Wilgoć z otoczenia
Najczęstsza przyczyna
Miód wykazuje silne właściwości higroskopijne, czyli chłonie wilgoć z powietrza. Para wodna z kuchni i niedokręcony słoik sprawiają, że miód rozrzedza się, rozwarstwia i może zacząć fermentować.
Dlaczego miód fermentuje?
W skrócie Miód fermentuje najczęściej przez wilgoć, zbyt wczesne zebranie albo brudny lub nieszczelny słoik, a po pierwszych oznakach, jak bąbelki i drożdżowy zapach, trzeba ocenić, czy miód nadaje się jeszcze do herbaty.
Miód ma mało wody, więc zwykle trzyma się bardzo długo, ale nie jest niezniszczalny. Gdy wchłonie wilgoć z powietrza albo został zebrany zbyt wcześnie, w słoiku może ruszyć fermentacja. Na początku czuć owocową woń i widać pianę, potem przybywa bąbelków, a zapach robi się piwny i drożdżowy.
Nie każda piana na miodzie to fermentacja, bo biały nalot bywa zwykłą glukozą z krystalizacji. Gdy miód faktycznie sfermentował, nie smakuje już tak dobrze, a sposób postępowania zależy od tego, jak bardzo się zmienił. Odwrócić fermentacji nie da się, można tylko wykorzystać taki miód w kuchni lub go wyrzucić.
Spis treści
Sfermentowany miód: skąd się bierze i najczęstsze przyczyny
Najczęstsza przyczyna fermentacji to wilgoć, którą miód chłonie z otoczenia przy źle zamkniętym słoiku. Rolę grają też zbyt wcześnie zebrany miód, brud w słoiku i odmiana z większą ilością wody.
Miód zebrany zbyt wcześnie
Częsta przyczyna
Fermentacja może wystąpić, gdy miód zostanie zebrany zbyt wcześnie. Tego nie zmienisz w domu, więc kupuj miód od sprawdzonego pszczelarza.
Brudny lub nieszczelny słoik
Częsta przyczyna
Mokra, brudna łyżka albo resztki miodu na gwincie zwiększają ryzyko zmian w miodzie. Fermentację może też wywołać niewłaściwe przechowywanie w brudnym lub nieszczelnym naczyniu.
Odmiana z większą zawartością wody
Rzadsza przyczyna
Miód ma stosunkowo mało wody, do 20%, najczęściej między 15 a 18%. Miody o większej zawartości wody, jak wrzosowy, rzepakowy czy wielokwiatowy, szybciej się zmieniają.
Ciepło i skoki temperatury
Rzadsza przyczyna
Słoik stojący nad okapem, przy płycie grzewczej albo na nasłonecznionym blacie jest narażony na wysoką temperaturę i jej zmiany. W takich warunkach miód traci stabilną strukturę.
Jak uratować sfermentowany miód krok po kroku
- Sprawdź miód: owocowa woń, pianka na powierzchni, bąbelki, syknięcie przy otwarciu słoika, kwaskowaty smak i zapach drożdży wskazują na fermentację. Biała pianka, która pojawia się razem z krystalizacją, to zwykle glukoza miodowa.
- Jeśli miód ma charakterystyczne cechy zepsucia, czyli staje się lejący, ma drożdżowy zapach i biały nalot, nie używaj go do jedzenia, przetworów ani nalewek i od razu go wyrzuć.
- Gdy to miód domowy lub od znajomego, który tylko sfermentował, jedni twierdzą, że nie trzeba go wyrzucać, bo choć jest gorszy w smaku, nadaje się do herbaty lub przetworów.
- Jeśli miód jedynie się rozwarstwił albo skrystalizował, przełóż go w chłodniejsze, suche miejsce i szczelnie zakręć słoik. Skrystalizowanie samo w sobie nie psuje miodu.
Jak uniknąć sfermentowanego miodu następnym razem
Fermentacji zapobiegasz, chroniąc miód przed wilgocią i ciepłem. Słoik ma być czysty, suchy i zamknięty, a miejsce przechowywania chłodne i stabilne.
- Zakręcaj słoik po każdym użyciu i otwieraj go tylko na czas nabierania miodu.
- Nabieraj miód suchą, czystą łyżką, najlepiej drewnianą, i nie zanurzaj ponownie oblizanej łyżki.
- Trzymaj słoik w ciemnym i suchym miejscu, z dala od okapu, płyty, zmywarki i czajnika. Jedni zalecają 8-10 stopni, a inni do 20 stopni Celsjusza.
- Nie przelewaj miodu bez potrzeby z jednego pojemnika do drugiego i nie mieszaj go często, bo każdy kontakt z powietrzem to wilgoć.
- Przechowuj miód w szklanym, glinianym lub ceramicznym naczyniu, które da się szczelnie zamknąć.
Porady
- Przy dużej ilości miodu rzepakowego lub wielokwiatowego od razu zaplanuj chłodne miejsce, na przykład dolną półkę lodówki albo spiżarnię.
- Nie trzymaj miodu przy intensywnych przyprawach i kawie, bo łatwo chłonie obce zapachy.
- Jeśli miód zbił się w twardą masę, podgrzej słoik w gorącej wodzie. Zbyt wysoka temperatura sprawia, że miód staje się mniej wyrazisty w smaku, więc nie przesadzaj z ciepłem.
- W lodówce miód krystalizuje szybciej, co jest naturalnym procesem i nie oznacza niczego złego.
Najczęstsze pytania
Dlaczego miód fermentuje?
Najczęściej przez wilgoć wchłoniętą z otoczenia, zbyt wczesne zebranie miodu albo przechowywanie w brudnym lub nieszczelnym słoiku. Początek fermentacji to owocowy zapach i piana.
Jak uratować sfermentowany miód?
Samej fermentacji nie cofniesz. Domowy miód, który tylko sfermentował, bywa jeszcze używany do herbaty lub przetworów, a miód o cechach zepsutego trzeba wyrzucić.
Dlaczego miód się rozwarstwia?
Gdy miód chłonie wilgoć z kuchni, przy wysokiej temperaturze albo w otwartym słoiku, rozrzedza się i rozwarstwia. Dotyczy to zwłaszcza miodów o większej zawartości wody.
Dlaczego miód się pieni?
Biała piana bywa glukozą miodową, która powstaje przy krystalizacji, bo miód nabiera powietrza przy rozlewaniu. Piana razem z kwaskowatym smakiem i drożdżowym zapachem oznacza już fermentację.
Czy miód można trzymać w lodówce?
Zdania są podzielone. Jedni dopuszczają lodówkę w szczelnym pojemniku, a inni radzą jej unikać, choć wszyscy zgadzają się, że miód w chłodzie krystalizuje szybciej.
