Gotowanie na parze i w woku
krótko i z małą ilością oleju
Na plus
Kuchnia chińska szeroko korzysta z gotowania na parze i szybkiego podsmażania w woku, w którym dzięki jego kształtowi potrzeba naprawdę niewiele oleju.
Czy chińskie jedzenie jest zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: potrawy z warzywami, gotowane na parze lub szybko smażone na woku są dobrym wyborem, ale słone sosy, mięso w cieście i dania na wynos dostarczają dużo soli i tłuszczu.
Chińskie jedzenie to bardzo szerokie pojęcie. Kuchnia północy opiera się na pszennych bułeczkach gotowanych na parze i na makaronie, kuchnia południa na ryżu i drobno posiekanych składnikach szybko smażonych na woku, a kuchnia regionów centralnych jest bardzo pikantna. Inaczej więc wygląda domowa porcja warzyw z woka, a inaczej danie z baru na wynos.
Najwięcej wątpliwości budzą glutaminian sodu, tak zwany syndrom chińskiej restauracji i duża ilość soli w sosach. Sprawdzamy, co wiadomo o tych obawach, i podpowiadamy, jak zamawiać oraz gotować, żeby danie było lżejsze.
Spis treści
Chińskie jedzenie: co jest na plus, a co na minus
Zdrowotność zależy od techniki i dodatków: gotowanie na parze i szybkie smażenie to plus, a sól, głębokie smażenie i dania gotowe to minus. Ocena nie jest jednoznaczna, bo różni się w zależności od konkretnego dania.
Sól
do 5 g dziennie łącznie
Na minus
Sporo soli znajduje się w daniach gotowych, daniach fast food i różnych sosach, a sos sojowy to w tej kuchni typowy dodatek, więc dosalaj ostrożnie.
Glutaminian sodu
dozwolony dodatek E621
Z umiarem
Weryfikacja danych nie potwierdziła, że to glutaminian sodu odpowiada za tak zwany syndrom chińskiej restauracji. Część reakcji alergicznych na te potrawy może wynikać z innych składników, na przykład grzybów, orzechów i ziół.
Smażenie na głębokim oleju
więcej tłuszczu, mniej lekko
Na minus
Wok nadaje się też do smażenia na głębokim oleju, a mięso obtoczone w mące i smażone w sosie dostarcza więcej tłuszczu niż danie przygotowane na parze.
Dania gotowe i na wynos
zwykle więcej soli i tłuszczu
Na minus
Gotowe posiłki zawierają zwykle niewiele warzyw, a więcej cukrów prostych, soli i tłuszczów niż domowe odpowiedniki, do tego często dodatki, takie jak wzmacniacze smaku.
Ile chińskiego jedzenia dziennie i jak jeść z głową
- Wybieraj dania z dużą ilością warzyw oraz z rybą lub drobiem; w morskich regionach Chin dominują potrawy z ryb i owoców morza.
- Stawiaj na gotowanie na parze, duszenie i szybkie smażenie na małej ilości oleju zamiast głębokiego smażenia w cieście.
- Sos sojowy i inne sosy dodawaj oszczędnie i nie dosalaj potrawy, bo limit soli obejmuje wszystko, co jesz w ciągu dnia.
- Do ryżu lub makaronu dokładaj dużo warzyw, a część porcji sosu zostaw na talerzu.
- Gotowe dania i jedzenie na wynos traktuj sporadycznie i wybieraj te z najkrótszym, najprostszym składem, bez konserwantów i wzmacniaczy smaku.
Szkodliwość i przeciwwskazania: chińskie jedzenie
Chińskie jedzenie szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy jest częstym, bardzo słonym i tłustym posiłkiem z baru lub z gotowych produktów. Szkodliwa może być też nadwrażliwość na konkretne składniki.
- Nadmiar soli ze słonych sosów i dań gotowych szkodzi osobom z nadciśnieniem; nadmierne spożycie soli bywa wiązane z nadciśnieniem tętniczym, udarem mózgu i zawałem serca.
- Alergicy na orzechy, grzyby lub inne składniki powinni dopytywać o skład dania, bo część reakcji na potrawy tej kuchni wiąże się z grzybami, orzechami i ziołami, a nie z glutaminianem.
- Osoby wrażliwe na dodatki do żywności mogą po daniach z wieloma wzmacniaczami smaku, aromatami i konserwantami odczuwać dolegliwości trawienne lub bóle głowy, bo nadmiar takich dodatków szkodzi najbardziej wrażliwym.
- Częste jedzenie dań gotowych i z baru na wynos pogarsza jakość całej diety i może zwiększać ryzyko nadwagi, cukrzycy oraz nadciśnienia.
Porady
- Gotuj w domu na woku lub w parowarze: masz wtedy pełną kontrolę nad ilością oleju i soli.
- W barze poproś o sos osobno i o więcej warzyw, a część sosu zostaw.
- Przy gotowych sosach i daniach czytaj etykietę: krótki skład, mało soli i cukru, bez wzmacniaczy smaku.
- Jeśli po jakimś daniu źle się czujesz, zapisz jego skład i skonsultuj się z lekarzem, zamiast z góry obwiniać jeden dodatek.
Najczęstsze pytania
Czy chińskie jedzenie jest zdrowe?
To zależy od dania. Warzywa szybko podsmażone lub gotowane na parze są dobrym wyborem, a słone sosy, mięso w cieście i dania gotowe już mniej.
Czy chińskie jedzenie szkodzi?
Szkodzi głównie przy częstym jedzeniu bardzo słonych i tłustych dań z baru lub z półproduktów. Okazjonalnie w lżejszej wersji to zwykły posiłek.
Czy glutaminian sodu szkodzi?
Nie jest klasyfikowany jako substancja szkodliwa, a jego toksyczność jest kilkanaście razy niższa niż soli kuchennej. Przegląd systematyczny nie potwierdził też związku z bólami głowy.
Czy w chińskiej kuchni zawsze jest ryż?
Nie zawsze. W kuchni pekińskiej ryż należy do rzadkości, a podstawą są pszenne bułeczki na parze i makaron; ryż dominuje na południu kraju.
Czy chińskie dania gotowe są zdrowe?
Rzadko, bo zwykle mają mało warzyw, a dużo soli i tłuszczu. Wybieraj te z krótkim składem, a do porcji dodaj świeże warzywa.
