Białko
dużo, pełnowartościowe
Na plus
Mięso drobiowe zawiera dużo łatwo przyswajalnego białka, a pierś kurczaka jest szczególnie chuda.
Czy wędzony kurczak jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: wędzony kurczak ma dużo białka i mało tłuszczu, ale jako mięso przetworzone bywa słony, a dym dodaje niepożądane związki, więc jedz go okazjonalnie, nie codziennie.
Wędzony kurczak to mięso drobiowe poddane działaniu dymu z palonego drewna. Dym utrwala je i nadaje mu charakterystyczny smak, zapach oraz barwę, dlatego trafia na kanapki, do sałatek i na talerz z pieczywem.
Wątpliwości są dwie. Sam kurczak to chude, bogate w białko mięso, ale wędzenie zmienia jego ocenę: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza do mięsa przetworzonego także to, które poddano wędzeniu, a takie mięso zaleca się jeść rzadziej.
Spis treści
Wędzony kurczak: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa sam kurczak: dużo białka i mało tłuszczu. Na minus idą wędzenie z dymem pełnym rakotwórczych związków, zaliczenie do mięsa przetworzonego i często duża ilość soli, więc liczy się częstość oraz wybór konkretnego produktu.
Tłuszcz
mało, głównie pod skórą
Na plus
Najwięcej tłuszczu leży tuż pod skórą, więc zdjęcie jej ułatwia wybór chudszej porcji.
Dym wędzarniczy
zawiera związki WWA
Na minus
W dymie są rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Osadzają się głównie na powierzchni produktu.
Klasyfikacja IARC
grupa 1 (przetworzone)
Na minus
WHO zalicza mięso przetworzone, w tym wędzone, do grupy 1, czyli czynników rakotwórczych dla człowieka. Klasyfikacja mówi o sile dowodów, nie o wielkości ryzyka.
Sód i dodatki
często dużo soli
Na minus
Przetworzone mięso zawiera często duże ilości sodu oraz substancje dodatkowe, takie jak azotyny, fosforany czy wzmacniacze smaku.
Rodzaj mięsa
białe, nie czerwone
Z umiarem
Mięso czerwone to wołowina, wieprzowina, jagnięcina i koźlina, więc kurczak do niego nie należy. Wędzenie nadal czyni go jednak mięsem przetworzonym.
Ile wędzonego kurczaka dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj wędzonego kurczaka jak dodatek do posiłku, a nie jego podstawę: polskie wytyczne rekomendują ograniczenie spożycia mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo.
- Wybieraj kawałki z całego mięsa, na przykład pierś, a nie wędliny mielone, i zdejmuj skórę, bo pod nią leży najwięcej tłuszczu.
- Czytaj skład: lepiej, gdy nie ma w nim glutaminianu sodu, fosforanów, karagenów, cukru, aromatów dymu wędzarniczego ani białka sojowego.
- Dodawaj warzywa do każdej porcji, a część wędlin zastępuj pastami z nasion roślin strączkowych, jajkami, twarogiem lub awokado.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wędzony kurczak
Wędzony kurczak szkodzi głównie wtedy, gdy jesz go często albo wybierasz wersje mocno solone i pełne dodatków. Uważniej podchodź do niego, jeśli lekarz kazał ci ograniczyć sól.
- Duże spożycie mięsa przetworzonego, także wędzonego, jest w badaniach wiązane z nowotworami i chorobami serca, a ryzyko rośnie z ilością. WHO podaje, że wyższe spożycie wiąże się z cukrzycą typu 2, więc szkodzi częstość, a nie pojedyncza kanapka.
- W badaniach, na których oparto rekomendację IARC, 50 g mięsa przetworzonego dziennie zwiększało ryzyko raka jelita grubego o 18%. To dane dla całej grupy mięs przetworzonych, a nie wyłącznie dla kurczaka.
- Przy nadciśnieniu, chorobach serca lub nerek wędzony kurczak może szkodzić przez sól, bo przetworzone mięso zawiera często duże ilości sodu. Zapytaj lekarza lub dietetyka o dopuszczalną ilość.
- Związki z dymu osadzają się na powierzchni mięsa, więc skórka wędzonego kurczaka jest najmniej korzystną częścią, którą lepiej zdjąć.
- Jeśli kupisz kurczaka tylko podwędzonego, a nie gotowego do jedzenia, dokładnie go dogotuj. WHO zaleca dokładne gotowanie, bo drób bywa źródłem salmonelli.
Porady
- Wybieraj wędliny tradycyjne, wpisane na listę Ministerstwa Rolnictwa: zawierają więcej białka, mniej soli i wody oraz mniej soli peklujących.
- Porównuj etykiety: krótki skład bez aromatu dymu wędzarniczego jest lepszym znakiem niż długa lista dodatków.
- Czasem zastąp wędzonego kurczaka mięsem ugotowanym lub upieczonym w domu i przyprawionym samodzielnie, bo wtedy sam decydujesz o ilości soli.
Najczęstsze pytania
Czy wędzony kurczak jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem. Ma dużo białka i mało tłuszczu, ale jako mięso przetworzone lepiej jeść go od czasu do czasu.
Czy kurczak wędzony jest zdrowy?
To zależy od produktu: im krótszy skład i mniej soli, tym lepiej. Wersje z dodatkami, takimi jak aromat dymu, fosforany czy białko sojowe, wypadają gorzej niż tradycyjne.
Czy wędzony kurczak szkodzi?
Zjadany rzadko zwykle nie. Szkodzić może częste jedzenie, zwłaszcza dużych ilości słonych, mocno przetworzonych wędlin.
Ile wędzonego kurczaka można jeść?
Dla samego wędzonego kurczaka nie ma ustalonej dawki. Polskie wytyczne mówią o ograniczeniu mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo łącznie.
Czy wędzenie jest rakotwórcze?
Dym wędzarniczy zawiera rakotwórcze związki WWA, a WHO uznaje mięso przetworzone za rakotwórcze dla człowieka. To ocena siły dowodów, a ryzyko zależy od ilości i częstości jedzenia.
Czy pieczony kurczak jest lepszy od wędzonego?
Kurczak pieczony w domu pozwala samodzielnie ustalić ilość soli i uniknąć dodatków, dlatego na co dzień wypada lepiej niż wędzony.
