Sól
limit 5 g soli dziennie
Na minus
WHO zaleca, by dorośli nie jedli więcej niż 5 g soli dziennie ze wszystkich źródeł. Dla porównania paczka chipsów to około 3 g soli, czyli ponad połowa tej wartości.
Czy paluszki są zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: słone paluszki to przetworzona przekąska z dużą ilością soli i akryloamidem po wypieku, więc lepiej traktować je jako wyjątek, nie codzienny dodatek.
Paluszki to chrupiące, słone wypieki z mąki, kojarzone z przekąską do filmu albo dodatkiem do zupy. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia je wśród słonych przekąsek, których warto unikać w diecie dzieci.
Wątpliwości budzą sól i stopień przetworzenia, a także akryloamid, który powstaje w produktach zbożowych przy wysokiej temperaturze. Poniżej sprawdzasz, ile w tym prawdy i czym zastąpić paluszki na co dzień.
Spis treści
Paluszki: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają sól, przetworzenie i akryloamid, a na plus można zapisać jedynie to, że łatwo je zastąpić zdrowszą przekąską. Kafle pokazują, skąd biorą się zastrzeżenia i co wybrać zamiast nich.
Przetworzenie
zależy od składu
Na minus
Zalecenia żywieniowe wskazują na ograniczanie przetworzonych produktów z dużą zawartością soli, cukrów i tłuszczów, w tym słonych przekąsek.
Akryloamid
wysoki wśród zbożowych
Na minus
Wśród przetworów zbożowych największą zawartością akryloamidu charakteryzują się ciasteczka, krakersy i paluszki. Związek ten powstaje przy wypieku w wysokiej temperaturze.
Zamienniki
owoce, warzywa, orzechy
Na plus
Słone przekąski można zastąpić pokrojonymi w słupki owocami i warzywami z dipem ziołowym, orzechami lub pestkami albo popcornem bez soli.
Ile paluszków dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj paluszki jak okazjonalną przekąskę i licz sól z całego dnia, bo dorośli nie powinni przekraczać 5 g soli dziennie.
- Zamiast słonych przekąsek sięgaj po owoce i warzywa pokrojone w słupki z dipem ziołowym albo po orzechy i pestki.
- Czytaj etykiety i wybieraj produkty o obniżonej zawartości sodu.
- Dzieciom nie podawaj słonych przekąsek i nie przyzwyczajaj ich do słonego smaku.
Szkodliwość i przeciwwskazania: paluszki
Paluszki zjadane od czasu do czasu raczej nie szkodzą zdrowemu dorosłemu, ale regularnie dokładają soli i są przetworzone. Szczególnie ostrożne powinny być dzieci oraz osoby, które muszą ograniczać sól.
- Nadmiar soli może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu, niewydolności i zawału serca oraz raka żołądka, więc częste słone przekąski są szkodliwe dla układu krążenia.
- Dzieciom słone przekąski szkodzą, bo utrwalają upodobanie do słonego smaku, a zalecenia dotyczące soli dla dzieci są niższe niż dla dorosłych.
- Brak kontroli ilości i częstotliwości jedzenia żywności wysokoprzetworzonej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem otyłości i innych chorób dietozależnych.
- Przy nadciśnieniu i chorobach serca limit soli ustala lekarz lub dietetyk.
Porady
- Wybieraj paluszki z krótkim składem i sprawdzaj na etykiecie zawartość soli lub sodu.
- Aby nie dosalać potraw, używaj ziół, na przykład oregano, tymianku, rozmarynu czy koperku.
- Wysyp porcję do miski zamiast jeść z całej paczki, bo brak kontroli ilości to jeden z powodów nadmiernego jedzenia takich produktów.
Najczęstsze pytania
Czy paluszki są zdrowe?
Raczej nie na co dzień: to słona, przetworzona przekąska z akryloamidem, którą lepiej traktować jako wyjątek.
Czy paluszki są szkodliwe?
Jedzone rzadko nie szkodzą zdrowemu dorosłemu, ale regularnie dokładają soli, a jej nadmiar bywa szkodliwy dla serca i naczyń.
Czy paluszki są dobre dla dzieci?
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi unikać słonych przekąsek w diecie dzieci i zastępować je owocami, warzywami, orzechami lub pestkami.
Czy paluszki mają dużo soli?
Słone przekąski należą do istotnych źródeł soli w diecie, więc sprawdzaj wartość na etykiecie konkretnego produktu.
Czy paluszki to żywność wysokoprzetworzona?
Zależy od składu: wiele słonych przekąsek zalicza się do żywności wysokoprzetworzonej, więc sprawdź listę składników.
Czym zastąpić paluszki?
Pokrojonymi w słupki warzywami z dipem ziołowym, owocami, orzechami, pestkami albo popcornem bez soli.
