Test w szklance wody
leży płasko = świeże
Pewny sposób
Włóż jajko do szklanki lub miski z zimną wodą. Jajko do 7 dni od zniesienia opada na dno i leży płasko, a to, które ma 2-3 tygodnie, staje na dnie pionowo.
Jak sprawdzić, czy jajko jest świeże?
W skrócie Najpewniej sprawdzisz świeżość jajka w szklance zimnej wody: świeże opada na dno i leży płasko, a jajko, które wypływa na powierzchnię, jest zepsute i nie nadaje się do jedzenia.
Po samej skorupce trudno ocenić, czy jajko jest świeże, bo zepsute często wygląda dokładnie tak samo jak dobre. Warto przyjrzeć się skorupce: pęknięcia, lepka lub śluzowata powierzchnia i pleśń od razu przekreślają jajko, a bardzo zepsute potrafi pachnieć siarką nawet przez skorupkę.
Resztę zdradza wnętrze. Świeże jajko ma zwarte białko, wypukłe żółtko i neutralny zapach, a z wiekiem białko robi się rzadsze, żółtko opada, a w środku przybywa powietrza, bo skorupka jest porowata. Dlatego przed śniadaniem we dwoje czy świątecznym pieczeniem dobrze mieć pod ręką kilka prostych prób.
Spis treści
Jak sprawdzić jajko: sposoby
Najlepszym sposobem jest test w szklance wody, bo nie wymaga rozbijania jajka i od razu pokazuje, ile powietrza wypełniło wnętrze. Pozostałe próby go uzupełniają: rozbicie na talerzyk, zapach, prześwietlenie latarką i położenie żółtka po ugotowaniu.
Rozbicie na talerzyk
żółtko wypukłe = świeże
Pewny sposób
W świeżym jajku żółtko jest wypukłe, a gęste białko przylega do niego. W starym białko rozlewa się szeroko, robi się wodniste, a żółtko staje się płaskie.
Zapach po rozbiciu
ostra siarka = zepsute
Pewny sposób
Świeże jajko po rozbiciu nie pachnie intensywnie. Ostry, siarkowy zapach wyklucza je z jedzenia, nawet gdy wygląda niewinnie.
Prześwietlanie latarką
mała komora = świeże
Pomocniczo
W zaciemnionym pomieszczeniu przyłóż jajko do silnego światła. Bardzo świeże ma przy tępym końcu komorę powietrzną do 3 mm, a w handlu za świeże uznaje się jaja z komorą do 6 mm. Ciemne wnętrze to zły znak.
Potrząsanie przy uchu
chlupie = starsze
Zawodny
Jedni radzą nasłuchiwać chlupania, które ma zdradzać stare jajko, inni zauważają, że kołatanie w środku jeszcze o niczym nie przesądza. Traktuj tę próbę tylko jako wstępną.
Położenie żółtka po ugotowaniu
żółtko w środku = świeże
Pomocniczo
Po ugotowaniu i obraniu żółtko w samym centrum świadczy o świeżości. Gdy przylega do skorupki, jajko było już starsze w chwili gotowania.
Jak sprawdzić jajko krok po kroku
- Obejrzyj skorupkę: odrzuć jajka pęknięte, lepkie, śluzowate lub z pleśnią.
- Nalej do szklanki albo miski zimnej wody (możesz ją lekko posolić, ale nie musisz) i delikatnie włóż jajko.
- Sprawdź, jak się ułożyło: płasko na dnie to jajko świeże, pionowo na dnie to starsze, a unoszące się na powierzchni wyrzuć.
- Gdy masz wątpliwości, rozbij jajko na osobny talerzyk, zanim trafi do ciasta, i oceń białko, żółtko oraz zapach.
- Jajka, które w wodzie ustawiły się pionowo, a po rozbiciu pachną normalnie, zużyj do potraw obrabianych termicznie.
Oznaki zepsucia jajka
Przy jajku nie warto ryzykować, więc każdy z poniższych sygnałów wystarczy, by je wyrzucić. Część z nich widać jeszcze przed rozbiciem, reszta wychodzi na jaw dopiero na talerzyku albo po ugotowaniu.
- Pęknięta, śluzowata lub lepka skorupka albo ślady pleśni.
- Jajko wypływające na powierzchnię wody.
- Intensywny, siarkowy zapach po rozbiciu, czasem wyczuwalny już przez skorupkę.
- Białko o różowawym, zielonkawym lub szarym odcieniu i odbarwione, rozpadające się żółtko.
- Zielone lub czarne zabarwienie białka albo żółtka po ugotowaniu, a także śliska konsystencja i przykry zapach.
- Ciemne wnętrze widoczne przy prześwietlaniu.
Porady
- Trzymaj jajka w lodówce, w temperaturze 4-7°C, z dala od cebuli, ryb i sera, bo przez porowatą skorupkę wchłaniają zapachy.
- Układaj jajka tępym końcem do góry, a nie myj ich przed schowaniem, bo naturalna powłoczka chroni skorupkę. Umyj je tuż przed użyciem.
- Jajko z pękniętą skorupką zużyj od razu i tylko po obróbce cieplnej, nigdy na surowo.
- Jeśli nie pamiętasz, kiedy kupiłeś jajka, nie ufaj samej dacie na opakowaniu i sprawdź je w wodzie.
- Starsze, ale jeszcze dobre jajka są świetne do ciast i jajek na twardo, a do jajka w koszulce i na miękko wybieraj najświeższe.
Najczęstsze pytania
Jak sprawdzić, czy jajko jest dobre?
Najprościej włożyć je do szklanki zimnej wody: dobre, świeże jajko opada na dno. Cały test trwa mniej niż 30 sekund i nie wymaga rozbijania skorupki.
Co oznacza, że jajko unosi się na wodzie?
Wypłynięcie na powierzchnię znaczy, że wnętrze wypełnia powietrze, a jajko jest zepsute. Nie jedz go w żaden sposób, także po ugotowaniu.
Jak wygląda zepsute jajko po rozbiciu?
Zepsute jajko od razu zdradza ostry zapach siarki, a białko może mieć różowawy, zielonkawy lub szary odcień. Żółtko miesza się wtedy z białkiem i rozpada przy lada dotyku.
Jak wygląda zepsute jajko po ugotowaniu?
Zielony lub czarny kolor, śliska konsystencja i przykry zapach dyskwalifikują jajko. Szary pierścień wokół żółtka to natomiast normalny efekt gotowania, a nie znak zepsucia.
Czy można jeść jajko po terminie ważności?
Jajko 1-3 dni po terminie, trzymane w lodówce, bywa jeszcze jadalne, ale sprawdź je w wodzie i powąchaj po rozbiciu. Jeśli masz wątpliwości, lepiej je wyrzucić.
Czy płaskie żółtko oznacza, że jajko jest zepsute?
Nie, to znak, że jajko jest starsze. Oceń jeszcze zapach i kolor białka: jeśli są w normie, jajko nadaje się do dań z obróbką cieplną.
Jak długo jajka zachowują świeżość w lodówce?
Przy dobrym przechowywaniu są zdatne do jedzenia do 28 dni od zniesienia. Ugotowane na twardo w skorupce wytrzymują w lodówce do tygodnia.
