową
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi jeść jajka w rozsądnych ilościach, czyli nie więcej niż jedno dziennie, a w codziennej diecie za rozsądne uznaje się 7 jajek tygodniowo. Gęsie jajka wliczaj do tej samej puli.
- Gotuj jajka na twardo do pełnego ścięcia żółtka i białka, a skorupkę umyj przed użyciem.
- Wybieraj gotowanie zamiast smażenia na maśle albo bekonie i zastępuj tłuszcze zwierzęce roślinnymi.
- Dodawaj do jajek warzywa i pełnoziarniste pieczywo, żeby posiłek był bardziej zbilansowany.
Szkodliwość i przeciwwskazania: jajka gęsie
Jajka gęsie szkodzą przede wszystkim wtedy, gdy są surowe lub niedogotowane, oraz osobom, które muszą pilnować cholesterolu. Poniżej grupy, które powinny uważać.
- Surowe i niedogotowane jaja szkodzą kobietom w ciąży, bo mogą być źródłem salmonelli, dlatego zaleca się gotowanie na twardo.
- Salmonelle izoluje się m.in. z odchodów gęsi, a leczenie antybiotykami rozważa się u noworodków, osób starszych i z osłabioną odpornością. Takim osobom podawaj wyłącznie dobrze ugotowane jaja.
- Przy hipercholesterolemii, chorobach serca, cukrzycy i otyłości jajka gęsie mogą szkodzić, jeśli jesz ich dużo, bo u tych osób istotne jest ograniczenie cholesterolu pokarmowego. Ilość ustal z lekarzem.
Porady
- Skorupki jaj umyj przed użyciem, bo bakterie salmonelli mogą występować także na powierzchni skorupki.
- Jajka smażone na maśle zastąp gotowanymi albo przygotowanymi na oleju roślinnym.
- Trzymaj się jednej zasady dla wszystkich jaj: ostrożność z surowymi i niedogotowanymi, zwłaszcza w ciąży i dla dzieci.
Najczęstsze pytania
Czy jajka gęsie są zdrowe?
Tak, z umiarem. Dają pełnowartościowe białko, witaminy i żelazo, ale mają cholesterol i muszą być dobrze ugotowane.
Czy gęsie jaja są zdrowsze od kurzych?
W sprawdzonych materiałach nie znaleźliśmy porównania jaj gęsich z kurzymi, więc nie da się tego rzetelnie stwierdzić. Obowiązują te same zasady dla jaj w ogóle.
Czy jajka gęsie są szkodliwe?
Nie, jeśli są dobrze ugotowane i jesz je w rozsądnej ilości. Szkodliwe bywają surowe lub niedogotowane, bo mogą przenosić salmonellę.
Czy jajka gęsie można jeść na surowo?
Lepiej nie. Surowe jaja mogą być źródłem salmonelli, a w ciąży odradza się je wprost.
Czy jajka gęsie podnoszą cholesterol?
Jajka są bogate w cholesterol pokarmowy, ale reakcja zależy od osoby. Szczególnie ostrożne powinny być osoby z chorobami serca, cukrzycą, otyłością i wysokim cholesterolem.
Czy jajka gęsie można jeść w ciąży?
Tak, ale tylko dobrze ugotowane, najlepiej na twardo do pełnego ścięcia żółtka i białka. Surowych jaj w ciąży unikaj.
