Sól
2-3% soli
Na minus
Bryndza ma relatywnie słony smak, a maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g, czyli płaska łyżeczka do herbaty.
Czy bryndza jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: bryndza to ser z białkiem i wapniem, ale bardzo słony (2-3% soli), więc jedz ją w małych ilościach, a w ciąży wybieraj wyłącznie wersję z mleka pasteryzowanego.
Bryndza to miękki, podpuszczkowy ser produkowany w Polsce z mleka owczego, a w nowszych odmianach także z mieszanki mleka krowiego i owczego. Ma intensywny, relatywnie słony smak. Pierwsze informacje o bryndzy podhalańskiej pojawiły się w XVI wieku, a dziś robią ją także zakłady mleczarskie.
Wątpliwości dotyczą przede wszystkim soli, tłuszczu oraz bezpieczeństwa mikrobiologicznego sera z mleka owczego, zwłaszcza dla kobiet w ciąży. Sprawdzamy, co mówią o tym polskie instytucje zdrowia.
Spis treści
Bryndza: co jest na plus, a co na minus
Na plus jest białko i wapń, czyli cenne składniki nabiału. Na minus przeważa duża ilość soli oraz kwestia bezpieczeństwa wersji z mleka niepasteryzowanego, więc bryndza sprawdza się jako smakowy dodatek, a nie główny element posiłku.
Białko i wapń
cenne składniki nabiału
Na plus
Przetwory mleczne dostarczają łatwo przyswajalnego białka i wapnia oraz witamin z grupy B i rozpuszczalnych w tłuszczach.
Tłuszcz
istotne źródło tłuszczu
Z umiarem
Sery podpuszczkowe są istotnym źródłem tłuszczów, więc bryndzę wlicz w całodzienny bilans tłuszczu.
Sucha masa i woda
około 45% suchej masy
Z umiarem
Bryndza zawiera około 45% suchej masy i 50% wody, więc to dość zwarty ser, w którym składniki są skoncentrowane.
Bezpieczeństwo
wybieraj pasteryzowaną
Z umiarem
Przetwory z niepasteryzowanego mleka bywają źródłem Listeria monocytogenes, zagrażającej głównie kobietom w ciąży, noworodkom i osobom z obniżoną odpornością.
Ile bryndzy dziennie i jak jeść z głową
- Nabiał warto jeść w 2-3 porcjach dziennie, a jedna porcja to na przykład 1 plaster (30 g) żółtego sera. Bryndzę wlicz w tę pulę i smaruj cienko.
- Pamiętaj o solnym limicie: sto gramów bryndzy to 2-3 g soli, czyli od 40 do 60% dziennego maksimum, więc tego dnia ogranicz inne słone produkty.
- Nie dosalaj potraw, do których dodajesz bryndzę, na przykład ziemniaków czy makaronu. Smaku dodadzą zioła.
- Dołóż do talerza warzywa, na przykład ogórek, pomidor lub szczypiorek, żeby posiłek był lżejszy.
Szkodliwość i przeciwwskazania: bryndza
Bryndza szkodzi głównie osobom, które muszą ograniczać sól, oraz kobietom w ciąży, jeśli ser powstał z mleka niepasteryzowanego. Uwaga także przy alergii na mleko.
- Kobiety w ciąży nie powinny jeść niepasteryzowanego mleka ani produktów z niego, bo rośnie ryzyko zakażenia Listeria monocytogenes. Jeśli nie wiesz, czy bryndza jest z mleka pasteryzowanego, w ciąży jej nie jedz.
- Przy nadciśnieniu i chorobach serca duża ilość soli z bryndzy szkodzi, bo nadmiar soli jest wiązany z nadciśnieniem tętniczym, udarem i zawałem serca. Omów ilość sera z lekarzem lub dietetykiem.
- Osobom z alergią na mleko bryndza szkodzi, bo jest produktem mlecznym. Eliminację nabiału z innych powodów niż alergia uznaje się za niepotrzebną, ale wtedy trzeba zadbać o inne źródła wapnia i białka.
- Osoby z obniżoną odpornością powinny unikać przetworów z niepasteryzowanego mleka, bo listerioza bywa dla nich groźna.
Porady
- Na etykiecie sprawdź, czy ser jest z mleka pasteryzowanego, i z jakiego mleka go zrobiono: owczego czy z mieszanki krowiego i owczego.
- Do codziennych kanapek częściej wybieraj naturalne serki albo twaróg i doprawiaj je ziołami zamiast soli, a bryndzę zostaw na wyjątkowe okazje.
- Smarując bryndzę na chleb, wybierz pieczywo ciemne i pamiętaj, że samo pieczywo też jest źródłem soli.
Najczęstsze pytania
Czy bryndza jest zdrowa?
Bryndza dostarcza białka i wapnia, ale jest bardzo słona i zawiera tłuszcz. Najlepiej jeść ją w niewielkich ilościach, jako dodatek.
Czy bryndza szkodzi?
Szkodzi głównie osobom, które muszą ograniczać sól, kobietom w ciąży, jeśli ser jest z mleka niepasteryzowanego, oraz osobom uczulonym na mleko.
Ile soli ma bryndza?
Bryndza zawiera 2-3% soli, czyli 2-3 g w 100 g sera.
Czy bryndzę można jeść w ciąży?
Tak, ale tylko wtedy, gdy ser jest z mleka pasteryzowanego. Z niepasteryzowanego mleka rośnie ryzyko listeriozy, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza.
Z czego zrobiona jest bryndza?
To miękki podpuszczkowy ser z mleka owczego. W nowszych odmianach dodaje się też mleko krowie.
Ile bryndzy można zjeść dziennie?
Nie ma osobnej normy, więc traktuj ją jako część porcji nabiału i pilnuj soli, bo maksymalne dzienne spożycie to 5 g.
