Jabłka
błonnik i pektyny
Na plus
Jabłka są bogate w błonnik, zwłaszcza rozpuszczalny, czyli pektyny, a jedzone ze skórką mają silne właściwości przeciwutleniające.
Czy szarlotka jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: szarlotka ma wartościowe jabłka, ale też cukier i tłuszcz z kruchego ciasta, więc to deser na niedzielę, a nie codzienna przekąska.
Szarlotka to wyrób cukierniczy w postaci placka z ciasta kruchego i owoców, zazwyczaj jabłek. W zależności od regionu Polski nazywa się ją też jabłecznikiem, a do nadzienia dodaje się przyprawy korzenne, najczęściej cynamon.
O zdrowiu tego deseru rozstrzyga się między jabłkami, które mają błonnik i pektyny, a ciastem z cukrem i tłuszczem. Dobra wiadomość jest taka, że nad proporcjami możesz zapanować, jeśli sam pieczesz.
Spis treści
Szarlotka: co jest na plus, a co na minus
Przeważa cukier i tłuszcz z ciasta, choć jabłka to wyraźny plus. Poniżej cechy, na których opiera się ocena szarlotki, od błonnika w nadzieniu po dodatki podawane na wierzchu.
Cukier
limit WHO: 50 g dziennie
Na minus
WHO radzi, by cukry wolne dawały mniej niż 10% dziennej energii, czyli 50 g przy diecie na 2000 kalorii, a wysokie spożycie cukru dodanego prowadzi do otyłości i cukrzycy.
Tłuszcz z ciasta
znaczna ilość
Na minus
Wyroby ciastkarskie zawierają znaczne ilości tłuszczu i cukrów prostych, które sprzyjają nadwadze i otyłości.
Tłuszcze trans
śladowe, ale obecne
Z umiarem
W badaniu ciast z cukierni sieciowych izomery trans były w każdej próbce, średnio 0,19 g w 100 g, choć szarlotki nie badano osobno.
Dodatki na wierzchu
lody, śmietanka, lukier
Na minus
Szarlotkę często podaje się na gorąco z lodami waniliowymi, a podręcznikowy jabłecznik wykańcza się pomadą, cukrem i bitą śmietanką, co dokłada kalorii.
Ile szarlotki dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj szarlotkę jako deser na specjalną okazję, a nie codzienną przekąskę.
- Zostaw w nadzieniu dokładnie umytą skórkę jabłek, bo jedzone ze skórką mają silniejsze właściwości przeciwutleniające.
- Zmniejsz ilość cukru w cieście i nadzieniu, a smak podkreśl cynamonem, bo kwaśne jabłka dobrze znoszą korzenne przyprawy.
- Zamiast lodów i bitej śmietany, które dokładają cukru i tłuszczu, podaj kawałek świeżego jabłka lub jogurt naturalny.
Szkodliwość i przeciwwskazania: szarlotka
Szarlotka szkodzi przede wszystkim przy częstym jedzeniu i nadmiarze cukru. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z cukrzycą, nadwagą oraz dzieci, u których słodycze sprzyjają próchnicy.
- Szkodzi osobom z cukrzycą i insulinoopornością, jeśli jest słodka i duża, dlatego zapytaj dietetyka, jak włączyć ją do jadłospisu.
- Szkodliwa dla zębów jest częstotliwość: słodycze jedzone kilka razy dziennie wiążą się z próchnicą, zwłaszcza u dzieci.
- Przy celiakii szarlotka musi być wprost bezglutenowa, bo ciasto kruche powstaje z mąki, a zboża z glutenem muszą być oznaczone w składzie.
- Przy podwyższonym cholesterolu i nadwadze szarlotkę jedz rzadko, bo ciasta dostarczają dużo tłuszczu i cukrów prostych.
Porady
- Wybieraj wypieki bez częściowo utwardzonych tłuszczów roślinnych, bo to główne źródło izomerów trans w diecie.
- Piecz szarlotkę sam, żeby zdecydować o ilości cukru i tłuszczu, a do nadzienia używaj różnych odmian jabłek.
- Zjadaj kawałek od czasu do czasu, a nie kilka razy dziennie, bo częste jedzenie słodyczy szkodzi zębom.
Najczęstsze pytania
Czy szarlotka jest zdrowa?
Ma wartościowe jabłka, ale nadal to deser z cukrem i tłuszczem. Jedz ją okazjonalnie i w rozsądnej porcji.
Czy szarlotka szkodzi?
Okazjonalnie zjedzona zdrowej osobie nie szkodzi. Szkodzić może często jedzona, szczególnie przy cukrzycy, nadwadze i u dzieci, u których wspiera próchnicę.
Czy szarlotka to to samo co jabłecznik?
Tak, w zależności od regionu Polski obie nazwy są używane zamiennie dla placka z jabłkami.
Czy szarlotka ma tłuszcze trans?
Mogą się pojawić, jeśli ciasto zrobiono na częściowo utwardzonych tłuszczach roślinnych. Wybieraj wypieki bez takiego tłuszczu.
Co dodać do szarlotki, żeby była zdrowsza?
Zamiast lodów i bitej śmietany podaj jogurt naturalny, a smak podkreśl cynamonem zamiast dodawać więcej cukru.
