W skrócieZdrowe z umiarem: wodorosty dostarczają błonnika i minerałów, ale zwłaszcza brunatnice mogą mieć bardzo dużo jodu i dużo sodu, więc jedz je w małych ilościach, a przy chorobach tarczycy skonsultuj się z lekarzem.
Wodorosty to jadalne glony morskie: nori z sushi, kombu z japońskich wywarów i wakame z zupy miso. W sklepach znajdziesz je zwykle suszone lub prasowane, więc używa się ich w niewielkich ilościach.
Cenimy je za minerały i błonnik, ale to właśnie minerały budzą wątpliwości. Wodorosty chłoną to, co jest w wodzie, więc bywają bardzo bogate w jod, a niektóre gatunki zatrzymują metale ciężkie. Odpowiedź na pytanie, czy wodorosty są zdrowe, brzmi więc: tak, ale w małych porcjach i ze świadomym wyborem gatunku.
Przeważa umiar. Wodorosty dają błonnik i minerały, a nawet nieco obniżają ciśnienie, ale zawartość jodu i sodu jest bardzo zmienna, a część gatunków lepiej pominąć.
Jod
bardzo dużo, zależnie od gatunku
Z umiarem
Brunatnice, takie jak listownica i morszczyn, zawierają do 0,45% jodu w suchej masie, a dorosły potrzebuje średnio około 200 μg jodu dziennie. W badaniach in vivo biodostępność jodu z brunatnic wynosiła od 31% do 90%.
Błonnik i minerały
wapń, żelazo, potas, magnez
Na plus
Wodorosty są źródłem błonnika (agar, alginiany, karaginian) i minerałów. W 8 g kombu jest więcej wapnia niż w szklance mleka, a porcja dulse dostarcza więcej żelaza niż 100 g wołowiny, choć żelazo to wchłania się nieco gorzej.
Sód
dużo
Na minus
Glony zawierają znaczne ilości sodu, który pochodzi z morskiego środowiska, w którym rosną. Zupa z dodatkiem wodorostów rzadko wymaga więc dużo soli.
Ciśnienie krwi
o 2,05 mmHg (skurczowe)
Z umiarem
Metaanaliza 29 badań z randomizacją z udziałem 1583 osób wykazała, że jadalne algi obniżały ciśnienie skurczowe o 2,05 mmHg, a rozkurczowe o 1,87 mmHg. Różnice między badaniami były duże, a najwyraźniejszy efekt opisano dla spiruliny.
Metale ciężkie
zależy od gatunku
Na minus
Niektóre odmiany wodorostów łatwo chłoną metale ciężkie, a jako przykład wymienia się hijiki, którego odradza się jeść.
Ile wodorostów dziennie i jak jeść z głową
Traktuj wodorosty jak przyprawę, a nie główne danie: wystarczy około centymetrowy kawałek suszu dodany do zupy, gulaszu albo rozkruszony na potrawę.
W potrawach z wodorostami ogranicz dodatkową sól, bo same wodorosty zawierają sód.
Wybieraj produkty z nazwą gatunku i miejscem pochodzenia na opakowaniu i pomijaj odmiany znane z chłonięcia metali ciężkich.
Ostrożnie z suplementami z brunatnic, bo zawartość jodu w algach i produktach z nich nie jest w Unii Europejskiej regulowana.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wodorosty
Wodorosty szkodzą głównie przez jod i sód. Najwięcej ostrożności wymagają osoby z chorobami tarczycy, nadciśnieniem, chorobami nerek i serca.
Nadmiar jodu z wodorostów może szkodzić tarczycy, a zarazem niedobór jodu też jest niekorzystny, dlatego zmiany w diecie przy chorobach tarczycy omów z lekarzem.
Dużo sodu w wodorostach szkodzi osobom z nadciśnieniem, chorobami nerek i nadmiarem sodu we krwi.
Odmiany chłonące metale ciężkie, takie jak hijiki, mogą być szkodliwe przy regularnym jedzeniu, więc lepiej je pominąć.
Duże ilości błonnika z wodorostów mogą utrudniać wchłanianie innych składników pokarmowych, dlatego nie dodawaj ich do każdego posiłku.
Dzieciom podawaj wodorosty tylko sporadycznie i w niewielkich ilościach, a przy wątpliwościach zapytaj pediatry.
Porady
Używaj wodorostów jako dodatku: arkusz nori do sushi, kawałek kombu w wywarze albo odrobina wakame w zupie miso.
Czytaj etykietę: szukaj nazwy gatunku, kraju pochodzenia i informacji o zawartości jodu, jeśli producent ją podaje.
Zupy i sosy z wodorostami próbuj przed dosoleniem, bo często są wystarczająco słone.
Najczęstsze pytania
Czy wodorosty są zdrowe?
Tak, w małych porcjach. Dają błonnik i minerały, ale zawierają też dużo jodu i sodu, więc nie są produktem do jedzenia w dużych ilościach.
Czy algi są zdrowe?
Jadalne algi to wodorosty morskie i mikroalgi, takie jak spirulina. W badaniach najlepiej opisany jest niewielki wpływ na ciśnienie krwi, ale wszystkie wymagają umiaru.
Czy wodorosty szkodzą?
W niewielkich ilościach nie, ale nadmiar jodu i sodu może szkodzić, zwłaszcza osobom z chorobami tarczycy i nadciśnieniem. Gatunki chłonące metale ciężkie, jak hijiki, lepiej pomijać.
Czy wodorosty mają dużo jodu?
Tak, szczególnie brunatnice, a zawartość mocno zależy od gatunku. Obróbka może ją zmniejszyć, ale po niej jodu nadal może być dużo.
Jak często jeść wodorosty?
Przy małych porcjach dorośli mogą jeść je nawet codziennie, natomiast dzieciom podaje się je tylko sporadycznie.