Gaz uwalniany z uszkodzonej cebuli
Najczęstsza przyczyna
Przy krojeniu uwalniane są enzymy, które reagują z aminokwasami zawierającymi siarkę, a powstające lotne związki drażnią oczy i wywołują łzawienie.
Dlaczego cebula szczypie w oczy?
W skrócie Oczy szczypią od gazu uwalnianego z uszkodzonej cebuli, a najprościej uniknąć łez, schładzając obraną cebulę w lodówce lub zamrażarce albo zanurzając ją na chwilę w lodowatej wodzie.
Za łzy przy cebuli odpowiada gaz wydzielany podczas krojenia, a nie sam zapach. Gdy rozcinasz cebulę, uszkadzasz jej strukturę, a uwolnione związki dostają się do powietrza i drażnią oczy.
Cebula nie jest przez to zepsuta, a szczypanie to zwykła reakcja chemiczna, na którą masz wpływ. Gaz ogranicza niska temperatura i woda, a także unoszenie oparów ponad poziom twarzy. Warto więc sięgnąć po jeden ze sposobów jeszcze przed pierwszym cięciem.
Spis treści
Cebula szczypiąca w oczy: skąd się bierze i najczęstsze przyczyny
Cebula szczypie w oczy przede wszystkim dlatego, że uszkodzona podczas krojenia uwalnia lotny, drażniący gaz. Jego ilość zależy od temperatury cebuli, a to, czy dotrze do oczu, od tego, jak trzymasz ją i gdzie kroisz.
Ciepła cebula
Częsta przyczyna
Schłodzone warzywo wydziela mniejsze ilości drażniącego gazu, więc cebula o temperaturze pokojowej szczypie mocniej.
Opary tuż przy twarzy
Częsta przyczyna
Im bliżej nosa i oczu trzymasz krojoną cebulę, tym więcej oparów wdychasz.
Krojenie na sucho
Rzadsza przyczyna
W lodowatej wodzie część wydzielanych gazów ulega neutralizacji, więc cebula pokrojona bez kontaktu z wodą szczypie mocniej.
Jak uratować cebulę szczypiącą w oczy krok po kroku
- Gdy oczy już zaczynają szczypać, oddychaj głęboko i powąchaj coś bardzo aromatycznego.
- Zanurz obraną cebulę na chwilę w lodowatej wodzie, bo im zimniejsza woda, tym lepszy efekt.
- Kroj w pobliżu świeczki lub palnika kuchenki gazowej, bo płomień sprawia, że gaz unosi się ponad poziom oczu.
Jak uniknąć cebuli szczypiącej w oczy następnym razem
Łzom najlepiej zapobiegać, zanim sięgniesz po nóż. Pomaga schłodzenie cebuli, ale też ułożenie ciała i sposób pracy przy desce kuchennej.
- Schładzaj obraną cebulę przed krojeniem w lodówce albo w zamrażarce.
- Trzymaj cebulę na stałe w lodówce, bo krojenie na zimno jest mniej płaczliwe.
- Obieraj i kroj cebulę siedząc, a warzywo trzymaj jak najdalej od nosa, żeby nie wdychać oparów.
- Przed krojeniem możesz też sparzyć obraną cebulę albo namoczyć ją w gorącej wodzie.
Porady
- Okulary ochronne czy krojenie z zamkniętymi oczami nie są ani praktyczne, ani do końca bezpieczne, więc lepsze są sposoby ograniczające ilość gazu.
- Schładzanie w zamrażarce wymaga wcześniejszego przygotowania, więc gdy cebula ma trafić na patelnię zaraz po obraniu, wybierz lodowatą wodę.
- Jedni sparzają cebulę, inni moczą ją w gorącej wodzie, a jeszcze inni w lodowatej, więc sprawdź, który sposób najlepiej działa w twojej kuchni.
Najczęstsze pytania
Dlaczego cebula szczypie w oczy?
Podczas krojenia uwalnia się enzym allinaza, który reaguje z aminokwasami zawierającymi siarkę. Powstałe lotne tlenki sulfonowe drażnią oczy i powodują łzawienie.
Jak długo trzymać cebulę w zamrażalniku przed krojeniem?
Jedni radzą trzymać obraną cebulę w zamrażalniku 5 minut, a inni 20 minut, w lodówce wystarczy około godziny, a w zamrażarce według jeszcze innej rady około pół godziny.
Dlaczego zimna cebula mniej szczypie?
Schłodzone warzywo wydziela mniejsze ilości drażniącego gazu, a w lodowatej wodzie część gazów dodatkowo ulega neutralizacji.
Czy rozdrabniacz do warzyw pomaga?
Tak, bo ma ostre noże i hermetyczne zamknięcie, które zapobiega uwalnianiu się drażniących gazów na zewnątrz.
