Witamina C i potas
ziemniak: wartościowa baza
Na plus
Ziemniaki są ważnym źródłem witaminy C, potasu i błonnika w polskiej diecie. Płatki to jednak przetworzona postać ziemniaka, więc dokładne ilości sprawdź na opakowaniu.
Czy płatki ziemniaczane są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: płatki ziemniaczane to wygodna, ale przetworzona postać ziemniaka, o wyższym indeksie glikemicznym niż ziemniaki gotowane, więc najlepiej jeść je razem z warzywami i białkiem.
Płatki ziemniaczane to suszony, przetworzony ziemniak, z którego po zalaniu wodą lub mlekiem robi się szybkie puree. Używa się ich też do zagęszczania zup i sosów oraz do ciasta na placki czy kopytka.
Ziemniak ma w dietach dobrą opinię, bo dostarcza witaminy C, potasu i błonnika. Wątpliwość dotyczy tego, ile z tego zostaje w płatkach i jak taka forma wpływa na poziom cukru we krwi, dlatego warto przyjrzeć się szczegółom.
Spis treści
Płatki ziemniaczane: co jest na plus, a co na minus
Na plus przemawia ziemniak jako baza i wygoda przygotowania, na minus wyższy indeks glikemiczny i przetworzenie. Bilans zależy więc od tego, co dodasz do puree i jak je zjesz.
Indeks glikemiczny
puree w proszku 85
Na minus
Ziemniaki gotowane mają indeks glikemiczny 69, a puree ziemniaczane w proszku 85. Im wyższa wartość, tym wyższy i bardziej gwałtowny wzrost glikemii po jedzeniu.
Przetworzenie
produkt przetworzony
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi opierać dietę na produktach nisko przetworzonych. Płatki są wygodne, ale nie powinny zastępować zwykłych ziemniaków na co dzień.
Akryloamid
zależy od smażenia
Z umiarem
Akryloamid powstaje głównie przy smażeniu i pieczeniu produktów ziemniaczanych, a im ciemniejszy wyrób, tym jest go więcej. Puree z płatków zalanych wodą nie jest smażone, więc pod tym względem wypada łagodniej niż placki.
Skład z etykiety
różny u producentów
Z umiarem
Płatki mogą być samym suszonym ziemniakiem albo mieć dodatki, na przykład sól. Dopiero etykieta pokaże, co dokładnie kupujesz.
Ile płatków ziemniaczanych dziennie i jak jeść z głową
- Przygotowuj puree zgodnie z instrukcją na opakowaniu i dodaj do niego warzywa oraz białko, żeby obiad był pełnowartościowy, a wzrost glukozy łagodniejszy.
- Wybieraj płatki z krótkim składem, najlepiej sam ziemniak, a sól dodawaj sam i oszczędnie.
- Placki i kotlety z płatków smaż na złoty kolor, bo wyroby mocno przypieczone mają więcej akryloamidu.
- Gdy zależy ci na wolniejszym wzroście glukozy, częściej sięgaj po zwykłe gotowane ziemniaki, a płatki zostaw na wygodne dni.
Szkodliwość i przeciwwskazania: płatki ziemniaczane
Płatki ziemniaczane w normalnych ilościach większości osób nie szkodzą. Ostrożność dotyczy osób pilnujących poziomu glukozy, potasu w diecie, a także tych, którzy jedzą je smażone na ciemno lub mocno solone.
- Przy cukrzycy i insulinooporności wysoki indeks glikemiczny puree z płatków może szkodzić glikemii, więc omów jego ilość z dietetykiem lub lekarzem. Łącz je z warzywami i białkiem.
- Mocno przypieczone placki z płatków mają więcej akryloamidu. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi smażyć lub piec produkty ziemniaczane tylko do jasnozłotawej barwy.
- Jeśli suszysz ziemniaki sam, nie używaj zielonych ani silnie kiełkujących bulw. Zawierają one solaninę, a obróbka cieplna nie zmniejsza jej stężenia, więc takie ziemniaki szkodzą także po ugotowaniu.
- Przy chorobach nerek zapytaj lekarza o ziemniaki i ich przetwory, bo są źródłem potasu.
Porady
- Na etykiecie sprawdź, czy w składzie jest tylko ziemniak, czy także sól i inne dodatki.
- Płatki trzymaj w szczelnie zamkniętym, suchym pojemniku, żeby nie chłonęły wilgoci.
- Do zagęszczania zup sypiesz je do gotowej zupy po odrobinie, a smak i tak zrównoważysz ziołami zamiast solą.
- Na kolację we dwoje podaj puree z płatków z dużą porcją warzyw i rybą lub jajkiem, żeby posiłek był lżejszy dla glikemii.
Najczęstsze pytania
Czy płatki ziemniaczane są zdrowe?
Są zdrowe z umiarem. To przetworzona postać ziemniaka o wyższym indeksie glikemicznym niż ziemniaki gotowane, więc najlepiej jeść je z warzywami i białkiem.
Czy płatki ziemniaczane są szkodliwe?
Zdrowym osobom w normalnych ilościach nie szkodzą. Uważać powinny osoby z cukrzycą i insulinoopornością, a także ci, którzy jedzą je smażone na ciemno.
Jaki indeks glikemiczny mają płatki ziemniaczane?
Dla puree ziemniaczanego w proszku podaje się 85, a dla ziemniaków gotowanych 69.
Czy płatki ziemniaczane mają witaminę C i potas?
Ziemniak jest ich ważnym źródłem, ale płatki to forma przetworzona, więc ilości zależą od produktu. Sprawdź tabelę wartości odżywczych na opakowaniu.
Czy płatki ziemniaczane są lepsze niż zwykłe ziemniaki?
Nie. Są wygodniejsze, ale mają wyższy indeks glikemiczny niż ziemniaki gotowane i są bardziej przetworzone.
Czy z płatków ziemniaczanych powstaje akryloamid?
Akryloamid powstaje głównie przy smażeniu i pieczeniu. Im ciemniejszy wyrób, tym go więcej, więc placki z płatków smaż na złoto.
