Jasna mąka pszenna
mąka o wysokim stopniu przetworzenia
Na minus
Obwarzanek robi się z mąki pszennej. Im wyższy typ mąki, tym więcej składników odżywczych i błonnika, dlatego jasne pieczywo ustępuje chlebowi z mąki razowej czy pełnoziarnistej.
Czy obwarzanki są zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: obwarzanki to jasne pieczywo z białej mąki z dodatkiem tłuszczu, cukru i soli, więc dobrze sprawdzają się jako przekąska od czasu do czasu, ale nie jako zamiennik chleba.
Obwarzanek to wytrawne pieczywo w kształcie pierścienia, posypane makiem, solą, sezamem lub innymi posypkami. Najsłynniejszy jest obwarzanek krakowski, który ma chronione oznaczenie geograficzne w Unii Europejskiej. Wytwarza się go z mąki pszennej, tłuszczu, cukru, drożdży, soli i wody, a uformowane ciasto przed pieczeniem obgotowuje się we wrzątku.
Wątpliwość jest taka, że to uliczna przekąska z białej mąki. Rzeczywiście, obwarzanek nie dorównuje chlebowi razowemu, ale jako okazjonalny posiłek nie jest zakazany, o ile pilnujesz porcji i reszty dnia.
Spis treści
Obwarzanki: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa jasna mąka, dodatek tłuszczu i cukru oraz sól, na plus fakt, że obwarzanek jest obgotowany i pieczony, a nie smażony. Zdrowszy jest chleb razowy, ale obwarzanek mieści się w diecie jako dodatek.
Indeks glikemiczny
jasne pieczywo: nawet IG 99
Na minus
Jasne pieczywo pszenne podnosi glikemię szybciej: bagietka ma IG 99, a chleb żytni razowy 50. Obwarzanek najlepiej jeść z białkiem i warzywami, a nie samodzielnie.
Tłuszcz i cukier
dodane do ciasta
Z umiarem
Do ciasta obwarzanka dodaje się tłuszcz i cukier. Ich obecność niekorzystnie wpływa zarówno na kaloryczność, jak i na wartość odżywczą pieczywa, co odróżnia obwarzanki od zwykłego chleba.
Sól
w cieście i na wierzchu
Na minus
Pieczywo należy do istotnych źródeł soli w diecie, a obwarzanek dostaje ją do ciasta i często na wierzch. Całkowita dawka soli dla dorosłego to 5 g dziennie.
Sposób wypieku
obgotowany i pieczony
Na plus
Ciasto zanurza się na chwilę we wrzątku, a potem piecze, więc obwarzanek nie jest smażony w tłuszczu, jak pączek czy donut. To zaleta wobec wielu innych wypieków z białej mąki.
Wielkość sztuki
80-120 g wg zasad ChOG
Z umiarem
Obwarzanek krakowski jest opisany wagowo: ma być nie lżejszy niż 80 i nie cięższy niż 120 gramów. Jedna sztuka to więc przewidywalna, niewielka porcja pieczywa.
Ile obwarzanków dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj obwarzanek jako przekąskę lub dodatek do posiłku, a nie główne źródło pieczywa. Do codziennych kanapek korzystniejszy jest chleb z mąki razowej lub pełnoziarnistej, najlepiej na zakwasie.
- Nie jedz obwarzanka samego: dołóż białko i tłuszcz, na przykład twaróg, jajko lub ser, oraz warzywa, bo niezbilansowany posiłek podnosi glikemię.
- Jeśli obwarzanek jest mocno posypany solą, strzepnij część posypki. Dorosły nie powinien przekraczać 5 g soli dziennie ze wszystkich produktów.
- Wybieraj obwarzanki z oznaczonych punktów sprzedaży, gdzie zachowano tradycyjną recepturę i wagę sztuki.
Szkodliwość i przeciwwskazania: obwarzanki
Obwarzanki szkodzą głównie przy codziennym jedzeniu w dużych ilościach, bo dostarczają jasnej mąki, soli i dodanego cukru. Są też grupy osób, które powinny je omijać.
- Osobom z celiakią i alergią na pszenicę szkodzi gluten zawarty w mące pszennej, więc obwarzanki są dla nich zakazane.
- Przy cukrzycy i insulinooporności jasne pieczywo szybko podnosi poziom glukozy, więc jedz je rzadko, w małej porcji i z dodatkiem białka.
- Przy nadciśnieniu szkodliwa jest sól: obwarzanek jest solony zarówno w cieście, jak i na wierzchu.
- Przy odchudzaniu trzeba pamiętać, że tłuszcz i cukier w cieście zwiększają kaloryczność w stosunku do zwykłego chleba.
Porady
- Wybieraj obwarzanki z makiem lub sezamem zamiast tych obficie soloną posypką.
- Dołóż do obwarzanka owoc lub surówkę, żeby przekąska była bardziej zbilansowana.
- Na co dzień szukaj w piekarni pieczywa z mąki pełnoziarnistej albo na zakwasie, a obwarzanek zostaw na spacer po mieście.
Najczęstsze pytania
Czy obwarzanki są zdrowe?
Nie jako codzienna podstawa diety. To jasne pieczywo z dodatkiem tłuszczu, cukru i soli. Okazjonalnie możesz je zjeść, najlepiej z białkiem i warzywami.
Czy obwarzanki są szkodliwe?
Nie są szkodliwe dla zdrowej osoby, jeśli jesz je od czasu do czasu. Szkodzić mogą przy celiakii, cukrzycy i nadciśnieniu oraz przy jedzeniu w nadmiarze.
Z czego robi się obwarzanek krakowski?
Z mąki pszennej, tłuszczu, cukru, drożdży, soli i wody. Ciasto obgotowuje się we wrzątku, osącza, posypuje i piecze.
Ile waży obwarzanek krakowski?
Według opisu produktu chronionego nie mniej niż 80 i nie więcej niż 120 gramów, o średnicy od 12 do 17 cm.
Czy obwarzanek jest zdrowszy od bułki?
Pod względem składników są podobne, bo oba wypieki mają jasną mąkę, tłuszcz i cukier. Zdrowszy od jednego i drugiego jest chleb razowy lub pełnoziarnisty.
Czy obwarzanki zawierają gluten?
Tak, bo powstają z mąki pszennej. Osoby z celiakią powinny ich unikać.
