Ziemniaki
witamina C, potas, błonnik
Na plus
Ziemniaki są najtańszym i najbardziej powszechnym źródłem witaminy C w diecie mieszkańców Polski, a zawierają także potas i błonnik pokarmowy.
Czy gnocchi są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: gnocchi to kluski z ziemniaków i mąki, które sycą węglowodanami, ale mają mało błonnika, więc jedz je z warzywami i lekkim sosem, a gotowe wersje ze sklepu wybieraj z krótkim składem.
Gnocchi to włoskie kluski. Ich nazwa jest liczbą mnogą od słowa gnocco, czyli dosłownie gruda. Istnieje wiele wersji, z ziemniaków, warzywnego purée, sera czy mąki gryczanej, a najpopularniejsze są ziemniaczane, podobne do polskich kopytek, które robi się z ugotowanych ziemniaków, mąki i jaj.
Wątpliwości dotyczą tego, czy gnocchi to bardziej ziemniaki, czy makaron. Ziemniaki dostarczają witaminy C, potasu i błonnika, ale w kluskach jest też mąka pszenna, a gotowe wersje ze sklepu mogą zawierać więcej soli niż domowe.
Spis treści
Gnocchi: co jest na plus, a co na minus
Plusy i minusy się równoważą: baza z ziemniaków daje witaminę C i potas, ale w kluskach jest niewiele warzyw i błonnika, a w gotowych daniach więcej soli. Dużo zależy od sosu i dodatków.
Mąka pszenna
gluten, mało błonnika
Z umiarem
Do ciasta dodaje się mąkę pszenną, która zawiera gluten, a produkty z bardziej oczyszczonych zbóż mają mało błonnika.
Indeks glikemiczny
69 dla gotowanych ziemniaków
Z umiarem
Gotowane ziemniaki mają IG 69, a purée z proszku 85. Dla samych gnocchi nie ma tu danych, a odpowiedź glikemiczna zależy m.in. od przygotowania i składu całego posiłku.
Sól
zależy od wersji
Z umiarem
Ciasto kopytek, czyli podobnej potrawy, doprawia się solą, a dania gotowe często dostarczają więcej soli niż domowe odpowiedniki. Sprawdzaj etykietę.
Sos i dodatki
decydują o wartości
Z umiarem
Kluski można uzupełnić sosem, pamiętając o ograniczonym dodatku tłuszczu, i dołożyć warzywa, które zwiększają ilość błonnika w posiłku.
Ile gnocchi dziennie i jak jeść z głową
- Gotuj gnocchi zgodnie z instrukcją i nie rozgotowuj ich, bo rozgotowywanie makaronów i innych potraw zwiększa indeks glikemiczny.
- Podawaj je ze źródłem białka, na przykład chudym mięsem, rybą, jajkiem albo serem, i z odrobiną oleju, a do tego z warzywami, bo taka kompozycja posiłku obniża indeks glikemiczny.
- Układaj talerz według Talerza Zdrowego Żywienia: jedna czwarta to produkty zbożowe lub skrobiowe, jedna czwarta produkty białkowe, a połowa to warzywa lub owoce.
- Zamiast ciężkiego sosu śmietanowego wybierz sos warzywny i pamiętaj o ograniczonym dodatku tłuszczu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: gnocchi
Gnocchi rzadko szkodzą zdrowej osobie, ale nie nadają się na dietę bezglutenową, a gotowe wersje bywają słone. Problemem może być też duża porcja z tłustym sosem.
- Gnocchi z mąką pszenną szkodzą osobom z celiakią, bo dieta w tej chorobie wymaga całkowitego wyeliminowania glutenu, nawet jego śladowych ilości. Czytaj etykiety.
- Gotowe dania z gnocchi mogą być szkodliwe dla jakości diety, gdy jesz je często: często mają więcej cukrów prostych, soli i tłuszczów oraz mniej błonnika niż domowe.
- Przy cukrzycy i insulinooporności ustal porcję z lekarzem lub dietetykiem, bo sama tabela indeksu glikemicznego może nie wystarczyć do uregulowania odpowiedzi glikemicznej po posiłku.
Porady
- Czytaj etykietę gotowych dań i wybieraj te z jak najkrótszym i najprostszym składem, bez konserwantów i wzmacniaczy smaku.
- Domowe gnocchi pozwalają kontrolować ilość soli i dodatków, bo to ty decydujesz o składzie ciasta i sosu.
- Gnocchi z mąki gryczanej istnieją, ale jeśli unikasz glutenu, sprawdzaj na opakowaniu, czy produkt nie zawiera pszenicy.
Najczęstsze pytania
Czy gnocchi są zdrowe?
Z umiarem tak. Ziemniaki dostarczają witaminy C, potasu i błonnika, ale kluski mają też mąkę pszenną i mało błonnika, więc najlepiej jeść je z warzywami i lekkim sosem.
Czy gnocchi szkodzi?
Zdrowej osobie w rozsądnej porcji nie szkodzi. Mogą zaszkodzić osobom z celiakią, bo zawierają gluten, oraz osobom jedzącym często słone gotowe dania.
Czy gnocchi to to samo co kopytka?
Są do siebie podobne, ale to różne potrawy. Kopytka to polskie kluski z ugotowanych ziemniaków, mąki i jaj, a gnocchi to włoskie kluski o wielu regionalnych wersjach.
Czy gnocchi są bezglutenowe?
Zwykle nie, bo robi się je z mąki pszennej. Wersje z mąki gryczanej istnieją, ale zawsze sprawdzaj etykietę.
Z czym jeść gnocchi, żeby było zdrowiej?
Z warzywami i źródłem białka, bo taka kompozycja posiłku obniża indeks glikemiczny, oraz z sosem z ograniczoną ilością tłuszczu.
Czy gotowe gnocchi są gorsze od domowych?
Gotowe posiłki zwykle mają gorszą jakość i wartość odżywczą niż domowe, bo dostarczają więcej soli, cukrów prostych i tłuszczów. Wybieraj te o krótkim składzie.
