Schłodzony w szklance
Klasyczny sposób: prosto z lodówki, bez lodu, który rozwadnia chlebowy smak.
Kwas chlebowy: jak pić i jak smakuje?
- Jak pić
- Kwas chlebowy pije się dobrze schłodzony, prosto ze szklanki, najczęściej latem dla ochłody, a w kuchni rosyjskiej także jako bazę zimnej zupy okroszki.
- Smak
- Kwas chlebowy smakuje słodko-kwaśno, jak skórka pieczonego razowego chleba zamknięta w lekko musującym, orzeźwiającym napoju.
Kwas chlebowy to tradycyjny napój powstający z fermentacji chleba, najczęściej razowego żytniego, z wodą, cukrem i drożdżami. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z Kroniki Nestora i dotyczy chrztu księcia Włodzimierza w Kijowie. Do dziś jest bardzo popularny na Ukrainie, Białorusi, w Rosji i krajach bałtyckich, gdzie sprzedaje się go nawet z ulicznych beczek.
W Polsce butelkowany kwas produkowano już przed wojną, a dziś kupisz go w większości supermarketów, także w wersjach z miodem, karmelem czy sokiem owocowym. Możesz też zrobić go w domu z czerstwego chleba w kilka dni.
Jak pić kwas chlebowy?
Kwas chlebowy najlepiej pić mocno schłodzony, w szklance albo kuflu, bo długo trzyma niską temperaturę i świetnie gasi pragnienie. Przed nalaniem delikatnie obróć butelkę, żeby wymieszać naturalny osad z dna. Na Wschodzie pije się go jak lemoniadę do obiadu i w upał, a w kuchni służy jako płyn do zimnej zupy. Domowy kwas możesz doprawiać miętą, cytryną albo sokiem owocowym.
Z miętą i cytryną
Kilka listków mięty i plasterek cytryny odświeżają smak i łagodzą drożdżową nutę.
Domowy z rodzynkami
Do butelek z domowym kwasem wrzuca się po 2-3 rodzynki. Gdy wypłyną na powierzchnię, napój jest gotowy do picia.
W okroszce
Rosyjska zimna zupa z pokrojonych ogórków, rzodkiewek, dymki, ziemniaków, jajek i mięsa zalanych kwasem tuż przed jedzeniem, ze śmietaną.
Z sokiem owocowym
Kwas zmieszany z sokiem śliwkowym, żurawinowym albo wiśniowym robi się słodszy i bardziej owocowy.
Jak smakuje kwas chlebowy?
Kwas chlebowy ma naturalnie słodko-kwaśny smak i zapach pieczonego chleba. Pierwszy łyk jest lekko słodki, potem pojawia się łagodna kwaskowość fermentacji i wyraźna nuta skórki razowca, z drożdżowym, lekko słodowym tłem. Napój jest mętny, jasnobrązowy i delikatnie musujący od naturalnie powstającego dwutlenku węgla. Nie jest przesłodzony, dlatego dobrze gasi pragnienie. Kwas litewski, robiony z chleba słodzonego melasą i doprawionego kminkiem, jest słodszy i bardziej aromatyczny od razowego.
Słodycz
Umiarkowana, wyraźniejsza w kwasach sklepowych i litewskich.
Kwasowość
Łagodna, orzeźwiająca, pochodzi z fermentacji mlekowej.
Aromat
Pieczony chleb, skórka razowca i drożdże, czasem kminek lub mięta.
Musowanie
Delikatne i naturalne w domowym kwasie, mocniejsze w napojach dogazowanych.
Porady
- Naturalny, niepasteryzowany kwas chlebowy wytrzymuje w lodówce tylko 3-4 dni. Pasteryzowany kwas butelkowany może stać nawet kilka miesięcy.
- Butelkę z domowym kwasem otwieraj powoli, najlepiej nad zlewem, bo gaz z fermentacji potrafi wypchnąć napój.
- Czytaj skład na etykiecie. Część napojów sprzedawanych jako kwas chlebowy powstaje z koncentratu z dodatkiem konserwantów i regulatorów kwasowości.
- Do domowego kwasu najlepiej nadaje się czerstwy chleb razowy żytni. Resztki pieczywa możesz zbierać i suszyć przez kilka dni, aż uzbierasz około pół kilograma.
Najczęstsze pytania
Czy kwas chlebowy zawiera alkohol?
Kwas chlebowy uznaje się za napój bezalkoholowy, ale w wyniku fermentacji zawiera niewielkie ilości alkoholu, według danych encyklopedycznych od 0,7 do około 2%.
Czy kwas chlebowy jest gazowany?
Tak, lekko. Domowy kwas musuje dzięki dwutlenkowi węgla powstającemu podczas fermentacji, a wiele napojów sklepowych jest dodatkowo nasycanych gazem.
Jak zrobić kwas chlebowy w domu?
Zrumieniony chleb zalej wrzątkiem i odstaw na dobę, potem przecedź, dodaj cukier, sok z cytryny i drożdże. Po kolejnej dobie przelej napój do butelek z rodzynkami i trzymaj w chłodzie przez 2-4 dni.
Czy na dnie butelki kwasu może być osad?
Tak, to naturalny osad z drożdży i chleba. Znika po delikatnym wstrząśnięciu butelką i nie oznacza, że napój jest zepsuty.
Jaki kwas chlebowy wybrać na pierwszy raz?
Na początek wybierz łagodniejszy, słodszy kwas litewski albo wersję z miodem. Klasyczny razowy kwas bywa dla początkujących zbyt kwaśny i drożdżowy.
