Sód
limit WHO: poniżej 5 g soli
Z umiarem
WHO zaleca dorosłym mniej niż 2000 mg sodu dziennie, czyli mniej niż 5 g soli, o czym łatwo zapomnieć przy słonych produktach.
Czy sól niejodowana jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: jak każda sól, byle poniżej 5 g dziennie, ale w Polsce na co dzień lepiej wybierać jodowaną, bo niejodowana nie dostarcza jodu.
Sól kuchenna to prawie czysty chlorek sodu, stosowany jako wzmacniacz smaku i naturalny konserwant. Sól niejodowana różni się od zwykłej tym, że nie ma dodatku jodu, który w Polsce wzbogaca sól przeznaczoną do bezpośredniego spożycia.
Wątpliwości dotyczą więc nie samej soli, lecz tego, czy bez jodu nie tracimy czegoś ważnego. Sprawdzam, ile soli jest bezpieczne, po co dodaje się jod i komu niejodowana sól może zaszkodzić.
Spis treści
Sól niejodowana: co jest na plus, a co na minus
Przeważa umiar. Sód z soli jest potrzebny w niewielkiej ilości, ale jej nadmiar jest szkodliwy, a brak jodu w soli trzeba odrobić innymi produktami. Dlatego niejodowana nie jest zdrowsza od jodowanej.
Jod
brak dodatku jodu
Na minus
Sól jodowana zawiera w 100 g 2,3 mg jodu, a niejodowana nie ma tego dodatku.
Zapotrzebowanie na jod
150 µg dziennie u dorosłych
Z umiarem
W ciąży potrzeba 220 µg, a podczas karmienia 290 µg jodu dziennie, więc w tych okresach brak jodu w soli szczególnie warto uzupełnić.
Ryby morskie
110 µg jodu w 100 g dorsza
Na plus
Największe ilości jodu mają ryby morskie, zwłaszcza białe, takie jak dorsz czy mintaj.
Nadmiar soli
nadciśnienie, udar, zawał
Na minus
Nadmierne spożycie soli może prowadzić m.in. do nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu i zawału serca oraz sprzyjać osteoporozie i kamicy nerkowej.
Ile soli niejodowanej dziennie i jak jeść z głową
- Ogranicz łączną ilość soli do płaskiej łyżeczki do herbaty, czyli 5 g dziennie, licząc także sól zawartą w produktach.
- Sól jodowana nie jest powodem, by solić więcej, bo w praktyce spożycie soli i tak jest znacznie wyższe od zalecanego.
- Najwięcej soli dają pieczywo, płatki kukurydziane, wędliny, konserwy mięsne, sery, słone przekąski, dania gotowe i sosy, więc od nich zacznij oszczędzanie.
- Jeśli używasz niejodowanej soli, dbaj o jod z innych źródeł, na przykład z ryb morskich.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sól niejodowana
Sól niejodowana szkodzi głównie tak jak każda sól, czyli w nadmiarze, a dodatkowo może pogłębiać niedobór jodu u osób, które innych jego źródeł jedzą mało.
- Nadmiar soli szkodzi sercu i naczyniom: wiąże się z nadciśnieniem, udarem i zawałem, a także z rakiem żołądka.
- Niedobór jodu wiąże się m.in. z wolem i niedoczynnością tarczycy, a u dzieci z zaburzeniami rozwoju umysłowego i fizycznego.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią mają wyższe zapotrzebowanie na jod, więc niejodowana sól jest dla nich gorszym wyborem bez konsultacji z lekarzem.
- Przy chorobach tarczycy, nerek i nadciśnieniu zapytaj lekarza, jaką sól i w jakiej ilości stosować.
Porady
- Na co dzień wybieraj sól jodowaną, a niejodowaną zostaw na sytuacje, gdy przepis tego wymaga, i pilnuj wtedy źródeł jodu w diecie.
- Sól kuchenna to prawie czysty chlorek sodu, więc zarówno sól warzona, jak i kamienna dostarcza podobnie dużo sodu.
- Zamiast soli dopraw danie ziołami i sokiem z cytryny, a przed dosoleniem je spróbuj.
Najczęstsze pytania
Czy sól niejodowana jest zdrowa?
Zdrowa z umiarem, jak każda sól. Nie ma w niej jodu, więc na co dzień lepiej wybierać jodowaną.
Czy sól niejodowana szkodzi?
Szkodzi tak jak każda sól w nadmiarze, a dodatkowo nie pomaga uzupełniać jodu, którego w Polsce łatwo brakuje.
Czym różni się sól jodowana od niejodowanej?
Tym, że sól jodowana jest wzbogacona jodkiem lub jodanem potasu, a niejodowana nie. Poza tym jest to ta sama sól, prawie czysty chlorek sodu.
Czy sól niejodowana jest lepsza od jodowanej?
Nie ma w sprawdzonych tekstach dowodu, że jest zdrowsza. W Polsce jodowanie wprowadzono jako profilaktykę niedoboru jodu.
Czy grozi mi niedobór jodu przy soli niejodowanej?
Może grozić, jeśli w diecie brakuje innych źródeł jodu. Jego niedobór w Polsce występuje najsilniej w regionach górskich.
