Kalorie
dużo, 339 kcal w 100 g
Na minus
To najbardziej kaloryczny drób, więc gęsina jest daniem na wyjątkowe okazje, a nie codziennym obiadem. Warto zjeść jej mniejszą porcję i dołożyć dużo warzyw.
Czy gęsina jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: gęsina daje pełnowartościowe białko i korzystniejszy skład tłuszczu niż wiele mięs, ale jest bardzo kaloryczna, więc jedz ją okazjonalnie, najlepiej bez skóry i bez smażenia.
Gęsina to mięso z gęsi domowej, ciemne, aromatyczne i wyraźnie tłuste. W Polsce kojarzy się z pieczoną gęsią z jabłkami na świętego Marcina, z Bożym Narodzeniem i z karnawałem, a kuchnia pozwala też gotować ją na rosół, dusić albo robić z niej pasztety. Wykorzystuje się także wątrobę i wytopiony tłuszcz, czyli gęsi smalec.
Wątpliwości są dwie. Z jednej strony gęsina uchodzi za mięso tłuste i ciężkie, z drugiej słyszy się, że jest zaskakująco zdrowa. Prawda leży pośrodku: ma korzystne tłuszcze, ale jest kaloryczna, więc liczy się porcja i sposób przyrządzenia.
Spis treści
Gęsina: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa jakość: pełnowartościowe białko, witaminy z grupy B i korzystniejszy skład tłuszczu. Na minus są kalorie i ilość tłuszczu, zwłaszcza w skórze, oraz brak dowodów na lecznicze działanie gęsiego smalcu.
Skład tłuszczu
więcej nienasyconych kwasów
Na plus
Mimo większej zawartości tłuszczu gęsina zawiera więcej kwasów nienasyconych, w tym z grupy omega, niż mięso kurczaka czy indyka. Nie zmienia to faktu, że nadal jest tłusta.
Białko
pełnowartościowe
Na plus
Mięso z gęsi jest bogate w pełnowartościowe białko, więc dobrze uzupełnia posiłek zawierający warzywa i kaszę.
Witaminy i minerały
witaminy z grupy B, żelazo, cynk
Na plus
Gęsina dostarcza witamin A, E i niacyny oraz żelaza, cynku, potasu i magnezu.
Skóra
najwięcej tłuszczu
Na minus
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi, by z mięs najczęściej wybierać drób bez skóry. Przy gęsi, która jest tłusta, warto więc ograniczyć skórę.
Gęsi smalec
brak dowodów leczniczych
Z umiarem
Nie ma badań potwierdzających prozdrowotne działanie smalcu z gęsi, a nadmiar tłuszczów zwierzęcych niesie takie samo ryzyko jak inne tłuszcze nasycone.
Ile gęsiny dziennie i jak jeść z głową
- Oficjalnej porcji gęsiny nie ma. Z uwagi na kalorie traktuj ją jako danie od święta i jedz niewielką porcję mięsa, a resztę talerza wypełnij warzywami.
- Gęś najlepiej dusić lub piec, a nie smażyć na dodatkowym tłuszczu. Przy pieczeniu połóż ją na kratce w brytfannie, żeby tłuszcz spływał na dno.
- Zdejmij skórę lub zjedz mniej skórki i dolej do sosu wywar warzywny zamiast wytopionego tłuszczu.
- Do gęsi dobieraj jabłka, gruszki, suszone śliwki, kaszę gryczaną i kapustę, które bilansują tłusty smak i dokładają błonnika.
Szkodliwość i przeciwwskazania: gęsina
Gęsina szkodzi głównie osobom, które muszą ograniczać tłuszcz i kalorie, oraz tym, które jedzą ją często lub w dużych porcjach. Dla zdrowych dorosłych w rozsądnej ilości raczej nie szkodzi.
- Odchudzanie i nadwaga: ze względu na dużą kaloryczność gęsina łatwo przekracza dzienny limit energii, więc porcję trzeba odmierzać.
- Choroby serca i podwyższony cholesterol: zadbaj o drób bez skóry i o małe ilości tłuszczu zwierzęcego, a częstotliwość jedzenia gęsiny ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Gęsi smalec: nadmiar tłuszczów zwierzęcych szkodzi tak samo jak w przypadku innych tłuszczów nasyconych, a przypisywane mu działanie lecznicze nie ma potwierdzenia w badaniach.
- Tradycyjne dodatki, na przykład tłuste sosy i farsze, zwiększają kaloryczność całego posiłku, więc cały talerz może szkodzić bardziej niż samo mięso.
Porady
- Najsmaczniejsze jest mięso ze sztuk młodych, ważących 3-4 kg, ponieważ starsze gęsi są bardziej tłuste.
- Wytopiony tłuszcz z pieczonej gęsi traktuj jak przyprawę, na przykład do pieczenia ziemniaków czy warzyw, a nie jak codzienny tłuszcz do kanapek.
- Wybieraj zdrowsze techniki: duszenie, pieczenie na kratce i polewanie wywarem lub bulionem zamiast dolewania tłuszczu.
- Jeśli kupujesz gotowy pasztet albo wędlinę z gęsi, czytaj skład i porównuj zawartość tłuszczu oraz soli.
Najczęstsze pytania
Czy gęsina jest zdrowa?
Z umiarem tak, bo dostarcza pełnowartościowego białka, witamin z grupy B i korzystniejszych tłuszczów niż wiele mięs. Jest jednak bardzo kaloryczna, więc jedz ją od święta.
Czy gęsina szkodzi?
Zdrowym osobom w rozsądnej ilości nie. Szkodzi osobom na diecie odchudzającej i z chorobami serca, jeśli jedzą jej dużo, zwłaszcza ze skórą i tłustym sosem.
Czy gęsina jest kaloryczna?
Tak, to najbardziej kaloryczny drób. Dane mówią o 339 kcal w 100 g mięsa. Ogranicz więc porcję.
Czy gęsina jest zdrowsza od wieprzowiny?
Ma korzystniejszy skład tłuszczu, ale to nie znaczy, że można jeść jej bez umiaru. Ważniejsze od rodzaju mięsa jest to, jak je przyrządzasz i ile zjadasz.
Czy gęsi smalec jest zdrowy?
Nie ma badań potwierdzających prozdrowotne działanie smalcu z gęsi. Można go używać w rozsądnych ilościach, ale to nadal tłuszcz zwierzęcy.
Jak przyrządzić gęsinę zdrowiej?
Duś lub piecz ją na kratce, zdejmij skórę i unikaj smażenia na dodatkowym tłuszczu. Do tego podawaj jabłka, kaszę gryczaną i duże porcje warzyw.
