Błonnik rozpuszczalny
tworzy żel z wodą
Na plus
To lepki, tworzący żel błonnik, który zwiększa objętość stolca i zmiękcza go przez zwiększenie zawartości wody.
Czy babka jajowata jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: nasiona i łuska babki jajowatej to źródło rozpuszczalnego błonnika, który w badaniach wiązano z niższym LDL, ale trzeba je popijać dużą ilością płynu, bo mogą powodować wzdęcia i zaparcia.
Babka jajowata (Plantago ovata) to roślina, której nasiona i ich łuska, znane jako ispaghula albo psyllium, zawierają błonnik. Po zmieszaniu z wodą tworzy on galaretowatą masę, która działa jak łagodny środek przeczyszczający.
Ta sama cecha, która daje działanie wspierające wypróżnianie, wymaga ostrożności. Europejska Agencja Leków opisuje wzdęcia i ryzyko zalegania twardego stolca, gdy nasiona popija się zbyt małą ilością płynu.
Spis treści
Babka jajowata: co jest na plus, a co na minus
Przeważają plusy związane z błonnikiem rozpuszczalnym, ale każdy ma swój warunek: dużo płynu, stopniowe wprowadzanie i odstęp od leków. Minusem są wzdęcia i możliwe reakcje alergiczne.
Wypróżnianie
łagodnie wspiera
Na plus
Komitet ekspertów EMA uznał, że nasiona mogą być stosowane przy nawykowych zaparciach, ale to wniosek o produktach leczniczych, nie o zwykłym jedzeniu.
Cholesterol LDL
w metaanalizach niższy
Na plus
W metaanalizie psyllium dodawane do płatków wiązano z niższym cholesterolem całkowitym i LDL, a nie HDL, u dorosłych z hipercholesterolemią.
Płyn do popicia
dużo wody, bez pośpiechu
Na minus
Bez wystarczającej ilości płynu ryzykujesz zaleganie twardego, suchego stolca, więc nasiona zawsze popijaj dużą ilością płynu.
Leki
odstęp pół godziny
Z umiarem
Nasiona przyjmuj co najmniej pół godziny do godziny przed lub po innych lekach i nie tuż przed snem.
Ile babki jajowatej dziennie i jak jeść z głową
- Nie ma w zaleceniach dziennej porcji spożywczej, więc zacznij od małej ilości i trzymaj się instrukcji z opakowania. Preparaty lecznicze opisano dla dorosłych i dzieci powyżej 6 lat.
- Zawsze popijaj dużą ilością płynu, bo błonnik pęcznieje.
- Przyjmuj w ciągu dnia, nie tuż przed snem, i z odstępem od leków.
- Wprowadzaj stopniowo, żeby ograniczyć wzdęcia.
- Jeśli zaparcie nie ustąpi po trzech dniach, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Szkodliwość i przeciwwskazania: babka jajowata
Babka jajowata szkodzi głównie wtedy, gdy ktoś połknie nasiona na sucho albo przyjmuje je mimo przeciwwskazań. Ostrożność dotyczy też alergików i osób z problemami z połykaniem.
- Szkodliwe jest przyjmowanie bez wystarczającej ilości płynu: pojawia się ryzyko zalegania twardego, suchego stolca.
- Nie stosuj jej przy nagłej zmianie rytmu wypróżnień trwającej dłużej niż dwa tygodnie, przy niewyjaśnionym krwawieniu z odbytnicy, przy zwężeniach żołądka i jelit ani przy trudnościach w połykaniu.
- Możliwe są reakcje alergiczne: katar, zapalenie spojówek, skurcz oskrzeli, a w skrajnych przypadkach anafilaksja.
- U młodszych dzieci, w ciąży i przy chorobach jelit zapytaj lekarza, zanim zaczniesz podawać babkę jajowatą.
Porady
- W składzie szukaj nazwy Plantago ovata, czyli ispaghula albo psyllium.
- Błonnik rozpuszczalny znajdziesz też w owsie i jęczmieniu, więc nie musisz opierać się wyłącznie na babce.
- Jeśli kupujesz lek, przeczytaj ulotkę, bo zawiera szczegółowe zasady stosowania.
Najczęstsze pytania
Czy babka jajowata jest zdrowa?
Zdrowa z umiarem: błonnik pomaga w wypróżnianiu i wiąże się z niższym LDL, ale wymaga dużej ilości płynu i nie każdemu służy.
Czy babka jajowata szkodzi?
Szkodzi, gdy popijasz ją zbyt małą ilością płynu albo mimo przeciwwskazań. Zdarzają się też wzdęcia i reakcje alergiczne.
Czym różni się babka jajowata od babki płesznik?
To dwa gatunki. Babka jajowata to Plantago ovata, a płesznik to Plantago afra. W nasionach płesznika głównym składnikiem jest śluz zawarty w łupinie nasiennej (10-15%).
Czy babka jajowata obniża cholesterol?
W badaniach psyllium wiązano z niższym cholesterolem całkowitym i LDL u osób z hipercholesterolemią, ale to nie zastępuje leczenia ani diety zaleconej przez lekarza.
Czy babka jajowata to to samo co psyllium?
W praktyce tak. W badaniach używa się określenia psyllium (Plantago ovata), a Europejska Agencja Leków nazywa nasiona tej rośliny ispaghula.
