Białko
około 3% w mleku krowim
Na plus
Mleko krowie zawiera przeciętnie około 3% białka, a sposób ogrzewania nie wpływa na jego zawartość.
Czy mleko uht jest zdrowe?
W skrócie Zdrowe: mleko UHT zachowuje białko, wapń, tłuszcz i laktozę mleka, a ogrzewanie powoduje tylko częściowe straty niektórych witamin.
Mleko UHT to mleko poddane sterylizacji w bardzo wysokiej temperaturze, dzięki czemu długo zachowuje świeżość w kartonie. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wyjaśnia, że mleko przed sprzedażą poddaje się obróbce cieplnej, a UHT to obok pasteryzacji jedna z dwóch podstawowych metod.
Wątpliwości biorą się z przekonania, że tak mocne ogrzewanie musi odbierać mleku wartość. Sprawdzamy, co naprawdę zmienia się w kartonie i komu mleko może nie służyć.
Spis treści
Mleko UHT: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład, bo ogrzewanie praktycznie nie zmienia białka, tłuszczu, laktozy ani składników mineralnych. Na minus liczą się częściowe straty niektórych witamin oraz laktoza, której nie wszyscy dobrze tolerują.
Wapń i minerały
dużo, bez zmian po UHT
Na plus
Bez względu na metodę ogrzewania mleko zawiera szczególnie dużo wapnia, a także magnez, fosfor i potas.
Tłuszcz
zależy od rodzaju mleka
Z umiarem
Mleko pełne ma więcej niż 3% tłuszczu, półtłuste 1,5-2%, a chude 0,3-1,0%. Dla dzieci w wieku 3-6 lat mniej istotne jest, czy mleko ma do 2% tłuszczu, czy 3,2%.
Witaminy wrażliwe na ciepło
straty 10-20% przy UHT
Z umiarem
Metoda UHT zwiększa straty witamin w zakresie od 10 do 20% w porównaniu z mlekiem surowym, a najbardziej wrażliwe są witamina C i folacyna. Witaminy C jest w mleku krowim niewiele.
Laktoza
około 4,8% w mleku
Z umiarem
Mleko zawiera około 4,8% węglowodanów w postaci laktozy. Osoby, które jej nie tolerują, lepiej radzą sobie z produktami fermentowanymi, bo w nich laktoza ulega hydrolizie.
Trwałość
dłuższa niż pasteryzowanego
Na plus
UHT niszczy także spory mikroorganizmów, dlatego trwałość takiego mleka jest dłuższa niż mleka pasteryzowanego krótkotrwale.
Ile mleka UHT dziennie i jak jeść z głową
- Dzieci powinny wypijać przynajmniej dwie szklanki mleka dziennie, a poza tym jeść jogurty, kefir, maślankę, sery i twarogi.
- Osobom starszym zaleca się co najmniej trzy duże szklanki mleka dziennie, które można częściowo zastąpić fermentowanymi produktami mlecznymi.
- Między mlekiem UHT a pasteryzowanym wybieraj głównie według terminu przydatności z etykiety i smaku, który ci odpowiada.
- Mleko możesz zastąpić jogurtem naturalnym, kefirem i częściowo serem, jeśli wolisz inną formę nabiału.
Szkodliwość i przeciwwskazania: mleko UHT
Mleko UHT samo w sobie nie jest szkodliwe dla zdrowych osób, ale nie każdemu służy w każdej ilości. Poniżej sytuacje, w których warto zachować ostrożność albo zapytać specjalistę.
- Osobom z nietolerancją laktozy mleko UHT może szkodzić, bo zawiera laktozę, a ogrzewanie jej nie zmienia.
- Wiele produktów mlecznych na rynku ma dodatek cukru, więc zwykłe mleko bez dodatków wybieraj zamiast napojów smakowych.
- Produkty mleczne szybko się psują, dlatego pilnuj terminu przydatności do spożycia i przechowuj mleko zgodnie z etykietą.
- Przy alergii pokarmowej lub diecie eliminacyjnej o mleku w jadłospisie decyduje lekarz.
Porady
- Czytaj etykietę: jeśli napój mleczny ma dodatek cukru, substancji słodzących lub barwników, to nie jest już zwykłe mleko.
- Jeśli smakuje ci inaczej niż pasteryzowane, wybór między nimi możesz oprzeć na smaku, bo oba zachowują istotne walory odżywcze.
- Dla urozmaicenia sięgaj też po jogurty, kefiry i maślanki naturalne, do których sam dodasz owoce, orzechy i ziarna.
Najczęstsze pytania
Czy mleko UHT jest zdrowe?
Tak. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej uznaje, że mleko pasteryzowane lub sterylizowane metodą UHT powinno mieć stałe miejsce w codziennej diecie, niezależnie od wieku.
Czy mleko w kartonie jest zdrowe?
Mleko w kartonie to zwykle mleko UHT, które zachowuje białko i wapń takie samo jak mleko pasteryzowane. Sprawdź tylko, czy to zwykłe mleko, a nie napój z dodatkiem cukru.
Czy mleko UHT jest zdrowe dla dzieci?
Tak, dzieci mogą pić mleko UHT, bo jest bogate w wapń i białko. Dla przedszkolaków i starszych zaleca się mleko o niższej zawartości tłuszczu, ale u dzieci różnica między 2% a 3,2% jest mniej istotna.
Czy UHT zmniejsza wartość odżywczą mleka?
Niewiele: białko, tłuszcz, laktoza i składniki mineralne pozostają praktycznie bez zmian, a częściowo tracone są witaminy wrażliwe na ciepło.
Czy mleko UHT szkodzi?
Zdrowym osobom nie szkodzi. Może szkodzić przy nietolerancji laktozy albo alergii pokarmowej, wtedy zapytaj lekarza.
Czym różni się mleko UHT od pasteryzowanego?
UHT jest krótko ogrzewane w znacznie wyższej temperaturze, co niszczy także przetrwalniki, dlatego jest trwalsze. Wartość odżywcza obu rodzajów jest zbliżona.
