Cholesterol
brak cholesterolu
Na plus
Tłuszcze roślinne, w przeciwieństwie do masła, nie są źródłem cholesterolu, więc to rozsądny wybór, gdy lekarz zaleca ograniczenie cholesterolu we krwi.
Czy masło roślinne jest zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: masło roślinne może być lepszym wyborem niż masło, jeśli jest miękkie, bez częściowo utwardzonych olejów i z małą ilością tłuszczów tropikalnych, więc czytaj etykietę.
Masło roślinne to potoczne określenie tłuszczu do smarowania pieczywa, zrobionego z olejów roślinnych i podobnego do margaryny. W prawie nazwę masło zarezerwowano dla produktu z mleka krowiego, który nie zawiera dodatku tłuszczów roślinnych.
Wątpliwości budzą izomery trans, które powstawały przy utwardzaniu olejów, oraz oleje palmowy i kokosowy, po które producenci sięgają, by tłuszcz był stały. Mają one dużo nasyconych kwasów tłuszczowych, więc o wartości produktu decyduje skład, a nie samo słowo roślinne na opakowaniu.
Spis treści
Masło roślinne: co jest na plus, a co na minus
Na plus działa brak cholesterolu i przewaga tłuszczów roślinnych, a na minus możliwy udział nasyconych tłuszczów tropikalnych i izomerów trans w gorszych produktach. Kafle pokazują, na co zwrócić uwagę przy wyborze.
Energia
606 kcal w 100 g
Z umiarem
Tyle ma miękki tłuszcz roślinny do smarowania o dużej zawartości tłuszczu, więc na kanapkę wystarczy cienka warstwa.
Tłuszcze nienasycone
23,8 g wielonienasyconych
Na plus
Roślinna baza daje sporo kwasów nienasyconych, a zastępowanie nimi nasyconych tłuszczów zwierzęcych jest zalecane w profilaktyce chorób serca.
Nasycone kwasy tłuszczowe
nawet 45% w kostkach
Na minus
Producenci zastępują izomery trans olejami palmowym i kokosowym, dlatego twarde margaryny mogą mieć sporo tłuszczów nasyconych. Dobrze, gdy oleje tropikalne stoją w składzie na końcu.
Izomery trans
poniżej 2% w większości
Z umiarem
Większość producentów zmieniła technologię, bo uwodornienie zastąpiono estryfikacją, ale w pojedynczych próbkach margaryn twardych stwierdzono nawet ponad 20% tych tłuszczów.
Sód
536 mg w 100 g
Z umiarem
Tyle sodu ma jeden z produktów z tabeli składu, a zawartość soli różni się między markami, więc porównuj etykiety.
Ile masła roślinnego dziennie i jak jeść z głową
- Smaruj cienko, bo osobnego limitu dla masła roślinnego w zaleceniach nie ma, a produkt jest bardzo kaloryczny.
- Wybieraj miękkie wersje w kubku, bo w profilaktyce chorób serca eksperci polecają miękkie margaryny, które praktycznie nie zawierają izomerów trans.
- Szukaj w składzie oleju rzepakowego, lnianego, słonecznikowego albo oliwy z oliwek na początku listy, a olejów tropikalnych na końcu.
- Miękką wersję zostaw do smarowania pieczywa, a do wypieków i smażenia używaj odpowiednich do tego tłuszczów.
Szkodliwość i przeciwwskazania: masło roślinne
Masło roślinne szkodzi wtedy, gdy powstało z częściowo utwardzonych olejów albo ma dużo tłuszczów tropikalnych, a także gdy smarujesz grubą warstwą. Rośnie wtedy podaż nasyconych kwasów i izomerów trans.
- Szkodliwe są izomery trans z częściowo utwardzanych olejów roślinnych, bo działają niekorzystnie na układ sercowo-naczyniowy i przyczyniają się do oporności na insulinę. Unikaj produktów z takimi olejami w składzie.
- Wersje z dużym udziałem oleju palmowego lub kokosowego szkodzą bardziej osobom z grup ryzyka chorób serca, bo mają dużo nasyconych kwasów tłuszczowych.
- Dla dzieci do lat 3 zalecane jest masło, bo zawarty w nim cholesterol jest potrzebny do rozwoju, więc masło roślinne nie jest dla nich pierwszym wyborem.
- Miksy łączą masło z tłuszczami roślinnymi, więc nie są produktem w pełni roślinnym, a osoby unikające mleka powinny czytać skład.
- Przy zaburzeniach lipidowych albo chorobach serca wybór tłuszczu ustal z lekarzem lub dietetykiem.
Porady
- Sprawdź w składzie, czy nie ma częściowo utwardzonych albo uwodornionych olejów roślinnych.
- Porównuj zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych i soli, a nie tylko napis roślinne na froncie opakowania.
- Pamiętaj, że nazwa masło oznacza produkt z mleka krowiego, więc produkt ze słowem roślinne jest czymś innym niż masło.
Najczęstsze pytania
Czy masło roślinne jest zdrowe?
Bywa lepsze od masła dla serca, jeśli jest miękkie, bez częściowo utwardzonych olejów i z małą ilością tłuszczów tropikalnych. Wybieraj po składzie i smaruj cienko.
Czy masło roślinne jest zdrowsze od masła?
Eksperci zalecają zastępowanie tłuszczów zwierzęcych roślinnymi, bo w maśle dominują nasycone kwasy tłuszczowe. Twarde margaryny mogą jednak mieć ich nawet 45%, więc sprawdzaj etykietę.
Czy masło roślinne szkodzi?
Nie musi, ale szkodzą wersje z częściowo utwardzonych olejów, bo mają izomery trans, oraz te z dużą ilością oleju palmowego i kokosowego. Gruba warstwa na kanapce to także więcej kalorii.
Czy masło roślinne ma cholesterol?
Nie, tłuszcze roślinne w przeciwieństwie do masła nie są źródłem cholesterolu.
Czym różni się masło roślinne od margaryny?
Nazwa masło dotyczy tylko produktu z mleka, a roślinne tłuszcze do smarowania są odmianą margaryny. Zamiast nazwy ocen skład na etykiecie.
