Witamina C
36,0 mg w 100 g owoców
Na plus
To dane dla surowych owoców, bo gotowy sok zależy od przetworzenia, a obróbka cieplna może obniżyć zawartość witaminy C nawet o 50%.
Czy sok z czarnego bzu jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: sok z dojrzałych, obgotowanych owoców czarnego bzu daje antocyjany i witaminę C, ale surowe owoce są trujące, a sok jest źródłem cukrów wolnych, więc pij go w małych ilościach.
Czarny bez to krzew, którego dojrzałe owoce nadają się do konfitur, kisieli, soków i wina, o ile zostały ugotowane. Ciemną barwę zawdzięczają antocyjanom, a zawierają także cukry, witaminy, głównie z grupy B i C, oraz kwasy organiczne.
Wątpliwości budzą glikozydy cyjanogenne, obecne w świeżej roślinie, oraz cukier w gotowych sokach. Wysoka temperatura usuwa własności trujące, dlatego przed wypiciem soku liczy się jego przygotowanie, a nie sam gatunek owocu.
Spis treści
Sok z czarnego bzu: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają antocyjany i witamina C obecne w owocach, a w przetworzonych sokach badanie nie wykryło ilości groźnych dla konsumenta. Na minus są cukier, mniej błonnika niż w owocu oraz toksyczność surowych owoców.
Antocyjany
barwnik owoców
Na plus
Charakterystyczną barwę nadają owocom antocyjany, głównie glikozydy cyjanidyny. Są to związki roślinne, a nie witaminy, i nie zastępują zwykłej, zróżnicowanej diety.
Glikozydy cyjanogenne
trujące w surowych owocach
Na minus
Sambunigryna i sambucyna występują w świeżej roślinie, a gotowanie usuwa ich własności trujące. W handlowym soku z amerykańskiego czarnego bzu nie stwierdzono mierzalnych śladów tych związków.
Błonnik
7,0 g w 100 g owoców
Z umiarem
W sokach klarownych błonnika z owocu jest mniej. Sok nie zastępuje więc całych owoców.
Cukry wolne
sok to cukry wolne
Na minus
Światowa Organizacja Zdrowia zalicza cukry z soków owocowych do wolnych i zaleca, by dawały mniej niż 10% energii dziennie. Dosładzany sok domowy podnosi tę wartość jeszcze bardziej.
Energia
73 kcal w 100 g owoców
Z umiarem
Surowe owoce mają umiarkowaną kaloryczność, a sok skupia ich cukry w płynie, który łatwo wypić w dużej ilości.
Ile soku z czarnego bzu dziennie i jak jeść z głową
- Do soku używaj wyłącznie dojrzałych, czarnych owoców i zawsze je obgotuj, bo gotowanie usuwa zawartą w nich truciznę.
- Szklanka soku o pojemności 200 ml może stanowić jedną porcję warzyw i owoców, ale sok nie powinien całkowicie zastępować świeżych owoców.
- Wybieraj soki bez dodatku cukru, a domowy sok rozcieńczaj wodą i słódź oszczędnie.
- Pij go w małych porcjach jako dodatek do diety, a nie zamiast wody, bo sok jest źródłem cukrów wolnych.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sok z czarnego bzu
Sok z czarnego bzu szkodzi, gdy powstał z surowych lub niedojrzałych owoców, bo zawierają one trujące glikozydy cyjanogenne. Szkodzić może też cukier w dosładzanych wersjach i alergia na pyłek oraz owoce bzu.
- Najczęściej do zatrucia dochodzi po spożyciu niedojrzałych i nieprzetworzonych owoców, a objawami są osłabienie, bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty i biegunka.
- W pyłku, kwiatach i owocach bzu stwierdzono białko wywołujące reakcje alergiczne, więc osoby alergiczne mogą mieć objawy po soku, a nawet po samym zapachu kwiatów.
- Zbyt duże dawki preparatów z bzu mogą powodować nudności, biegunkę i wielomocz, dlatego sok pij w umiarze.
- Osoby z cukrzycą lub dietą ograniczającą cukry powinny liczyć sok jako źródło cukrów wolnych, a nie zwykły owoc.
- Przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków zapytaj lekarza, zanim zaczniesz pić większe ilości soku z czarnego bzu.
Porady
- Zbieraj tylko dojrzałe, czarne owoce, a łodygi i zielone owoce usuwaj, bo to w nich jest najwięcej związków cyjanogennych.
- Kupując gotowy sok, czytaj skład i wybieraj taki bez dodatku cukru.
- Dla większej ilości błonnika sięgaj po konfitury, kisiele albo całe, ugotowane owoce zamiast samego klarownego soku.
- Do gaszenia pragnienia wybieraj wodę, a sok traktuj jak dodatek do posiłku.
Najczęstsze pytania
Czy sok z czarnego bzu jest zdrowy?
Z umiarem tak, jeśli powstał z dojrzałych, ugotowanych owoców. Zawiera związki roślinne i witaminę C, ale jest też źródłem cukrów wolnych.
Czy sok z czarnego bzu szkodzi?
Szkodzić może sok z surowych lub niedojrzałych owoców, bo zawierają trujące glikozydy cyjanogenne. Gotowanie usuwa ich własności trujące, a w handlowym soku z amerykańskiego czarnego bzu nie wykryto mierzalnych ilości tych związków.
Czy można pić sok z surowych owoców czarnego bzu?
Nie. Owoce nie nadają się do spożycia na surowo i muszą być dojrzałe oraz ugotowane, bo gotowanie usuwa zawartą w nich truciznę.
Ile witaminy C ma sok z czarnego bzu?
Surowe owoce czarnego bzu mają 36,0 mg witaminy C w 100 g, a ilość w gotowym soku zależy od przetworzenia.
Czy sok z czarnego bzu ma dużo cukru?
Cukry z soków owocowych zaliczają się do cukrów wolnych, których według WHO powinno być mniej niż 10% energii dziennie.
Czy sok z czarnego bzu ma błonnik?
Mało, zwłaszcza klarowny. Błonnik zostaje w całych owocach, a w sokach klarownych jest go mniej.
