Azotany
skurczowe niższe o 4,4 mm Hg
Na plus
W przeglądzie badań z randomizacją azotany i sok z buraka wiązały się z niższym ciśnieniem skurczowym. Autorzy zaznaczają, że potrzeba badań długoterminowych.
Czy sok z buraka jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: sok z buraka dostarcza azotanów, które w badaniach wiązano z niższym ciśnieniem krwi, ale to także skoncentrowane cukry i szczawiany, więc pij go w niewielkich porcjach.
Sok z buraka to wyciśnięty płyn z buraka ćwikłowego, intensywnie bordowy i lekko ziemisty w smaku. Sam korzeń zawiera białko, cukry, sole mineralne, witaminy z grupy B i witaminę C, a w badaniach najwięcej uwagi przyciągają zawarte w nim azotany.
Wątpliwości budzi to, czy to napój na każdy dzień. Wyniki dotyczące ciśnienia pochodzą z niewielkich prób i wymagają potwierdzenia, a w szklance jest też cukier, szczawiany i barwnik, który potrafi zmienić kolor moczu.
Spis treści
Sok z buraka: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają azotany, z którymi badania wiążą niższe ciśnienie krwi. Na minus liczą się cukry skoncentrowane w soku i szczawiany, więc mała szklanka od czasu do czasu jest rozsądniejsza niż duże porcje codziennie.
Badanie przy nadciśnieniu
250 ml dziennie przez 4 tygodnie
Na plus
Wśród 68 osób z nadciśnieniem codzienna porcja soku wiązała się z obniżeniem ciśnienia mierzonego w gabinecie o 7,7/2,4 mm Hg względem placebo. To wynik badania, a nie zalecenie leczenia.
Cukry
skoncentrowane w soku
Z umiarem
Korzeń zawiera cukry, a Światowa Organizacja Zdrowia wlicza do wolnych cukrów także te naturalnie obecne w sokach owocowych. Warto więc traktować sok z buraka jak napój z cukrem.
Szczawiany
ryzyko przy kamicy nerkowej
Na minus
Korzeń zawiera m.in. kwas szczawiowy, a przegląd żywieniowy wymienia szczawiany wśród czynników wpływających na powstawanie kamieni nerkowych.
Buraczkomocz
10-14% osób
Z umiarem
Po soku z buraka mocz może zabarwić się na różowo lub czerwono. Zjawisko dotyczy 10-14% populacji i jest częstsze przy niedoborze żelaza, więc nie panikuj, ale przy nawracającym zabarwieniu zapytaj lekarza.
Ile soku z buraka dziennie i jak jeść z głową
- W badaniu z osobami z nadciśnieniem pito 250 ml soku dziennie, więc taka szklanka to rozsądny punkt odniesienia i nie ma powodu pić więcej.
- Pij sok do posiłku i małymi porcjami, bo Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by wolne cukry stanowiły mniej niż 10% dziennej energii.
- Rozcieńczaj sok wodą albo mieszaj go z sokiem z warzyw o mniejszej zawartości cukru, na przykład z ogórkiem lub selerem.
- Jedz też cały burak: korzeń ma dużo błonnika, który dobrze wpływa na trawienie, a w soku tej zalety nie zobaczysz tak wyraźnie.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sok z buraka
Sok z buraka nie szkodzi większości zdrowych dorosłych w małej ilości, ale bywa szkodliwy dla osób z kamicą nerkową i wymaga uwagi przy cukrzycy czy lekach na ciśnienie.
- Kamica nerkowa: szczawiany mogą szkodzić osobom skłonnym do kamieni, a nawroty kamicy szacuje się nawet na 50%.
- Cukrzyca i insulinooporność: sok to płynne cukry, które łatwo podnoszą poziom glukozy, więc porcję ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Niskie ciśnienie i leki na nadciśnienie: skoro azotany w badaniach obniżały ciśnienie, osoby z niskim ciśnieniem lub na lekach powinny zapytać lekarza o picie soku.
- Czerwony mocz: buraczkomocz bywa niegroźny, ale nawracające zabarwienie lub niepokojące objawy omów z lekarzem.
Porady
- Wybieraj sok bez dodatku cukru i sprawdź skład na etykiecie, bo część napojów z buraka jest dosładzana.
- Po otwarciu trzymaj sok w lodówce i wypij w ciągu doby lub dwóch, zgodnie z opisem producenta.
- Do soku dodaj sok z cytryny albo jabłka, żeby zmniejszyć ziemisty smak bez dosładzania.
Najczęstsze pytania
Czy sok z buraka jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem: dostarcza azotanów i innych składników korzenia, ale jest też napojem z cukrem, więc nie powinien zastępować wody ani warzyw.
Czy sok z buraków jest zdrowy na ciśnienie?
W badaniach sok z buraka wiązano z niższym ciśnieniem, ale były to głównie krótkie próby na małych grupach. Nie zastępuje on leczenia, a przy lekach na ciśnienie zapytaj lekarza.
Czy sok z buraka szkodzi?
Zdrowym dorosłym w małej porcji zwykle nie szkodzi. Szkodliwy może być przy kamicy nerkowej, a nadmiar dokłada cukru, więc nie pij go litrami.
Dlaczego po soku z buraka mocz jest czerwony?
Winny jest barwnik buraka, który u części osób przechodzi do moczu. Zwykle nie oznacza choroby, ale gdy zabarwienie się powtarza, wspomnij o tym lekarzowi.
Czy sok z buraka jest lepszy od całego buraka?
Niekoniecznie: cały burak ma błonnik, a sok jest szybszym dostawcą cukrów i azotanów. Najlepiej łączyć oba w niewielkich ilościach.
