Białko
średnio 20% w mięsie
Na plus
Białko mięsa wyróżnia się wysoką wartością odżywczą.
Czy tatar jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: tatar daje białko i dobrze przyswajalne żelazo, ale to surowe mięso czerwone, które może przenosić pasożyty i bakterie, więc jedz go od święta i tylko z badanego mięsa.
Tatar to siekane, surowe mięso, najczęściej wołowe, podawane z jajkiem, cebulą i piklami. Jest sycący i smaczny, dlatego często zamawiamy go na uroczystej kolacji, ale to danie, które nigdy nie przechodzi obróbki cieplnej.
Wątpliwości nie dotyczą więc samego składu mięsa, tylko tego, że jemy je na surowo. Sprawdzamy, co w tatarze jest wartościowe, kogo przed nim ostrzegają instytucje zdrowia i jak często mieści się w zaleceniach.
Spis treści
Tatar: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa wartościowe białko i żelazo, na minus surowość mięsa oraz limit dla mięsa czerwonego. Dlatego tatar to danie na wyjątkowe okazje przy rodzinnym stole, a nie na każdy tydzień, i zawsze z mięsa o znanym pochodzeniu.
Żelazo
hemowe, dobrze przyswajalne
Na plus
Żelazo w mięsie to żelazo hemowe o wysokiej przyswajalności, a produkty roślinne dostarczają żelaza o znacznie niższej przyswajalności.
Witamina B12
ważna witamina z mięsa
Na plus
Witamina B12 pochodząca z mięsa jest szczególnie istotna dla człowieka, a odpowiednią jej ilość trudno uzyskać z innych produktów.
Tłuszcz nasycony
w nadmiarze niekorzystny
Z umiarem
Ze spożyciem mięsa wiąże się spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu, które w nadmiarze są niekorzystne.
Limit mięsa
do 500 g tygodniowo
Z umiarem
To łączny limit dla mięsa czerwonego i przetworzonego, a IARC zaklasyfikowała czerwone mięso jako prawdopodobnie rakotwórcze, czyli do grupy 2A.
Surowość
bez obróbki cieplnej
Na minus
Surowe mięso może przenosić pasożyty i bakterie, dlatego mięso na tatar musi być poddane kontroli weterynaryjnej.
Ile tatara dziennie i jak jeść z głową
- Jedz tatar okazjonalnie: wołowina to mięso czerwone, a polskie wytyczne ograniczają mięso czerwone i przetworzone łącznie do 500 g tygodniowo.
- Mięso na tatar kupuj tylko od zaufanego dostawcy i z kontroli weterynaryjnej, bo nie należy jeść mięsa, które nie zostało poddane badaniu albo co do którego nie ma pewności.
- Jeśli chcesz całkowicie uniknąć ryzyka, wybierz mięso dokładnie ugotowane, usmażone lub upieczone, bo właściwa obróbka termiczna skutecznie zapobiega włośnicy.
- Podawaj tatar z warzywami, bo dieta powinna zawierać mniej czerwonego mięsa, a więcej warzyw i owoców.
Szkodliwość i przeciwwskazania: tatar
Tatar szkodzi przede wszystkim kobietom w ciąży, osobom z obniżoną odpornością i każdemu, kto jada mięso niewiadomego pochodzenia, bo surowe mięso może przenosić pasożyty i bakterie. Przy chorobie zapytaj lekarza.
- Kobiety w ciąży powinny unikać tatara, bo surowe mięso może przyczyniać się do zakażenia toksoplazmozą, a pierwotniak przechodzi przez łożysko i może prowadzić do powikłań u dziecka.
- Listerioza zagraża głównie kobietom w ciąży, noworodkom i osobom z obniżoną odpornością, a do zakażenia może dojść przez spożycie surowego mięsa, więc tatar jest dla nich szkodliwy.
- Główną przyczyną zarażenia włośnicą jest spożycie surowego lub niedogotowanego mięsa, a w Polsce najczęściej dotyczy to mięsa świń i dzików, dlatego każde mięso na tatar musi być przebadane.
- Nadmiar mięsa czerwonego szkodzi długofalowo: w badaniach wysokie spożycie wiązano z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, udaru i cukrzycy typu 2.
Porady
- Zamawiaj tatar tylko tam, gdzie wiesz, skąd pochodzi mięso, a w razie wątpliwości odpuść sobie to danie.
- Przy przygotowywaniu surowego mięsa w domu przestrzegaj zasad higieny, a po kontakcie z nim myj ręce.
- Gdy przy stole siedzi ktoś w ciąży albo z obniżoną odpornością, zaproponuj danie z dokładnie ugotowanego mięsa.
- Nie łącz dużych porcji tatara z kolejnymi daniami z czerwonego mięsa w tym samym tygodniu, bo limit dotyczy ich łącznej ilości.
Najczęstsze pytania
Czy tatar jest zdrowy?
Daje wartościowe białko i żelazo, ale jako surowe mięso czerwone zjadaj go okazjonalnie i tylko z badanego mięsa.
Czy tatar jest zdrowy na jelita?
Nie ma dowodów na korzyść dla jelit. Surowe mięso może przenosić pasożyty, a pierwsze objawy zarażenia dotyczą przewodu pokarmowego: wymioty, biegunka, nudności.
Czy tatar jest zdrowy na wątrobę?
Nie ma wiarygodnych dowodów, że tatar służy wątrobie. Przy chorobie wątroby porcje mięsa omów z lekarzem lub dietetykiem.
Czy tatar szkodzi?
Szkodzi kobietom w ciąży i osobom z obniżoną odpornością, a każdemu, kto je mięso z niepewnego pochodzenia, może zaszkodzić zarażeniem. Zdrowa osoba może jeść go rzadko i z badanego mięsa.
Czy kobieta w ciąży może jeść tatara?
Nie. Surowe mięso, w tym tatar, jest na liście produktów do unikania w ciąży z powodu ryzyka toksoplazmozy.
Jak często można jeść tatar?
Najlepiej od święta. Tatar to mięso czerwone, a polskie wytyczne zalecają łączny limit mięsa czerwonego i przetworzonego na tydzień.
