Zbyt świeże jajka
Najczęstsza przyczyna
Świeże jajko ma ciasno przylegającą błonkę, która niemal przykleja się do białka. W miarę leżakowania zmienia się pH, powietrze wnika przez pory skorupki i błonka odstaje od białka.
Dlaczego jajka źle się obierają?
W skrócie Jajka źle się obierają najczęściej dlatego, że są zbyt świeże, a pomaga ugotowanie ich w osolonej wodzie i natychmiastowe schłodzenie w bardzo zimnej wodzie z lodem.
Pod skorupką ugotowanego jajka jest cienka błonka. W bardzo świeżych jajkach przylega ona ciasno do białka, więc przy obieraniu zabierasz ją razem z kawałkami białka i powierzchnia robi się poszarpana.
Takie jajka są w pełni jadalne, tylko mniej ładne, co przeszkadza zwłaszcza przy jajkach faszerowanych, w sałatce czy na świątecznym stole. Gdy jajka są już ugotowane, wiele da się jeszcze poprawić schłodzeniem i odpowiednim obieraniem, a przy następnym razie warto zmienić sposób gotowania.
Spis treści
Źle obierające się jajka: skąd się bierze i najczęstsze przyczyny
Najczęstsza przyczyna to zbyt duża świeżość jajek, bo w przypadku jajek na twardo jest odwrotnie niż zwykle: im świeższe, tym trudniej się obierają. Znaczenie mają także czas gotowania, schłodzenie po ugotowaniu, sól w wodzie i pęknięcia skorupki.
Brak szoku termicznego po gotowaniu
Częsta przyczyna
Jeśli jajka zostaną w gorącej wodzie albo tylko krótko je przepłuczesz, białko nie skurczy się i nie oddzieli od błonki. Dopiero nagłe schłodzenie sprawia, że skorupka schodzi dużymi kawałkami.
Zbyt krótkie lub zbyt długie gotowanie
Częsta przyczyna
Zbyt krótko gotowane białko nie zdążyło się odciągnąć od skorupki, a przegotowane robi się gumowate i też gorzej się obiera.
Pęknięta skorupka w trakcie gotowania
Rzadsza przyczyna
Zimne jajka prosto z lodówki, ciasno upchnięte w garnku albo gotowane na zbyt mocnym ogniu pękają. Białko wypływa wtedy i zastyga w dziwnych kształtach, co utrudnia obieranie.
Brak soli w wodzie
Rzadsza przyczyna
Sól w wodzie do gotowania ułatwia obieranie i sprawia, że przy pęknięciu skorupki białko nie wypływa na zewnątrz.
Zbyt długie leżenie w zimnej wodzie
Rzadsza przyczyna
Nieobrane jajka zostawione na dłużej w zimnej wodzie znów mogą mieć skorupkę, która źle odchodzi.
Jak uratować źle obierające się jajka krok po kroku
- Jeśli jajka są już ugotowane, przełóż je od razu do miski z lodowatą wodą, najlepiej z kostkami lodu. Nagłe schłodzenie kurczy białko i oddziela je od błonki.
- Stuknij każde jajko o twardą powierzchnię albo potocz je pod lekkim naciskiem dłoni, żeby skorupka pokryła się drobnymi pęknięciami. Odłóż je na chwilę do zimnej wody.
- Zacznij obieranie od tępego końca, gdzie jest kieszeń powietrzna, i trzymaj jajko pod strumieniem zimnej wody. Woda pomaga oddzielić błonkę i spłukać drobne kawałki skorupki.
- Gdy skorupka nadal się opiera, wsuń czubek małej łyżeczki między skorupkę a białko i poprowadź ją wokół jajka jak dźwignię.
- Możesz też wrzucić ostudzone jajka do słoika z odrobiną zimnej wody na dnie i energicznie nim potrząsnąć, aż skorupki popękają.
Jak uniknąć źle obierających się jajek następnym razem
Łatwemu obieraniu sprzyjają dobór jajek, przygotowanie ich do gotowania i dopilnowanie czasu. Jedna z tych zasad dotyczy tego, co robisz jeszcze przed włączeniem palnika.
- Do gotowania na twardo wybierz jajka, które leżą w lodówce co najmniej tydzień, a nie te prosto od kury.
- Wyjmij jajka z lodówki wcześniej, żeby się ogrzały, bo zimne pękają w gorącej wodzie.
- Dosól wodę: w przepisach pada od czubatej łyżki do kilku łyżek soli, zależnie od liczby jajek.
- Gotuj od zagotowania wody 9-10 minut, a przy bardzo małych jajkach krócej, i nie przekraczaj 10 minut.
- Gotuj na małym ogniu, tak żeby woda tylko lekko mrugała, a jajka nie podskakiwały, i ułóż je w garnku jedno obok drugiego.
- Dodaj do wody łyżeczkę sody oczyszczonej na litr, bo podnosi pH wody i białka.
Porady
- Sprawdź świeżość w szklance z wodą: jajko leżące płasko na dnie jest bardzo świeże, a pływające pionowo albo na powierzchni jest stare i lepiej go nie używać.
- Jedni radzą wkładać jajka do zimnej wody i podgrzewać je razem z nią, inni wrzucać je do wrzątku łyżką, bo gwałtowna zmiana temperatury ma pomagać w oddzieleniu białka od błonki.
- Przy jajkach faszerowanych kup jajka z wyprzedzeniem i trzymaj je w lodówce, żeby miały czas na leżakowanie.
- Gotowanie na parze w koszyku nad wrzątkiem trwa 12-13 minut i sprawia, że białko jeszcze mniej przylega do błonki.
- Zamiast sody możesz dodać do wody ocet, który lekko rozpuszcza błonkę i nie zmienia smaku jajka.
Najczęstsze pytania
Co zrobić, żeby jajka się dobrze obierały?
Użyj jajek sprzed co najmniej tygodnia, ugotuj je w osolonej wodzie przez 9-10 minut i od razu przełóż do bardzo zimnej wody. Przed obieraniem lekko popęknij skorupkę.
Co zrobić, żeby skorupka odchodziła od jajka?
Najważniejsze jest schłodzenie ugotowanych jajek w wodzie z lodem i stłuczenie skorupki w wielu miejscach. Potem obieraj je pod strumieniem zimnej wody.
Dlaczego skorupka nie odchodzi od jajka?
Najczęściej dlatego, że jajko jest zbyt świeże i błonka przylega ciasno do białka. Pomóc może też lepsze dobranie czasu gotowania i szok termiczny.
Co zrobić, żeby świeże jajka dobrze się obierały?
Ugotuj je na parze w koszyku nad wrzątkiem przez 12-13 minut albo dodaj do wody 1 łyżeczkę sody na litr. Po ugotowaniu schłodź je lodowatą wodą.
Ile gotować jajka na twardo, żeby się dobrze obierały?
Od zagotowania wody małe jajka gotuj do 8 minut, a duże do 10 minut. Dłuższe gotowanie daje gumowate białko i zielonkawą obwódkę wokół żółtka.
Czy dodatek soli do wody ułatwia obieranie jajek?
Tak, sól ułatwia obranie i podnosi gęstość wody, więc przy pęknięciu skorupki białko się nie rozpływa. Warto dodać czubatą łyżkę soli, a przy większej liczbie jajek kilka łyżek.
