Likopen
więcej niż w surowych
Na plus
Obróbka termiczna i tłuszcz w posiłku zwiększają przyswajanie likopenu, a w przetworach pomidorowych jest go więcej niż w surowym owocu.
Czy pomidory z puszki są zdrowe?
W skrócie Zdrowe, jeśli wybierzesz proste wersje: pomidory z puszki mają dużo likopenu i krótki skład, ale pilnuj soli, cukru i jakości puszki, a świeże pomidory traktuj jako ich uzupełnienie.
Pomidory z puszki to gotowy przetwór, po który sięgamy zwłaszcza poza sezonem, kiedy świeże pomidory są mniej smaczne. Są wygodnym dodatkiem do zup, sosów i leczo, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wymienia je obok passaty, soku i koncentratu jako przetwory o zazwyczaj prostym składzie.
Wątpliwości dotyczą trzech spraw: soli i cukru w niektórych produktach, puszki, której wnętrze bywa pokryte żywicą epoksydową, oraz tego, czy przetwór może dorównać świeżemu warzywu. Odpowiedź jest dość spokojna, o ile czytasz etykietę.
Spis treści
Pomidory z puszki: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają likopen, prosty skład i wygoda, a na minus sól i cukier w części produktów, bisfenole z powłoki puszek oraz gorsza tolerancja przy refluksie. Dobrze wybrana puszka bez soli jest rozsądnym uzupełnieniem świeżych pomidorów.
Prosty skład
zazwyczaj krótka lista
Na plus
Przetwory takie jak pomidory w puszce zazwyczaj mają prosty skład i dobrze sprawdzają się w wielu daniach.
Sól i cukier
zależy od puszki
Z umiarem
Warto wybierać produkty bez dodatku soli i cukru albo z jak najmniejszą ich zawartością, bo nadmiar soli wiąże się z nadciśnieniem tętniczym.
Bisfenol A
ślady z powłoki puszki
Z umiarem
Bisfenole służą do produkcji żywic epoksydowych w powłokach puszek i mogą w bardzo małych ilościach przenikać do żywności, a w 2023 roku EFSA znacząco obniżyła tolerowane dzienne pobranie BPA ustalone w 2015 roku.
Różnice wobec świeżych
inny profil odżywczy
Z umiarem
Wartość odżywcza przetworów znacząco różni się od świeżego pomidora, dlatego traktuj je jako dodatek do potraw, a nie jedyne warzywo.
Tolerancja żołądka
refluks i IBS: ostrożnie
Z umiarem
Pomidory mogą być gorzej tolerowane przez osoby z refluksem żołądkowo-przełykowym lub zespołem jelita drażliwego (IBS).
Ile pomidorów z puszki dziennie i jak jeść z głową
- Wybieraj pomidory bez dodatku soli i cukru albo z jak najmniejszą ich zawartością.
- Duś je z odrobiną oleju lub oliwy, bo obróbka cieplna i tłuszcz zwiększają przyswajanie likopenu.
- Traktuj je jako składnik potraw i łącz ze świeżymi warzywami, bo przetwór nie ma takiej samej wartości odżywczej jak świeży pomidor.
- Dodawaj czosnek, cebulę i zioła, takie jak bazylia czy oregano, żeby sos nie wymagał dosalania.
Szkodliwość i przeciwwskazania: pomidory z puszki
Pomidory z puszki szkodzą rzadko, ale nie każdemu pasują. Uważać powinny osoby z refluksem lub IBS, z nadciśnieniem i z chorobami nerek, a także ci, którzy jedzą produkty z puszek codziennie.
- Przy refluksie żołądkowo-przełykowym i IBS pomidory, także z puszki, bywają gorzej tolerowane i mogą szkodzić, więc obserwuj reakcję organizmu.
- Przy nadciśnieniu szkodzą wersje mocno solone, bo nadmiar soli wiąże się z nadciśnieniem tętniczym, udarem i zawałem serca.
- Przy chorobach nerek zapytaj lekarza o ilość, bo pomidory są źródłem potasu.
- Jeśli jesz produkty z puszek codziennie, urozmaicaj dietę świeżymi albo mrożonymi warzywami, bo bisfenole mogą przenikać z powłoki puszki.
Porady
- Czytaj etykietę i odkładaj puszki z dodatkiem cukru oraz soli, jeśli w sklepie jest wersja bez nich.
- Jeśli to dla Ciebie ważne, szukaj puszek, których producent deklaruje brak bisfenolu A w powłoce.
- W szczycie sezonu zrób domową passatę lub sos z lokalnych pomidorów i zamroź, żeby mieć własny zapas.
- Do sosu dodaj odrobinę oleju roślinnego, bo ułatwia on przyswajanie likopenu.
Najczęstsze pytania
Czy pomidory z puszki są zdrowe?
Tak, jeśli wybierzesz wersję bez soli i cukru. Dostarczają likopenu, mają zwykle prosty skład, a nie zastępują świeżych warzyw w całości.
Czy pomidory w puszce są zdrowe?
Są, o ile nie opierasz na nich całej diety i sprawdzasz etykietę. Puszka daje trwałość przetworu, ale warto urozmaicać jadłospis świeżymi warzywami.
Czy pomidory z puszki szkodzą?
Zdrowym osobom zwykle nie. Szkodzić mogą przy refluksie, IBS, nadciśnieniu (mocno solone wersje) i chorobach nerek, więc w tych przypadkach ustal ilość z lekarzem.
Czy pomidory z puszki są lepsze od świeżych?
Pod względem przyswajalności likopenu często tak, bo obróbka termiczna ją zwiększa. Pod względem całego profilu odżywczego są inne niż świeże, więc łącz oba rodzaje.
Czy pomidory z puszki zawierają BPA?
Wnętrze puszek bywa pokryte żywicą epoksydową z bisfenolami, które w śladowych ilościach mogą przenikać do żywności; w 2024 roku Komisja Europejska przyjęła zakaz BPA w materiałach do kontaktu z żywnością.
